Czym jest Miński Obszar Chronionego Krajobrazu
Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała Nr 125/19 Sejmiku Województwa Mazowieckiego; pełną listę aktów podajemy niżej.
Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Miński Obszar Chronionego Krajobrazu
Granice obszaru przecinają 9 gmin w województwie mazowieckim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.
- Gmina Mrozy: 116,89 km², czyli 81% powierzchni gminy i 36% całego obszaru
- Gmina Cegłów: 65,31 km², czyli 68% powierzchni gminy i 20% całego obszaru
- Gmina Mińsk Mazowiecki: 63,93 km², czyli 57% powierzchni gminy i 20% całego obszaru
- Gmina Kałuszyn: 27,75 km², czyli 29% powierzchni gminy i 8,6% całego obszaru
- Gmina Kotuń: 18,12 km², czyli 12% powierzchni gminy i 5,6% całego obszaru
- Gmina Siennica: 14,57 km², czyli 13% powierzchni gminy i 4,5% całego obszaru
- Gmina Dębe Wielkie: 10,1 km², czyli 13% powierzchni gminy i 3,1% całego obszaru
- Gmina Jakubów: 3,44 km², czyli 4% powierzchni gminy i 1,1% całego obszaru
- Mińsk Mazowiecki: 1,05 km², czyli 7,9% powierzchni miasta i 0,3% całego obszaru
Miejscowości w granicach obszaru
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach obszaru (70, wymieniamy 60): Cegłów: Cegłów, Mienia, Pełczanka, Podskwarne, Rudnik, Skwarne, Tyborów, Wiciejów, Wólka Wiciejowska, Woźbin; Dębe Wielkie: Bykowizna, Choszczak; Kałuszyn: Gołębiówka, Górki, Nowe Groszki, Stare Groszki, Szymony; Mińsk Mazowiecki: Anielew, Barcząca, Budy Barcząckie, Budy Janowskie, Chmielew, Chochół, Cielechowizna, Dziękowizna, Gamratka, Gliniak, Grabina, Huta Mińska, Iłówiec, Kluki, Kolonia Janów, Maliszew, Marianka, Mikanów, Podrudzie, Prusy, Stare Zakole, Tartak, Wólka Iłówiecka, Zakole-Wiktorowo, Zamienie; Mrozy: Borki, Choszcze, Dąbrowa, Gójszcz, Grodzisk, Guzew, Kruki, Kuflew, Lubomin, Mała Wieś, Mrozy, Natolin, Płomieniec, Porzewnica, Rudka, Rudka-Sanatorium, Skruda, Sokolnik.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (36): Cegłów: Huta Kuflewska, Piaseczno, Rososz; Dębe Wielkie: Celinów, Choszczówka Stojecka, Chrośla, Jędrzejnik, Ruda, Teresław; Jakubów: Jędrzejów Nowy, Jędrzejów Stary; Kałuszyn: Leonów, Marysin, Olszewice, Patok, Piotrowina, Ryczołek; Mińsk Mazowiecki: Grębiszew, Ignaców, Józefów, Nowe Osiny, Osiny, Targówka; Mrozy: Jeruzal, Kołacz; Siennica: Boża Wola, Budy Łękawickie, Grzebowilk, Krzywica, Łękawica, Nowa Pogorzel, Strugi Krzywickie, Wojciechówka; Kotuń: Bojmie, Oleksin, Pieńki. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 8 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Uchwała Nr XVII/99/86 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Siedlcach z dnia 28 października 1986 roku w sprawie obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z 1986 r. Nr 11, poz. 130, zm. Dz. Urz. z 1990 r. Nr 13, poz. 221, Dz. Urz. z 1991 r. Nr 7, poz. 182, Dz. Urz. z 1993 r. Nr 8, poz. 166).
- Rozporządzenie Nr 31/98 Wojewody Siedleckiego z dnia 10 czerwca 1998 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w części dotyczącej województwa mazowieckiego.
- Rozporządzenie Nr 63 Wojewody Mazowieckiego z dnia 24 lipca 2002 r. w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z dnia 10 sierpnia 2002 r. Nr 212, poz. 5297).
- Rozporządzenie Nr 34 Wojewody Mazowieckiego z dnia 23 czerwca 2003 r. zmieniające rozporządzenie nr 63 z dnia 24 lipca 2002 r. w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z dnia 27 czerwca 2003 r. Nr 172, poz. 4212).
- Rozporządzenie Nr 51 Wojewody Mazowieckiego z dnia 18 września 2003 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z dnia 29 września 2003 r. Nr 252, poz. 6633).
- Rozporządzenie Nr 39 Wojewody Mazowieckiego z dnia 5 maja 2005 r. w sprawie Mińskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z dnia 11 maja 2005 r. Nr 105, poz. 2946).
- Uchwała Nr 34/13 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 18 lutego 2013 r. zmieniająca niektóre rozporządzenia Wojewody Mazowieckiego dotyczące obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z dnia 27 lutego 2013 r. poz. 2486).
- UCHWAŁA NR 125/19 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO z dnia 10 września 2019 r. w sprawie Mińskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2019 r. poz. 10882), ogłoszony 19 września 2019.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Powierzchnię 29 316 ha podaje karta; z granic w usłudze GDOŚ wychodzi 32 115 ha, a różnica bierze się zwykle z tego, że kartę aktualizuje się osobno od mapy.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach obszaru można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr 125/19 Sejmiku Województwa Mazowieckiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Miński Obszar Chronionego Krajobrazu?
W 9 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Mrozy (36% formy), Cegłów (20% formy), Mińsk Mazowiecki (20% formy) i Kałuszyn (8,6% formy).
Który akt wyznaczył Miński Obszar Chronionego Krajobrazu?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Uchwała Nr XVII/99/86 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Siedlcach z 28 października 1986 (Dz. Urz. z 1986 r. Nr 11, poz. 130, zm. Dz. Urz. z 1990 r. Nr 13, poz. 221, Dz. Urz. z 1991 r. Nr 7, poz. 182, Dz. Urz. z 1993 r. Nr 8, poz. 166). Później wydano jeszcze 7 aktów dotyczących tej formy.
Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?
Według rejestru: Marszałek Województwa Mazowieckiego.