--- title: "Ochrona przyrody - województwo świętokrzyskie, formy ochrony w gminach" description: "Formy ochrony przyrody w 102 gminach województwa świętokrzyskiego. Obszarowe formy sięgają 96 z nich, park narodowy albo rezerwat leży w 41. Co to znaczy przy budowie i przy zakupie działki." url: "https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/swietokrzyskie" lang: "pl" updated: "2026-09-10" source: "mScanner" --- # Ochrona przyrody - województwo świętokrzyskie > mScanner › Ochrona przyrody › świętokrzyskie Które gminy województwa świętokrzyskiego leżą w parkach, rezerwatach i obszarach Natura 2000, jak dużą część ich powierzchni to obejmuje i co z tego wynika, kiedy chce się tam budować. ## W skrócie - Obszarowe formy ochrony przyrody obejmują część terenu w **96** z 102 gmin. - Park narodowy albo rezerwat: **41** gmin. - Pomniki przyrody w całym województwie: **1 863**. ## Gminy województwa świętokrzyskiego o największym udziale terenów chronionych Busko-Zdrój 100%, Gnojno 100%, Nowy Korczyn 100%, Solec-Zdrój 100%, Stopnica 100%, Wiślica 100%, Oksa 100%, Bieliny 100%, Bodzentyn 100%, Daleszyce 100%, Górno 100%, Miedziana Góra 100%, Mniów 100%, Nowa Słupia 100%, Raków 100%. W skali kraju formy ochrony obejmują 2199 gmin z 2479. Udział liczymy wobec całej powierzchni gminy z Państwowego Rejestru Granic. ## Cztery różne sytuacje prawne W parku narodowym i w rezerwacie przyrody zakaz zabudowy wynika wprost z ustawy. Art. 15 ust. 1 zabrania budowy i przebudowy obiektów budowlanych oraz urządzeń technicznych poza tymi, które służą samej formie ochrony, i nie zależy to od żadnej uchwały. Obszar Natura 2000 nie zakazuje budowania. Art. 33 zabrania działań, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a przedsięwzięcie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania na obszar Natura 2000. Rozstrzyga wpływ na siedliska i gatunki, dla których obszar wyznaczono, więc dom jednorodzinny i ferma to dwie zupełnie różne sprawy. W parku krajobrazowym i na obszarze chronionego krajobrazu zakazy nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 i art. 24 ust. 1 podają katalog i mówią, że zakazy „mogą być wprowadzone”: obowiązują te, które wybrał akt powołujący daną formę. Przy zabudowie najczęściej chodzi o zakaz stawiania nowych obiektów budowlanych w pasie 100 metrów od brzegu rzeki, jeziora albo innego naturalnego zbiornika wodnego. Użytek ekologiczny, zespół przyrodniczo-krajobrazowy, stanowisko dokumentacyjne i pomnik przyrody chronią pojedynczy obiekt albo niewielki teren. Katalog z art. 45 ust. 1 nie wymienia zakazu budowy, wymienia za to zakaz niszczenia i przekształcania samego obiektu oraz zakaz zmiany sposobu użytkowania ziemi, i na działce z taką formą to zwykle one decydują o inwestycji. ## Skąd pochodzą te liczby Granice form ochrony z usługi pobierania Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, przecięte z granicami gmin z Państwowego Rejestru Granic. Stan u nas: 10 września 2026. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim tego, co dopiero przechodzi procedurę: zmiany granic obszarów Natura 2000 są w usłudze GDOŚ wydzielone jako konsultowane, a nowy użytek ekologiczny trafia do rejestru dopiero po uchwale rady gminy. Nie ma w nim też samych zakazów. Dla wszystkiego poza parkiem narodowym i rezerwatem wybiera je akt powołujący daną formę i ten akt trzeba przeczytać osobno. ## Najczęściej zadawane pytania ### Ile gmin województwa świętokrzyskiego leży w formach ochrony przyrody? Obszarowe formy ochrony obejmują część terenu w 96 z 102 gmin województwa świętokrzyskiego. Park narodowy albo rezerwat przyrody leży w 41. ## Powiązane strony - [Ochrona przyrody - powiat buski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/buski) — 8 gmin, formy ochrony w 8. - [Ochrona przyrody - powiat jędrzejowski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/jedrzejowski) — 9 gmin, formy ochrony w 9. - [Ochrona przyrody - powiat kazimierski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/kazimierski) — 5 gmin, formy ochrony w 4. - [Ochrona przyrody - powiat kielecki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/kielecki) — 19 gmin, formy ochrony w 19. - [Ochrona przyrody - powiat konecki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/konecki) — 8 gmin, formy ochrony w 8. - [Ochrona przyrody - powiat opatowski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/opatowski) — 8 gmin, formy ochrony w 6. - [Ochrona przyrody - powiat ostrowiecki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/ostrowiecki) — 6 gmin, formy ochrony w 6. - [Ochrona przyrody - powiat pińczowski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/pinczowski) — 5 gmin, formy ochrony w 5. - [Ochrona przyrody - powiat sandomierski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/sandomierski) — 9 gmin, formy ochrony w 7. - [Ochrona przyrody - powiat skarżyski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/skarzyski) — 5 gmin, formy ochrony w 5. - [Ochrona przyrody - powiat starachowicki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/starachowicki) — 5 gmin, formy ochrony w 5. - [Ochrona przyrody - powiat staszowski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/staszowski) — 8 gmin, formy ochrony w 7. - [Ochrona przyrody - powiat włoszczowski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/wloszczowski) — 6 gmin, formy ochrony w 6. - [Ochrona przyrody - Kielce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/kielce) — Formy ochrony na 59% powierzchni. - [Ochrona przyrody w Polsce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody) — Zestawienie krajowe i wszystkie województwa. ## Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości Formy ochrony przyrody i 32 inne warstwy danych dla konkretnego adresu - hałas, pozwolenia na budowę, ryzyko powodziowe, dojazdy, uciążliwości. Darmowy podgląd pokazuje, które informacje mamy o Twoim adresie. [Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości](https://mscanner.pl/app/register?redirect=%2Fproperties%2Fnew)