Brudzeński Park Krajobrazowy

Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu.

Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Uchwała Nr 40/24 Sejmiku Województwa Mazowieckiego; pełną listę aktów podajemy niżej. Forma ma otulinę o powierzchni 44,44 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz.

Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Granice parku przecinają 2 gminy w województwie mazowieckim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam.

• Gmina Brudzeń Duży: 22,25 km², czyli 14% powierzchni gminy i 71% całego parku
• Gmina Stara Biała: 9,05 km², czyli 8,1% powierzchni gminy i 29% całego parku

Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.

Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (17): Brudzeń Duży: Biskupice, Brudzeń Duży, Cierszewo, Janoszyce, Karwosieki-Cholewice, Karwosieki-Noskowice, Krzyżanowo, Lasotki, Łukoszyno-Borki, Murzynowo, Parzeń-Janówek, Radotki, Robertowo, Sikórz; Stara Biała: Brwilno, Kobierniki, Ulaszewo. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.

Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 7 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.

Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.

• Akt o utworzeniu: Uchwała Nr 163/XXVI/88 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Płocku z dnia 9 czerwca 1988 r.w sprawie ochrony krajobrazu w województwie płockim (Dz. Urz. Woj. Płockiego Nr 11, poz. 106).
• Rozporządzenie Nr 20/97 Wojewody Płockiego z dnia 21 lutego 1997 r. w sprawie zasad ochrony i gospodarowania na terenie Brudzeńskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Płockiego Nr 5, poz. 34 z 1997 r.).
• Rozporządzenie Nr 33 Wojewody Mazowieckiego z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie Brudzeńskiego Parku Krajobrazowego (Dz.Urz.Woj. Mazowieckiego Nr 171, poz. 4195 z dnia 26 czerwca 2003 r.).
• Rozporządzenie Nr 21 Wojewody Mazowieckiego z dnia 6 sierpnia 2004 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie Brudzeńskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego Nr 208, poz. 5579 z 19 sierpnia 2004 r.).
• Rozporządzenie Nr 4 Wojewody Mazowieckiego z dnia 4 kwietnia 2005 r. uchylające rozporządzenie w sprawie Brudzeńskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego Nr 75, poz. 1973 z dnia 9 kwietnia 2005 r.).
• Rozporządzenie Nr 5 Wojewody Mazowieckiego z dnia 4 kwietnia 2005 r. w sprawie Brudzeńskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego Nr 75, poz. 1974 z 9 kwietnia 2005 r.).
• UCHWAŁA NR 40/24 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO z dnia 26 marca 2024 r. w sprawie Brudzeńskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2024 r. poz. 3774), ogłoszony 3 kwietnia 2024.

Rejestr notuje, że dla parku nie obowiązuje plan ochrony.

Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje raport o nieruchomości mScanner: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.

Podgląd raportu jest darmowy dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.

Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.

Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.

• Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
• GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
• Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości