Gmina po gminie
| Gmina | PM2,5 | Benzo(a)piren |
|---|---|---|
| Rzeczyca | 7,90 µg/m³ | 0,86 ng/m³ |
| Czerniewice | 8,30 µg/m³ | 0,87 ng/m³ |
| Żelechlinek | 8,32 µg/m³ | 0,94 ng/m³ |
| Inowłódz | 8,41 µg/m³ | 0,93 ng/m³ |
| Budziszewice | 8,69 µg/m³ | 1,05 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Ujazd | 9,40 µg/m³ | 1,00 ng/m³ |
| Tomaszów Mazowiecki | 9,45 µg/m³ | 1,00 ng/m³ |
| Lubochnia | 9,52 µg/m³ | 1,00 ng/m³ |
| Rokiciny | 9,64 µg/m³ | 1,16 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Będków | 9,83 µg/m³ | 1,04 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Tomaszów Mazowiecki | 12,36 µg/m³ | 1,74 ng/m³ponad poziom docelowy |
Kolejność od najczystszej, według rocznej średniej PM2,5 za 2025 rok.
Poziom docelowy benzo(a)pirenu przekracza 4 z 11 gmin powiatu tomaszowskiego. Ten wskaźnik idzie za spalaniem węgla i drewna w domowych piecach, więc różnice między sąsiadującymi gminami biorą się głównie z tego, czym się tu ogrzewa.
To średnia z całego roku dla obszaru gminy. W mroźny wieczór przy ulicy ogrzewanej węglem bywa wielokrotnie gorzej, a kilkaset metrów dalej, poza zagłębieniem terenu, wyraźnie lepiej. Ta liczba mówi, jakie powietrze jest tu przeciętnie, i tylko tyle.
Skąd pochodzą te dane
Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, wyniki modelowania jakości powietrza dla siatki kilometrowej, publikowane w serwisie mapowym GIOŚ. Rok 2025, a dla porównania 2021. Pobraliśmy je 4 września 2026 i uśredniliśmy kwadraty wpadające w granice gminy, wyznaczone rejestrem granic PRG prowadzonym przez GUGiK.
GIOŚ publikuje wyniki modelu, a nie pomiary z każdego z tych kwadratów. Pomiar ze stacji jest twardszy, bo pokazuje, co faktycznie było w powietrzu, ale opisuje tylko punkt, w którym ta stacja stoi. Stacji jest w Polsce około dwustu i w większości gmin nie stoi żadna, więc model jest tu jedynym źródłem, jakie w ogóle istnieje. Ma swoją niepewność, którą GIOŚ opisuje w rocznej ocenie jakości powietrza.
Najczęściej zadawane pytania
Gdzie w powiecie tomaszowskim jest najczystsze powietrze?
Według modelu GIOŚ za rok 2025 najniższą roczną średnią PM2,5 ma Rzeczyca, 7,90 µg/m³, a najwyższą Tomaszów Mazowiecki, 12,36 µg/m³. Przy konkretnym adresie decyduje jednak to, czym ogrzewa się najbliższe sąsiedztwo: roczna średnia całej gminy nie widzi pojedynczej ulicy.
Dlaczego sąsiednie gminy różnią się wynikiem?
Najczęściej za sprawą ogrzewania i ukształtowania terenu. Gmina z siecią gazową i ciepłowniczą wypada lepiej od sąsiedniej, gdzie zostały kotły na węgiel, a dolina zbiera dym, którego wysoczyzna obok nie zatrzymuje. Do tego dochodzą drogi tranzytowe i większe zakłady.