Gmina po gminie
| Gmina | PM2,5 | Benzo(a)piren |
|---|---|---|
| Adamówka | 7,06 µg/m³ | 0,66 ng/m³ |
| Sieniawa | 8,20 µg/m³ | 0,74 ng/m³ |
| Jawornik Polski | 9,24 µg/m³ | 1,07 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Kańczuga | 9,72 µg/m³ | 1,14 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Tryńcza | 10,09 µg/m³ | 1,02 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Zarzecze | 10,29 µg/m³ | 0,98 ng/m³ |
| Gać | 10,43 µg/m³ | 1,13 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Przeworsk | 11,39 µg/m³ | 1,28 ng/m³ponad poziom docelowy |
| Przeworsk | 12,05 µg/m³ | 1,60 ng/m³ponad poziom docelowy |
Kolejność od najczystszej, według rocznej średniej PM2,5 za 2025 rok.
Poziom docelowy benzo(a)pirenu przekracza 6 z 9 gmin powiatu przeworskiego. Ten wskaźnik idzie za spalaniem węgla i drewna w domowych piecach, więc różnice między sąsiadującymi gminami biorą się głównie z tego, czym się tu ogrzewa.
To średnia z całego roku dla obszaru gminy. W mroźny wieczór przy ulicy ogrzewanej węglem bywa wielokrotnie gorzej, a kilkaset metrów dalej, poza zagłębieniem terenu, wyraźnie lepiej. Ta liczba mówi, jakie powietrze jest tu przeciętnie, i tylko tyle.
Skąd pochodzą te dane
Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, wyniki modelowania jakości powietrza dla siatki kilometrowej, publikowane w serwisie mapowym GIOŚ. Rok 2025, a dla porównania 2021. Pobraliśmy je 4 września 2026 i uśredniliśmy kwadraty wpadające w granice gminy, wyznaczone rejestrem granic PRG prowadzonym przez GUGiK.
GIOŚ publikuje wyniki modelu, a nie pomiary z każdego z tych kwadratów. Pomiar ze stacji jest twardszy, bo pokazuje, co faktycznie było w powietrzu, ale opisuje tylko punkt, w którym ta stacja stoi. Stacji jest w Polsce około dwustu i w większości gmin nie stoi żadna, więc model jest tu jedynym źródłem, jakie w ogóle istnieje. Ma swoją niepewność, którą GIOŚ opisuje w rocznej ocenie jakości powietrza.
Najczęściej zadawane pytania
Gdzie w powiecie przeworskim jest najczystsze powietrze?
Według modelu GIOŚ za rok 2025 najniższą roczną średnią PM2,5 ma Adamówka, 7,06 µg/m³, a najwyższą Przeworsk, 12,05 µg/m³. Przy konkretnym adresie decyduje jednak to, czym ogrzewa się najbliższe sąsiedztwo: roczna średnia całej gminy nie widzi pojedynczej ulicy.
Dlaczego sąsiednie gminy różnią się wynikiem?
Najczęściej za sprawą ogrzewania i ukształtowania terenu. Gmina z siecią gazową i ciepłowniczą wypada lepiej od sąsiedniej, gdzie zostały kotły na węgiel, a dolina zbiera dym, którego wysoczyzna obok nie zatrzymuje. Do tego dochodzą drogi tranzytowe i większe zakłady.