Czym jest Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Rzeki Nogat
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała Nr 84/VII/24 Sejmiku Województwa Pomorskiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Rzeki Nogat
Granice obszaru przecinają 8 gmin w województwie pomorskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Nowy Dwór Gdański: 79,11 km², czyli 37% powierzchni gminy i 64% całego obszaru
- Gmina Nowy Staw: 14,08 km², czyli 12% powierzchni gminy i 11% całego obszaru
- Gmina Sztum: 12,1 km², czyli 6,7% powierzchni gminy i 9,8% całego obszaru
- Gmina Malbork: 7,38 km², czyli 7,3% powierzchni gminy i 6% całego obszaru
- Gmina Stare Pole: 6,46 km², czyli 8,1% powierzchni gminy i 5,3% całego obszaru
- Gmina Miłoradz: 2,87 km², czyli 3,1% powierzchni gminy i 2,3% całego obszaru
- Malbork: 0,92 km², czyli 5,3% powierzchni miasta i 0,7% całego obszaru
- Gmina Ryjewo: 0,03 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (11): Nowy Staw: Półmieście; Nowy Dwór Gdański: Jazowa, Jazowa Druga, Kępiny Małe, Nowinki, Orliniec, Rakowiska, Rakowo, Solnica, Stobna, Wężowiec.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (18): Malbork: Grobelno, Kamienica, Kamionka, Szawałd; Miłoradz: Pogorzała Wieś; Nowy Staw: Lubstowo; Stare Pole: Janówka, Ząbrowo; Nowy Dwór Gdański: Kępki, Marzęcino, Wierciny; Sztum: Biała Góra, Piekło, Uśnice; Elbląg: Adamowo, Bielnik Drugi, Kępa Rybacka, Kępiny Wielkie. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 7 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Uchwała Nr VI/51/85 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Elblagu z dnia 26 kwietnia 1985 r. w sprawie utworzenia parków krajobrazowych oraz obszaru krajobrazu chronionego na terenie województwa elblaskiego (Dz. Urz. z 1985 r. Nr 10, poz. 60).
- Rozporzadzenie Wojewody Elblaskiego Nr 4/97 z dnia 28 kwietnia 1997 r. zmieniajace uchwałe w sprawie utworzenia parków krajobrazowych oraz obszaru krajobrazu chronionego na terenie województwa elblaskiego (Dz. Urz. z 1997 r. Nr 7, poz. 43).
- ROZPORZADZENIE Nr 66/05 Wojewody Pomorskiego z dnia 24 marca 2005 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 29, poz. 585), ogłoszony 29 marca 2005.
- Rozporzadzenie Nr 23/07 Wojewody Pomorskiego z dnia 6 lipca 2007 r. zmieniajace rozporzadzenie w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim (Dz. Urz. z 2007 r. Nr 117, poz. 2036), ogłoszony 13 lipca 2007.
- UCHWAŁA Nr 1161/XLVII/10 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 28 kwietnia 2010 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim (Dz. Urz. z 2010 r. Nr 80, poz. 1455), ogłoszony 2 czerwca 2010.
- Uchwała Nr 259/XXIV/16 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 25 lipca 2016 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim (Dz. Urz. z 2016 r. poz. 2942), ogłoszony 16 sierpnia 2016.
- Uchwała Nr 84/VII/24 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 30 września 2024 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny Rzeki Nogat (Dz. Urz. z 2024 r. poz. 4332), ogłoszony 10 października 2024.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr 84/VII/24 Sejmiku Województwa Pomorskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Rzeki Nogat?
W 8 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Nowy Dwór Gdański (64% formy), Nowy Staw (11% formy), Sztum (9,8% formy) i Malbork (6% formy).
Który akt wyznaczył Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Rzeki Nogat?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Uchwała Nr VI/51/85 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Elblagu z 26 kwietnia 1985 (Dz. Urz. z 1985 r. Nr 10, poz. 60). Później wydano jeszcze 6 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Marszałek Województwa Pomorskiego.