Gmina po gminie
| Gmina | PM2,5 | Benzo(a)piren |
|---|---|---|
| Rajcza | 8,82 µg/m³ | 1,43 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Ujsoły | 8,84 µg/m³ | 1,36 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Koszarawa | 9,81 µg/m³ | 1,88 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Lipowa | 10,11 µg/m³ | 1,78 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Milówka | 10,91 µg/m³ | 1,80 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Jeleśnia | 11,34 µg/m³ | 1,99 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Ślemień | 11,78 µg/m³ | 2,09 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Czernichów | 12,77 µg/m³ | 1,83 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Węgierska Górka | 12,78 µg/m³ | 2,36 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Łękawica | 13,90 µg/m³ | 2,30 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Radziechowy-Wieprz | 14,80 µg/m³ | 2,71 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Świnna | 17,52 µg/m³ | 3,71 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Gilowice | 18,80 µg/m³ | 3,13 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Łodygowice | 22,21 µg/m³ | 3,13 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Żywiec | 25,95 µg/m³ | 4,44 ng/m³ponad poziom docelowy |
Kolejność od najczystszej, według rocznej średniej PM2,5 za 2025 rok.
Poziom docelowy benzo(a)pirenu przekracza każda gmina powiatu żywieckiego. To znacznik spalania węgla i drewna w domowych piecach, więc mówi raczej o tym, czym ludzie ogrzewają domy, niż o przemyśle.
To średnia z całego roku dla obszaru gminy. W mroźny wieczór przy ulicy ogrzewanej węglem bywa wielokrotnie gorzej, a kilkaset metrów dalej, poza zagłębieniem terenu, wyraźnie lepiej. Ta liczba mówi, jakie powietrze jest tu przeciętnie, i tylko tyle.
Skąd pochodzą te dane
Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, wyniki modelowania jakości powietrza dla siatki kilometrowej, publikowane w serwisie mapowym GIOŚ. Rok 2025, a dla porównania 2021. Pobraliśmy je 4 września 2026 i uśredniliśmy kwadraty wpadające w granice gminy, wyznaczone rejestrem granic PRG prowadzonym przez GUGiK.
GIOŚ publikuje wyniki modelu, a nie pomiary z każdego z tych kwadratów. Pomiar ze stacji jest twardszy, bo pokazuje, co faktycznie było w powietrzu, ale opisuje tylko punkt, w którym ta stacja stoi. Stacji jest w Polsce około dwustu i w większości gmin nie stoi żadna, więc model jest tu jedynym źródłem, jakie w ogóle istnieje. Ma swoją niepewność, którą GIOŚ opisuje w rocznej ocenie jakości powietrza.
Najczęściej zadawane pytania
Gdzie w powiecie żywieckim jest najczystsze powietrze?
Według modelu GIOŚ za rok 2025 najniższą roczną średnią PM2,5 ma Rajcza, 8,82 µg/m³, a najwyższą Żywiec, 25,95 µg/m³. Przy konkretnym adresie decyduje jednak to, czym ogrzewa się najbliższe sąsiedztwo: roczna średnia całej gminy nie widzi pojedynczej ulicy.
Dlaczego sąsiednie gminy różnią się wynikiem?
Najczęściej za sprawą ogrzewania i ukształtowania terenu. Gmina z siecią gazową i ciepłowniczą wypada lepiej od sąsiedniej, gdzie zostały kotły na węgiel, a dolina zbiera dym, którego wysoczyzna obok nie zatrzymuje. Do tego dochodzą drogi tranzytowe i większe zakłady.