--- title: "Ochrona przyrody - województwo podlaskie, formy ochrony w gminach" description: "Formy ochrony przyrody w 119 gminach województwa podlaskiego. Obszarowe formy sięgają 102 z nich, park narodowy albo rezerwat leży w 62. Co to znaczy przy budowie i przy zakupie działki." url: "https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/podlaskie" lang: "pl" updated: "2026-09-10" source: "mScanner" --- # Ochrona przyrody - województwo podlaskie > mScanner › Ochrona przyrody › podlaskie Które gminy województwa podlaskiego leżą w parkach, rezerwatach i obszarach Natura 2000, jak dużą część ich powierzchni to obejmuje i co z tego wynika, kiedy chce się tam budować. ## W skrócie - Obszarowe formy ochrony przyrody obejmują część terenu w **102** z 119 gmin. - Park narodowy albo rezerwat: **62** gminy. - Pomniki przyrody w całym województwie: **4 884**. ## Gminy województwa podlaskiego o największym udziale terenów chronionych Płaska 100%, Sztabin 100%, Białowieża 100%, Narewka 100%, Zbójna 100%, Giby 98%, Nowinka 94%, Gródek 93%, Czarna Białostocka 92%, Mielnik 91%, Jeleniewo 88%, Wiżajny 88%, Krynki 87%, Krasnopol 81%, Goniądz 78%. W skali kraju formy ochrony obejmują 2199 gmin z 2479. Udział liczymy wobec całej powierzchni gminy z Państwowego Rejestru Granic. ## Cztery różne sytuacje prawne W parku narodowym i w rezerwacie przyrody zakaz zabudowy wynika wprost z ustawy. Art. 15 ust. 1 zabrania budowy i przebudowy obiektów budowlanych oraz urządzeń technicznych poza tymi, które służą samej formie ochrony, i nie zależy to od żadnej uchwały. Obszar Natura 2000 nie zakazuje budowania. Art. 33 zabrania działań, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a przedsięwzięcie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania na obszar Natura 2000. Rozstrzyga wpływ na siedliska i gatunki, dla których obszar wyznaczono, więc dom jednorodzinny i ferma to dwie zupełnie różne sprawy. W parku krajobrazowym i na obszarze chronionego krajobrazu zakazy nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 i art. 24 ust. 1 podają katalog i mówią, że zakazy „mogą być wprowadzone”: obowiązują te, które wybrał akt powołujący daną formę. Przy zabudowie najczęściej chodzi o zakaz stawiania nowych obiektów budowlanych w pasie 100 metrów od brzegu rzeki, jeziora albo innego naturalnego zbiornika wodnego. Użytek ekologiczny, zespół przyrodniczo-krajobrazowy, stanowisko dokumentacyjne i pomnik przyrody chronią pojedynczy obiekt albo niewielki teren. Katalog z art. 45 ust. 1 nie wymienia zakazu budowy, wymienia za to zakaz niszczenia i przekształcania samego obiektu oraz zakaz zmiany sposobu użytkowania ziemi, i na działce z taką formą to zwykle one decydują o inwestycji. ## Skąd pochodzą te liczby Granice form ochrony z usługi pobierania Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, przecięte z granicami gmin z Państwowego Rejestru Granic. Stan u nas: 10 września 2026. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim tego, co dopiero przechodzi procedurę: zmiany granic obszarów Natura 2000 są w usłudze GDOŚ wydzielone jako konsultowane, a nowy użytek ekologiczny trafia do rejestru dopiero po uchwale rady gminy. Nie ma w nim też samych zakazów. Dla wszystkiego poza parkiem narodowym i rezerwatem wybiera je akt powołujący daną formę i ten akt trzeba przeczytać osobno. ## Najczęściej zadawane pytania ### Ile gmin województwa podlaskiego leży w formach ochrony przyrody? Obszarowe formy ochrony obejmują część terenu w 102 z 119 gmin województwa podlaskiego. Park narodowy albo rezerwat przyrody leży w 62. ## Powiązane strony - [Ochrona przyrody - powiat augustowski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/augustowski) — 7 gmin, formy ochrony w 7. - [Ochrona przyrody - powiat białostocki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/bialostocki) — 16 gmin, formy ochrony w 15. - [Ochrona przyrody - powiat bielski (podlaskie)](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/bielski) — 8 gmin, formy ochrony w 4. - [Ochrona przyrody - powiat grajewski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/grajewski) — 6 gmin, formy ochrony w 5. - [Ochrona przyrody - powiat hajnowski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/hajnowski) — 9 gmin, formy ochrony w 9. - [Ochrona przyrody - powiat kolneński](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/kolnenski) — 6 gmin, formy ochrony w 4. - [Ochrona przyrody - powiat łomżyński](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/lomzynski) — 9 gmin, formy ochrony w 7. - [Ochrona przyrody - powiat moniecki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/moniecki) — 7 gmin, formy ochrony w 7. - [Ochrona przyrody - powiat sejneński](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/sejnenski) — 5 gmin, formy ochrony w 5. - [Ochrona przyrody - powiat siemiatycki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/siemiatycki) — 9 gmin, formy ochrony w 9. - [Ochrona przyrody - powiat sokólski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/sokolski) — 10 gmin, formy ochrony w 10. - [Ochrona przyrody - powiat suwalski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/suwalski) — 9 gmin, formy ochrony w 9. - [Ochrona przyrody - powiat wysokomazowiecki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/wysokomazowiecki) — 10 gmin, formy ochrony w 5. - [Ochrona przyrody - powiat zambrowski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/zambrowski) — 5 gmin, formy ochrony w 3. - [Ochrona przyrody - Białystok](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/bialystok) — Formy ochrony na 1,1% powierzchni. - [Ochrona przyrody - Łomża](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/lomza-206201) — Formy ochrony na 24% powierzchni. - [Ochrona przyrody - Suwałki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/suwalki-206301) — Formy ochrony na 24% powierzchni. - [Ochrona przyrody w Polsce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody) — Zestawienie krajowe i wszystkie województwa. ## Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości Formy ochrony przyrody i 32 inne warstwy danych dla konkretnego adresu - hałas, pozwolenia na budowę, ryzyko powodziowe, dojazdy, uciążliwości. Darmowy podgląd pokazuje, które informacje mamy o Twoim adresie. [Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości](https://mscanner.pl/app/register?redirect=%2Fproperties%2Fnew)