--- title: "Ochrona przyrody - województwo śląskie, formy ochrony w gminach" description: "Formy ochrony przyrody w 167 gminach województwa śląskiego. Obszarowe formy sięgają 127 z nich, park narodowy albo rezerwat leży w 48. Co to znaczy przy budowie i przy zakupie działki." url: "https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/slaskie" lang: "pl" updated: "2026-09-10" source: "mScanner" --- # Ochrona przyrody - województwo śląskie > mScanner › Ochrona przyrody › śląskie Które gminy województwa śląskiego leżą w parkach, rezerwatach i obszarach Natura 2000, jak dużą część ich powierzchni to obejmuje i co z tego wynika, kiedy chce się tam budować. ## W skrócie - Obszarowe formy ochrony przyrody obejmują część terenu w **127** z 167 gmin. - Park narodowy albo rezerwat: **48** gmin. - Pomniki przyrody w całym województwie: **3 231**. ## Gminy województwa śląskiego o największym udziale terenów chronionych Chybie 100%, Herby 100%, Boronów 100%, Kuźnia Raciborska 100%, Nędza 100%, Ujsoły 97%, Wisła 86%, Ogrodzieniec 84%, Szczyrk 84%, Goczałkowice-Zdrój 82%, Olsztyn 76%, Kochanowice 76%, Łękawica 75%, Pilchowice 75%, Czerwionka-Leszczyny 74%. W skali kraju formy ochrony obejmują 2199 gmin z 2479. Udział liczymy wobec całej powierzchni gminy z Państwowego Rejestru Granic. ## Cztery różne sytuacje prawne W parku narodowym i w rezerwacie przyrody zakaz zabudowy wynika wprost z ustawy. Art. 15 ust. 1 zabrania budowy i przebudowy obiektów budowlanych oraz urządzeń technicznych poza tymi, które służą samej formie ochrony, i nie zależy to od żadnej uchwały. Obszar Natura 2000 nie zakazuje budowania. Art. 33 zabrania działań, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a przedsięwzięcie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania na obszar Natura 2000. Rozstrzyga wpływ na siedliska i gatunki, dla których obszar wyznaczono, więc dom jednorodzinny i ferma to dwie zupełnie różne sprawy. W parku krajobrazowym i na obszarze chronionego krajobrazu zakazy nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 i art. 24 ust. 1 podają katalog i mówią, że zakazy „mogą być wprowadzone”: obowiązują te, które wybrał akt powołujący daną formę. Przy zabudowie najczęściej chodzi o zakaz stawiania nowych obiektów budowlanych w pasie 100 metrów od brzegu rzeki, jeziora albo innego naturalnego zbiornika wodnego. Użytek ekologiczny, zespół przyrodniczo-krajobrazowy, stanowisko dokumentacyjne i pomnik przyrody chronią pojedynczy obiekt albo niewielki teren. Katalog z art. 45 ust. 1 nie wymienia zakazu budowy, wymienia za to zakaz niszczenia i przekształcania samego obiektu oraz zakaz zmiany sposobu użytkowania ziemi, i na działce z taką formą to zwykle one decydują o inwestycji. ## Skąd pochodzą te liczby Granice form ochrony z usługi pobierania Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, przecięte z granicami gmin z Państwowego Rejestru Granic. Stan u nas: 10 września 2026. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim tego, co dopiero przechodzi procedurę: zmiany granic obszarów Natura 2000 są w usłudze GDOŚ wydzielone jako konsultowane, a nowy użytek ekologiczny trafia do rejestru dopiero po uchwale rady gminy. Nie ma w nim też samych zakazów. Dla wszystkiego poza parkiem narodowym i rezerwatem wybiera je akt powołujący daną formę i ten akt trzeba przeczytać osobno. ## Najczęściej zadawane pytania ### Ile gmin województwa śląskiego leży w formach ochrony przyrody? Obszarowe formy ochrony obejmują część terenu w 127 z 167 gmin województwa śląskiego. Park narodowy albo rezerwat przyrody leży w 48. ## Powiązane strony - [Ochrona przyrody - powiat będziński](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/bedzinski) — 8 gmin, formy ochrony w 5. - [Ochrona przyrody - powiat bielski (śląskie)](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/bielski-2402) — 10 gmin, formy ochrony w 10. - [Ochrona przyrody - powiat cieszyński](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/cieszynski) — 12 gmin, formy ochrony w 11. - [Ochrona przyrody - powiat częstochowski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/czestochowski) — 16 gmin, formy ochrony w 11. - [Ochrona przyrody - powiat gliwicki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/gliwicki) — 8 gmin, formy ochrony w 5. - [Ochrona przyrody - powiat kłobucki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/klobucki) — 9 gmin, formy ochrony w 5. - [Ochrona przyrody - powiat lubliniecki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/lubliniecki) — 8 