Czym jest Kozienicki Park Krajobrazowy imienia Profesora Ryszarda Zaręby
Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.
Co ta forma oznacza dla budowy
Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Uchwała nr 39/26 Sejmiku Województwa Mazowieckiego; pełną listę aktów podajemy niżej. Forma ma otulinę o powierzchni 355,52 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz.
Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
W których gminach leży Kozienicki Park Krajobrazowy imienia Profesora Ryszarda Zaręby
Granice parku przecinają 11 gmin w województwie mazowieckim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.
Karta w rejestrze wymienia 9 gmin. Różnica bierze się z kawałków przy granicy gminy mniejszych niż 0,1 ha, których nie liczymy, albo ze zmian granic gmin od czasu wpisu.
- Gmina Pionki: 145,73 km², czyli 63% powierzchni gminy i 56% całego parku
- Gmina Kozienice: 47,63 km², czyli 20% powierzchni gminy i 18% całego parku
- Gmina Garbatka-Letnisko: 26,92 km², czyli 37% powierzchni gminy i 10% całego parku
- Gmina Zwoleń: 25,15 km², czyli 16% powierzchni gminy i 9,7% całego parku
- Pionki: 5,98 km², czyli 33% powierzchni miasta i 2,3% całego parku
- Gmina Jastrzębia: 4,49 km², czyli 5% powierzchni gminy i 1,7% całego parku
- Gmina Jedlnia-Letnisko: 3,82 km², czyli 5,8% powierzchni gminy i 1,5% całego parku
- Gmina Głowaczów: 0,25 km², czyli 0,1% powierzchni gminy i 0,1% całego parku
- Gmina Policzna: 0,03 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego parku
- Gmina Tczów: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego parku
- Gmina Sieciechów: 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego parku
Miejscowości w granicach parku
Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.
Miejscowości z punktem w granicach parku (1): Pionki: Augustów.
Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (34): Garbatka-Letnisko: Garbatka-Letnisko, Molendy, Ponikwa; Głowaczów: Przejazd; Kozienice: Kociołki, Łuczynów, Ruda; Sieciechów: Słowiki-Folwark; Gózd: Podgóra; Jastrzębia: Dąbrowa Jastrzębska, Dąbrowa Kozłowska, Kozłów, Lewaszówka, Wojciechów; Jedlnia-Letnisko: Siczki; Pionki: Adolfin, Bieliny, Brzeziny, Helenów, Huta, Kamyk, Karpówka, Kieszek, Kolonka, Mireń, Ostrownica, Sałki, Sokoły, Stoki, Sucha Poduchowna, Zalesie, Żdżary; Zwoleń: Jedlanka, Koszary. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.
Akty prawne w rejestrze
Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 10 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.
Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.
- Akt o utworzeniu: Uchwała Nr XV/70/83 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Radomiu z dnia 28 czerwca 1983 r. w sprawie utworzenia Kozienickiego Parku Krajobrazowego (Dz.Urz. WRN w Radomiu, Nr 9 poz. 52 z 1983 r.).
- Rozporządzenie Wojewody Radomskiego z dnia 26.06.1998 w sprawie Kozienickiego Parku Krajobrazowego (Dz.Urz. Woj. Rad. Nr 15, poz. 107 z 30 czerwca 1998 r.).
- Rozporządzenie Wojewody Mazowieckiego z dnia 31 marca 1999 r (Dz.Urz.Woj.Mazowieckiego Nr 10, poz.92,zał. 5, lp. 41z 1999 r.).
- Rozporządzenie Nr 38 Wojewody Mazowieckiego z dnia 23 stycznia 2001 r. w sprawie utworzenia Kozienickiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 11, poz. 107 z 29 stycznia 2001 r.).
- Rozporządzenie Nr 12 Wojewody Mazowieckiego z dnia 11.02.2002 w sprawie zmiany rozporządzenia nr 38 w sprawie utworzenia Kozienickiego Parku Krajobrazowego (Dz.Urz.Woj.Maz. Nr 41, poz.937).
- Rozporządzenie Nr 8 Wojewody Mazowieckiego z dnia 19.02.2004 zmieniające rozporządzenie w sprawie utworzenia Kozienickiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 58, poz. 1473).
- Rozporządzenie Nr 23 Wojewody Mazowieckiego z dnia 6.08.2004 zmieniające rozporządzenie w sprawie utworzenia Kozienickiego Parku Krajobrazowego (Nr 208, poz. 5581).
- Rozporządzenie Nr 10 Wojewody Mazowieckiego z dnia 4.04.2005 uchylające rozporządzenie Nr 23 (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 75, poz. 1979).
- Rozporządzenie Nr 11 Wojewody Mazowieckiego z dnia 4 kwietnia 2005 r.w sprawie Kozienickiego Parku Krajobrazowego imienia Profesora Ryszarda Zręby (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 75, poz. 1980 z 9 kwietnia 2005 r.).
- Uchwała nr 39/26 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 24 marca 2026 r. w sprawie Kozienickiego Parku Krajobrazowego imienia Profesora Ryszarda Zaręby (Dz. Urz. z 2026 r. poz. 3025), ogłoszony 2 kwietnia 2026.
Plan ochrony
Rejestr notuje, że dla parku nie obowiązuje plan ochrony.
Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu
Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.
Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.
Skąd pochodzą te dane
Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.
Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.
- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości
Najczęściej zadawane pytania
Czy w granicach parku można wybudować dom?
To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała nr 39/26 Sejmiku Województwa Mazowieckiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.
W których gminach leży Kozienicki Park Krajobrazowy imienia Profesora Ryszarda Zaręby?
W 11 gminach. Najwięcej powierzchni parku przypada na: Pionki (56% formy), Kozienice (18% formy), Garbatka-Letnisko (10% formy) i Zwoleń (9,7% formy).
Który akt powołał Kozienicki Park Krajobrazowy imienia Profesora Ryszarda Zaręby?
Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Uchwała Nr XV/70/83 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Radomiu z 28 czerwca 1983 (Dz.Urz. WRN w Radomiu, Nr 9 poz. 52 z 1983 r). Później wydano jeszcze 9 aktów dotyczących tej formy.