---
title: "Ochrona przyrody - województwo mazowieckie, formy ochrony w gminach"
description: "Formy ochrony przyrody w 314 gminach województwa mazowieckiego. Obszarowe formy sięgają 270 z nich, park narodowy albo rezerwat leży w 116. Co to znaczy przy budowie i przy zakupie działki."
url: "https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/mazowieckie"
lang: "pl"
updated: "2026-09-10"
source: "mScanner"
---

# Ochrona przyrody - województwo mazowieckie

> mScanner › Ochrona przyrody › mazowieckie

Które gminy województwa mazowieckiego leżą w parkach, rezerwatach i obszarach Natura 2000, jak dużą część ich powierzchni to obejmuje i co z tego wynika, kiedy chce się tam budować.

## W skrócie

- Obszarowe formy ochrony przyrody obejmują część terenu w **270** z 314 gmin.
- Park narodowy albo rezerwat: **116** gmin.
- Pomniki przyrody w całym województwie: **16 546**.

## Gminy województwa mazowieckiego o największym udziale terenów chronionych

Białobrzegi 100%, Maciejowice 100%, Wilga 100%, Podkowa Leśna 100%, Solec nad Wisłą 100%, Czosnów 100%, Brok 100%, Odrzywół 100%, Pionki (miasto) 100%, Pionki (gmina wiejska) 100%, Sadowne 100%, Siemiątkowo 100%, Lutocin 100%, Garbatka-Letnisko 100%, Sobienie-Jeziory 99%.

W skali kraju formy ochrony obejmują 2199 gmin z 2479. Udział liczymy wobec całej powierzchni gminy z Państwowego Rejestru Granic.

## Cztery różne sytuacje prawne

W parku narodowym i w rezerwacie przyrody zakaz zabudowy wynika wprost z ustawy. Art. 15 ust. 1 zabrania budowy i przebudowy obiektów budowlanych oraz urządzeń technicznych poza tymi, które służą samej formie ochrony, i nie zależy to od żadnej uchwały.

Obszar Natura 2000 nie zakazuje budowania. Art. 33 zabrania działań, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a przedsięwzięcie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania na obszar Natura 2000. Rozstrzyga wpływ na siedliska i gatunki, dla których obszar wyznaczono, więc dom jednorodzinny i ferma to dwie zupełnie różne sprawy.

W parku krajobrazowym i na obszarze chronionego krajobrazu zakazy nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 i art. 24 ust. 1 podają katalog i mówią, że zakazy „mogą być wprowadzone”: obowiązują te, które wybrał akt powołujący daną formę. Przy zabudowie najczęściej chodzi o zakaz stawiania nowych obiektów budowlanych w pasie 100 metrów od brzegu rzeki, jeziora albo innego naturalnego zbiornika wodnego.

Użytek ekologiczny, zespół przyrodniczo-krajobrazowy, stanowisko dokumentacyjne i pomnik przyrody chronią pojedynczy obiekt albo niewielki teren. Katalog z art. 45 ust. 1 nie wymienia zakazu budowy, wymienia za to zakaz niszczenia i przekształcania samego obiektu oraz zakaz zmiany sposobu użytkowania ziemi, i na działce z taką formą to zwykle one decydują o inwestycji.

## Skąd pochodzą te liczby

Granice form ochrony z usługi pobierania Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, przecięte z granicami gmin z Państwowego Rejestru Granic. Stan u nas: 10 września 2026.

Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim tego, co dopiero przechodzi procedurę: zmiany granic obszarów Natura 2000 są w usłudze GDOŚ wydzielone jako konsultowane, a nowy użytek ekologiczny trafia do rejestru dopiero po uchwale rady gminy. Nie ma w nim też samych zakazów. Dla wszystkiego poza parkiem narodowym i rezerwatem wybiera je akt powołujący daną formę i ten akt trzeba przeczytać osobno.

## Najczęściej zadawane pytania

### Ile gmin województwa mazowieckiego leży w formach ochrony przyrody?

Obszarowe formy ochrony obejmują część terenu w 270 z 314 gmin województwa mazowieckiego. Park narodowy albo rezerwat przyrody leży w 116.