gmin, formy ochrony w 8. - [Ochrona przyrody - powiat mikołowski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/mikolowski) — 5 gmin, formy ochrony w 4. - [Ochrona przyrody - powiat myszkowski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/myszkowski) — 5 gmin, formy ochrony w 5. - [Ochrona przyrody - powiat pszczyński](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/pszczynski) — 6 gmin, formy ochrony w 4. - [Ochrona przyrody - powiat raciborski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/raciborski) — 8 gmin, formy ochrony w 5. - [Ochrona przyrody - powiat rybnicki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/rybnicki) — 5 gmin, formy ochrony w 4. - [Ochrona przyrody - powiat tarnogórski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/tarnogorski) — 9 gmin, formy ochrony w 7. - [Ochrona przyrody - powiat bieruńsko-lędziński](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/bierunsko-ledzinski) — 5 gmin, formy ochrony w 2. - [Ochrona przyrody - powiat wodzisławski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/wodzislawski) — 9 gmin, formy ochrony w 1. - [Ochrona przyrody - powiat zawierciański](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/zawiercianski) — 10 gmin, formy ochrony w 10. - [Ochrona przyrody - powiat żywiecki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/zywiecki) — 15 gmin, formy ochrony w 14. - [Ochrona przyrody - Bielsko-Biała](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/bielsko-biala) — Formy ochrony na 24% powierzchni. - [Ochrona przyrody - Bytom](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/bytom) — Formy ochrony na 17% powierzchni. - [Ochrona przyrody - Chorzów](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/chorzow) — Formy ochrony na 7,5% powierzchni. - [Ochrona przyrody - Częstochowa](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/czestochowa) — Formy ochrony na 0,9% powierzchni. - [Ochrona przyrody - Dąbrowa Górnicza](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/dabrowa-gornicza) — Formy ochrony na 23% powierzchni. - [Ochrona przyrody - Gliwice](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/gliwice) — Formy ochrony na 0,4% powierzchni. - [Ochrona przyrody - Jastrzębie-Zdrój](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/jastrzebie-zdroj) — 44 pomniki przyrody, bez form obszarowych. - [Ochrona przyrody - Jaworzno](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/jaworzno) — Formy ochrony na 8,8% powierzchni. - [Ochrona przyrody - Katowice](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/katowice) — Formy ochrony na 2,6% powierzchni. - [Ochrona przyrody - Mysłowice](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/myslowice) — 32 pomniki przyrody, bez form obszarowych. - [Ochrona przyrody - Piekary Śląskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/piekary-slaskie) — Formy ochrony na 1,2% powierzchni. - [Ochrona przyrody - Ruda Śląska](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/ruda-slaska) — Formy ochrony na 1,7% powierzchni. - [Ochrona przyrody - Rybnik](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/rybnik) — Formy ochrony na 41% powierzchni. - [Ochrona przyrody - Siemianowice Śląskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/siemianowice-slaskie) — Formy ochrony na 4,8% powierzchni. - [Ochrona przyrody - Sosnowiec](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/sosnowiec) — Formy ochrony na 0,9% powierzchni. - [Ochrona przyrody - Świętochłowice](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/swietochlowice) — Formy ochrony na 5,9% powierzchni. - [Ochrona przyrody - Tychy](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/tychy) — Formy ochrony na 0,2% powierzchni. - [Ochrona przyrody - Zabrze](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/zabrze) — 10 pomników przyrody, bez form obszarowych. - [Ochrona przyrody - Żory](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/zory) — Formy ochrony na 14% powierzchni. - [Ochrona przyrody w Polsce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody) — Zestawienie krajowe i wszystkie województwa. ## Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości Formy ochrony przyrody i 32 inne warstwy danych dla konkretnego adresu - hałas, pozwolenia na budowę, ryzyko powodziowe, dojazdy, uciążliwości. Darmowy podgląd pokazuje, które informacje mamy o Twoim adresie. [Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości](https://mscanner.pl/app/register?redirect=%2Fproperties%2Fnew)