--- title: "Ochrona przyrody - województwo warmińsko-mazurskie, formy ochrony w gminach" description: "Formy ochrony przyrody w 116 gminach województwa warmińsko-mazurskiego. Obszarowe formy sięgają 114 z nich, park narodowy albo rezerwat leży w 67. Co to znaczy przy budowie i przy zakupie działki." url: "https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/warminsko-mazurskie" lang: "pl" updated: "2026-09-10" source: "mScanner" --- # Ochrona przyrody - województwo warmińsko-mazurskie > mScanner › Ochrona przyrody › warmińsko-mazurskie Które gminy województwa warmińsko-mazurskiego leżą w parkach, rezerwatach i obszarach Natura 2000, jak dużą część ich powierzchni to obejmuje i co z tego wynika, kiedy chce się tam budować. ## W skrócie - Obszarowe formy ochrony przyrody obejmują część terenu w **114** z 116 gmin. - Park narodowy albo rezerwat: **67** gmin. - Pomniki przyrody w całym województwie: **12 473**. ## Gminy województwa warmińsko-mazurskiego o największym udziale terenów chronionych Piecki 100%, Ruciane-Nida 100%, Jedwabno 100%, Ryn 98%, Lelkowo 97%, Tolkmicko 96%, Sępopol 94%, Kruklanki 93%, Dubeninki 92%, Lidzbark 88%, Gietrzwałd 87%, Górowo Iławeckie 86%, Pisz 85%, Świętajno 84%, Purda 84%. W skali kraju formy ochrony obejmują 2199 gmin z 2479. Udział liczymy wobec całej powierzchni gminy z Państwowego Rejestru Granic. ## Cztery różne sytuacje prawne W parku narodowym i w rezerwacie przyrody zakaz zabudowy wynika wprost z ustawy. Art. 15 ust. 1 zabrania budowy i przebudowy obiektów budowlanych oraz urządzeń technicznych poza tymi, które służą samej formie ochrony, i nie zależy to od żadnej uchwały. Obszar Natura 2000 nie zakazuje budowania. Art. 33 zabrania działań, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a przedsięwzięcie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania na obszar Natura 2000. Rozstrzyga wpływ na siedliska i gatunki, dla których obszar wyznaczono, więc dom jednorodzinny i ferma to dwie zupełnie różne sprawy. W parku krajobrazowym i na obszarze chronionego krajobrazu zakazy nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 i art. 24 ust. 1 podają katalog i mówią, że zakazy „mogą być wprowadzone”: obowiązują te, które wybrał akt powołujący daną formę. Przy zabudowie najczęściej chodzi o zakaz stawiania nowych obiektów budowlanych w pasie 100 metrów od brzegu rzeki, jeziora albo innego naturalnego zbiornika wodnego. Użytek ekologiczny, zespół przyrodniczo-krajobrazowy, stanowisko dokumentacyjne i pomnik przyrody chronią pojedynczy obiekt albo niewielki teren. Katalog z art. 45 ust. 1 nie wymienia zakazu budowy, wymienia za to zakaz niszczenia i przekształcania samego obiektu oraz zakaz zmiany sposobu użytkowania ziemi, i na działce z taką formą to zwykle one decydują o inwestycji. ## Skąd pochodzą te liczby Granice form ochrony z usługi pobierania Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, przecięte z granicami gmin z Państwowego Rejestru Granic. Stan u nas: 10 września 2026. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim tego, co dopiero przechodzi procedurę: zmiany granic obszarów Natura 2000 są w usłudze GDOŚ wydzielone jako konsultowane, a nowy użytek ekologiczny trafia do rejestru dopiero po uchwale rady gminy. Nie ma w nim też samych zakazów. Dla wszystkiego poza parkiem narodowym i rezerwatem wybiera je akt powołujący daną formę i ten akt trzeba przeczytać osobno. ## Najczęściej zadawane pytania ### Ile gmin województwa warmińsko-mazurskiego leży w formach ochrony przyrody? Obszarowe formy ochrony obejmują część terenu w 114 z 116 gmin województwa warmińsko-mazurskiego. Park narodowy albo rezerwat przyrody leży w 67. ## Powiązane strony - [Ochrona przyrody - powiat bartoszycki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/bartoszycki) — 6 gmin, formy ochrony w 5. - [Ochrona przyrody - powiat braniewski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/braniewski) — 7 gmin, formy ochrony w 7. - [Ochrona przyrody - powiat działdowski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/dzialdowski) — 6 gmin, formy ochrony w 6. - [Ochrona przyrody - powiat elbląski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/elblaski) — 9 gmin, formy ochrony w 9. - [Ochrona przyrody - powiat ełcki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/elcki) — 5 gmin, formy ochrony w 5. - [Ochrona przyrody - powiat giżycki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/gizycki) — 6 gmin, formy ochrony w 6. - [Ochrona przyrody - powiat iławski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/ilawski) — 7 gmin, formy ochrony w 6. - [Ochrona przyrody - powiat kętrzyński](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/ketrzynski) — 6 gmin, formy ochrony w 6. - [Ochrona przyrody - powiat lidzbarski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/lidzbarski) — 5 gmin, formy ochrony w 5. - [Ochrona przyrody - powiat mrągowski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/mragowski) — 5 gmin, formy ochrony w 5. - [Ochrona przyrody - powiat nidzicki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/nidzicki) — 4 gminy, formy ochrony w 4. - [Ochrona przyrody - powiat nowomiejski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/nowomiejski) — 5 gmin, formy ochrony w 5. - [Ochrona przyrody - powiat olecki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/olecki) — 4 gminy, formy ochrony w 4. - [Ochrona przyrody - powiat olsztyński](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/olsztynski) — 12 gmin, formy ochrony w 12. - [Ochrona przyrody - powiat ostródzki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/ostrodzki) — 9 gmin, formy ochrony w 9. - [Ochrona przyrody - powiat piski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/piski) — 4 gminy, formy ochrony w 4. - [Ochrona przyrody - powiat szczycieński](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/szczycienski) — 8 gmin, formy ochrony w 8. - [Ochrona przyrody - powiat gołdapski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/goldapski) — 3 gminy, formy ochrony w 3. - [Ochrona przyrody - powiat węgorzewski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/wegorzewski) — 3 gminy, formy ochrony w 3. - [Ochrona przyrody - Elbląg](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/elblag-286101) — Formy ochrony na 56% powierzchni. - [Ochrona przyrody - Olsztyn](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/olsztyn-286201) — Formy ochrony na 6,6% powierzchni. - [Ochrona przyrody w Polsce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody) — Zestawienie krajowe i wszystkie województwa. ## Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości Formy ochrony przyrody i 32 inne warstwy danych dla konkretnego adresu - hałas, pozwolenia na budowę, ryzyko powodziowe, dojazdy, uciążliwości. Darmowy podgląd pokazuje, które informacje mamy o Twoim adresie. [Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości](https://mscanner.pl/app/register?redirect=%2Fproperties%2Fnew)