## Powiązane strony

- [Ochrona przyrody - powiat białobrzeski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/bialobrzeski) — 6 gmin, formy ochrony w 6.
- [Ochrona przyrody - powiat ciechanowski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/ciechanowski) — 9 gmin, formy ochrony w 8.
- [Ochrona przyrody - powiat garwoliński](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/garwolinski) — 14 gmin, formy ochrony w 8.
- [Ochrona przyrody - powiat gostyniński](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/gostyninski) — 5 gmin, formy ochrony w 5.
- [Ochrona przyrody - powiat grodziski (mazowieckie)](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/grodziski) — 6 gmin, formy ochrony w 5.
- [Ochrona przyrody - powiat grójecki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/grojecki) — 10 gmin, formy ochrony w 7.
- [Ochrona przyrody - powiat kozienicki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/kozienicki) — 7 gmin, formy ochrony w 7.
- [Ochrona przyrody - powiat legionowski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/legionowski) — 5 gmin, formy ochrony w 4.
- [Ochrona przyrody - powiat lipski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/lipski) — 6 gmin, formy ochrony w 3.
- [Ochrona przyrody - powiat łosicki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/losicki) — 6 gmin, formy ochrony w 6.
- [Ochrona przyrody - powiat makowski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/makowski) — 10 gmin, formy ochrony w 6.
- [Ochrona przyrody - powiat miński](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/minski) — 13 gmin, formy ochrony w 13.
- [Ochrona przyrody - powiat mławski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/mlawski) — 10 gmin, formy ochrony w 10.
- [Ochrona przyrody - powiat nowodworski (mazowieckie)](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/nowodworski) — 6 gmin, formy ochrony w 6.
- [Ochrona przyrody - powiat ostrołęcki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/ostrolecki) — 11 gmin, formy ochrony w 9.
- [Ochrona przyrody - powiat ostrowski (mazowieckie)](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/ostrowski) — 11 gmin, formy ochrony w 8.
- [Ochrona przyrody - powiat otwocki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/otwocki) — 8 gmin, formy ochrony w 8.
- [Ochrona przyrody - powiat piaseczyński](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/piaseczynski) — 6 gmin, formy ochrony w 6.
- [Ochrona przyrody - powiat płocki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/plocki) — 15 gmin, formy ochrony w 13.
- [Ochrona przyrody - powiat płoński](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/plonski) — 12 gmin, formy ochrony w 10.
- [Ochrona przyrody - powiat pruszkowski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/pruszkowski) — 6 gmin, formy ochrony w 5.
- [Ochrona przyrody - powiat przasnyski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/przasnyski) — 7 gmin, formy ochrony w 3.
- [Ochrona przyrody - powiat przysuski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/przysuski) — 8 gmin, formy ochrony w 7.
- [Ochrona przyrody - powiat pułtuski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/pultuski) — 7 gmin, formy ochrony w 7.
- [Ochrona przyrody - powiat radomski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/radomski) — 13 gmin, formy ochrony w 11.
- [Ochrona przyrody - powiat siedlecki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/siedlecki) — 13 gmin, formy ochrony w 13.
- [Ochrona przyrody - powiat sierpecki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/sierpecki) — 7 gmin, formy ochrony w 6.
- [Ochrona przyrody - powiat sochaczewski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/sochaczewski) — 8 gmin, formy ochrony w 5.
- [Ochrona przyrody - powiat sokołowski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/sokolowski) — 9 gmin, formy ochrony w 8.
- [Ochrona przyrody - powiat szydłowiecki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/szydlowiecki) — 5 gmin, formy ochrony w 5.
- [Ochrona przyrody - powiat warszawski zachodni](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/warszawski-zachodni) — 7 gmin, formy ochrony w 7.
- [Ochrona przyrody - powiat węgrowski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/wegrowski) — 9 gmin, formy ochrony w 9.
- [Ochrona przyrody - powiat wołomiński](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/wolominski) — 12 gmin, formy ochrony w 10.
- [Ochrona przyrody - powiat wyszkowski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/wyszkowski) — 6 gmin, formy ochrony w 6.
- [Ochrona przyrody - powiat zwoleński](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/zwolenski) — 5 gmin, formy ochrony w 4.
- [Ochrona przyrody - powiat żuromiński](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/zurominski) — 6 gmin, formy ochrony w 6.
- [Ochrona przyrody - powiat żyrardowski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/zyrardowski) — 5 gmin, formy ochrony w 5.
- [Ochrona przyrody - Ostrołęka](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/ostroleka) — Formy ochrony na 16% powierzchni.
- [Ochrona przyrody - Płock](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/plock) — Formy ochrony na 29% powierzchni.
- [Ochrona przyrody - Radom](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/radom) — Formy ochrony na 3,4% powierzchni.
- [Ochrona przyrody - Siedlce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/siedlce-146401) — Formy ochrony na 17% powierzchni.
- [Ochrona przyrody - Warszawa](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/warszawa) — Formy ochrony na 27% powierzchni.
- [Ochrona przyrody w Polsce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody) — Zestawienie krajowe i wszystkie województwa.

## Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości

Formy ochrony przyrody i 32 inne warstwy danych dla konkretnego adresu - hałas, pozwolenia na budowę, ryzyko powodziowe, dojazdy, uciążliwości. Darmowy podgląd pokazuje, które informacje mamy o Twoim adresie.

[Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości](https://mscanner.pl/app/register?redirect=%2Fproperties%2Fnew)