Czym jest Obszar Chronionego Krajobrazu Żuław Gdańskich
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała Nr 83/VII/24 Sejmiku Województwa Pomorskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Żuław Gdańskich
Granice obszaru przecinają 7 gmin w województwie pomorskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
Karta w rejestrze wymienia 6 gmin. Różnica bierze się z kawałków przy granicy gminy mniejszych niż 0,1 ha, których nie liczymy, albo ze zmian granic gmin od czasu wpisu.
- Gmina Cedry Wielkie: 92,88 km², czyli 75% powierzchni gminy i 41% całego obszaru
- Gmina Suchy Dąb: 77,82 km², czyli 92% powierzchni gminy i 34% całego obszaru
- Gmina Pruszcz Gdański: 32,26 km², czyli 22% powierzchni gminy i 14% całego obszaru
- Gmina Tczew: 11,05 km², czyli 6,5% powierzchni gminy i 4,8% całego obszaru
- Gmina Pszczółki: 10,57 km², czyli 21% powierzchni gminy i 4,6% całego obszaru
- Gdańsk: 3,95 km², czyli 0,6% powierzchni miasta i 1,7% całego obszaru
- Pruszcz Gdański: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni miasta i poniżej 0,1% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (20): Cedry Wielkie: Błotnik, Cedry Wielkie, Długie Pole, Giemlice, Leszkowy, Miłocin, Stanisławowo, Trutnowy, Trzcinisko; Pruszcz Gdański: Lędowo, Mokry Dwór, Wiślina; Suchy Dąb: Grabiny-Zameczek, Koźliny, Krzywe Koło, Osice, Ostrowite, Suchy Dąb, Wróblewo; Tczew: Lądy.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (12): Cedry Wielkie: Cedry Małe, Kiezmark, Szerzawa, Wocławy; Pruszcz Gdański: Krępiec, Łęgowo, Roszkowo; Pszczółki: Ostrowite, Różyny; Suchy Dąb: Steblewo; Tczew: Mały Miłobądz, Tczewskie Łąki. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 8 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 5/94 z dnia 8 listopada 1994 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i wyznaczenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich zakazów i ograniczeń (Dz. Urz. z 1994 r. Nr 27, poz. 139), ogłoszony 25 listopada 1994.
- Rozporządzenie Nr 11/98 Wojewody Gdańskiego z dnia 3 września 1988 r. zmieniające rozporządzenie Nr 5/94 z dnia 8 listopada 1994 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich zakazów i ograniczeń (Dz. Urz. z 1998 r. Nr 59, poz. 294), ogłoszony 14 września 1998.
- ROZPORZĄDZENIE Nr 66/05 Wojewody Pomorskiego z dnia 24 marca 2005 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 29, poz. 585), ogłoszony 29 marca 2005.
- Rozporządzenie Nr 23/07 Wojewody Pomorskiego z dnia 6 lipca 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim (Dz. Urz. z 2010 r. Nr 117, poz. 2036), ogłoszony 13 lipca 2007.
- UCHWAŁA Nr 1161/XLVII/10 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 28 kwietnia 2010 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim (Dz. Urz. z 2010 r. Nr 80, poz. 1455), ogłoszony 2 czerwca 2010.
- UCHWAŁA NR 259/XXIV/16 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO z dnia 25 lipca 2016 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim (Dz. Urz. z 2016 r. poz. 2942), ogłoszony 16 sierpnia 2016.
- UCHWAŁA NR 569/XLV/22 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO z dnia 25 lipca 2022 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Żuław Gdańskich (Dz. Urz. z 2022 r. poz. 3207), ogłoszony 24 sierpnia 2022.
- UCHWAŁA NR 83/VII/24 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO z dnia 30 września 2024 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Międzywala Wisły (Dz. Urz. z 2024 r. poz. 4335), ogłoszony 17 października 2024.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Powierzchnię 24 531 ha podaje karta; z granic w usłudze GDOŚ wychodzi 22 853 ha, a różnica bierze się zwykle z tego, że kartę aktualizuje się osobno od mapy.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr 83/VII/24 Sejmiku Województwa Pomorskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Żuław Gdańskich?
W 7 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Cedry Wielkie (41% formy), Suchy Dąb (34% formy), Pruszcz Gdański (14% formy) i Tczew (4,8% formy).
Który akt wyznaczył Obszar Chronionego Krajobrazu Żuław Gdańskich?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 5/94 z 8 listopada 1994 (Dz. Urz. z 1994 r. Nr 27, poz. 139). Później wydano jeszcze 7 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Marszałek Województwa Pomorskiego.