Gmina po gminie
| Gmina | PM2,5 | Benzo(a)piren |
|---|---|---|
| Rajcza | 8,82 µg/m³ | 1,43 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Ujsoły | 8,84 µg/m³ | 1,36 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Koszarawa | 9,81 µg/m³ | 1,88 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Lipowa | 10,11 µg/m³ | 1,78 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Milówka | 10,91 µg/m³ | 1,80 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Jeleśnia | 11,34 µg/m³ | 1,99 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Ślemień | 11,78 µg/m³ | 2,09 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Czernichów | 12,77 µg/m³ | 1,83 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Węgierska Górka | 12,78 µg/m³ | 2,36 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Łękawica | 13,90 µg/m³ | 2,30 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Radziechowy-Wieprz | 14,80 µg/m³ | 2,71 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Świnna | 17,52 µg/m³ | 3,71 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Gilowice | 18,80 µg/m³ | 3,13 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Łodygowice | 22,21 µg/m³ | 3,13 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Żywiec | 25,95 µg/m³ | 4,44 ng/m³ponad poziom docelowy |
Kolejność od najczystszej, według rocznej średniej PM2,5 za 2025 rok.
Benzo(a)piren przekracza poziom docelowy w każdej gminie powiatu żywieckiego. To znacznik spalania węgla i drewna w domowych piecach, więc mówi raczej o tym, czym ludzie ogrzewają domy, niż o przemyśle.
To średnia z całego roku dla obszaru gminy. W mroźny wieczór przy ulicy ogrzewanej węglem bywa wielokrotnie gorzej, a kilkaset metrów dalej, poza zagłębieniem terenu, wyraźnie lepiej. Ta liczba mówi, jakie powietrze jest tu przeciętnie, i tylko tyle.
Skąd pochodzą te dane
Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, wyniki modelowania jakości powietrza, publikowane w serwisie mapowym GIOŚ. Rok 2025, a dla porównania 2021. Stan na 4 września 2026. Wynik gminy to średnia z kwadratów siatki leżących w jej granicach (granice gmin: rejestr PRG, GUGiK).
Siatka jest gęstsza nad zabudową niż nad otwartym terenem, więc ta średnia mocniej waży to, czym oddycha się między domami, niż to, co jest nad polami. Kupującemu mieszkanie to akurat odpowiada, ale pamiętaj, że to nie jest zwykła średnia z powierzchni gminy.
GIOŚ publikuje wyniki modelu, a nie pomiary z każdego z tych kwadratów. Pomiar ze stacji jest pewniejszy, bo pokazuje, co faktycznie było w powietrzu, ale opisuje tylko punkt, w którym ta stacja stoi. Stacji jest w Polsce około dwustu i w większości gmin nie stoi żadna, więc model jest tu jedynym źródłem, jakie w ogóle istnieje. Ma swoją niepewność, którą GIOŚ opisuje w rocznej ocenie jakości powietrza.
Najczęściej zadawane pytania
Gdzie w powiecie żywieckim jest najczystsze powietrze?
Według modelu GIOŚ za rok 2025 najniższą roczną średnią PM2,5 ma gmina Rajcza: 8,82 µg/m³, a najwyższą Żywiec: 25,95 µg/m³. Przy konkretnym adresie decyduje jednak to, czym ogrzewa się najbliższe sąsiedztwo: roczna średnia całej gminy nie widzi pojedynczej ulicy.
Dlaczego sąsiednie gminy różnią się wynikiem?
Najczęściej za sprawą ogrzewania i ukształtowania terenu. Gmina z siecią gazową i ciepłowniczą wypada lepiej od sąsiedniej, gdzie zostały kotły na węgiel, a dolina zbiera dym, którego wysoczyzna obok nie zatrzymuje. Do tego dochodzą drogi tranzytowe i większe zakłady.