Gmina po gminie
| Gmina | PM2,5 | Benzo(a)piren |
|---|---|---|
| Zawichost | 7,50 µg/m³ | 0,81 ng/m³ |
| Wilczyce | 7,93 µg/m³ | 0,88 ng/m³ |
| Obrazów | 8,30 µg/m³ | 1,02 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Dwikozy | 8,51 µg/m³ | 1,04 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Samborzec | 8,61 µg/m³ | 1,22 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Koprzywnica | 8,63 µg/m³ | 1,21 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Klimontów | 8,64 µg/m³ | 1,06 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Łoniów | 8,93 µg/m³ | 1,10 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Sandomierz | 9,20 µg/m³ | 1,31 ng/m³ponad poziom docelowy |
Kolejność od najczystszej, według rocznej średniej PM2,5 za 2025 rok.
Poziom docelowy benzo(a)pirenu przekracza 7 z 9 gmin powiatu sandomierskiego. Ten wskaźnik idzie za spalaniem węgla i drewna w domowych piecach, więc różnice między sąsiadującymi gminami biorą się głównie z tego, czym się tu ogrzewa.
To średnia z całego roku dla obszaru gminy. W mroźny wieczór przy ulicy ogrzewanej węglem bywa wielokrotnie gorzej, a kilkaset metrów dalej, poza zagłębieniem terenu, wyraźnie lepiej. Ta liczba mówi, jakie powietrze jest tu przeciętnie, i tylko tyle.
Skąd pochodzą te dane
Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, wyniki modelowania jakości powietrza, publikowane w serwisie mapowym GIOŚ. Rok 2025, a dla porównania 2021. Pobraliśmy je 4 września 2026 i uśredniliśmy kwadraty wpadające w granice gminy, wyznaczone rejestrem granic PRG prowadzonym przez GUGiK.
Siatka jest gęstsza nad zabudową niż nad otwartym terenem, więc ta średnia mocniej waży to, czym oddycha się między domami, niż to, co jest nad polami. Dla kupującego mieszkanie akurat tak jest sensowniej, ale nie jest to zwykła średnia z powierzchni gminy i nie warto jej tak czytać.
GIOŚ publikuje wyniki modelu, a nie pomiary z każdego z tych kwadratów. Pomiar ze stacji jest twardszy, bo pokazuje, co faktycznie było w powietrzu, ale opisuje tylko punkt, w którym ta stacja stoi. Stacji jest w Polsce około dwustu i w większości gmin nie stoi żadna, więc model jest tu jedynym źródłem, jakie w ogóle istnieje. Ma swoją niepewność, którą GIOŚ opisuje w rocznej ocenie jakości powietrza.
Najczęściej zadawane pytania
Gdzie w powiecie sandomierskim jest najczystsze powietrze?
Według modelu GIOŚ za rok 2025 najniższą roczną średnią PM2,5 ma Zawichost, 7,50 µg/m³, a najwyższą Sandomierz, 9,20 µg/m³. Przy konkretnym adresie decyduje jednak to, czym ogrzewa się najbliższe sąsiedztwo: roczna średnia całej gminy nie widzi pojedynczej ulicy.
Dlaczego sąsiednie gminy różnią się wynikiem?
Najczęściej za sprawą ogrzewania i ukształtowania terenu. Gmina z siecią gazową i ciepłowniczą wypada lepiej od sąsiedniej, gdzie zostały kotły na węgiel, a dolina zbiera dym, którego wysoczyzna obok nie zatrzymuje. Do tego dochodzą drogi tranzytowe i większe zakłady.