--- title: "Ochrona przyrody Wiskitki - formy ochrony na 46% powierzchni" description: "Formy ochrony przyrody: Gmina Wiskitki, powiat żyrardowski. Obejmują 46% powierzchni (68,95 km²), najsilniejsza to Bolimowski Park Krajobrazowy. Co każda z nich oznacza dla budowy i które miejscowości leżą w ich granicach." url: "https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wiskitki" lang: "pl" updated: "2026-09-10" source: "mScanner" --- # Ochrona przyrody Wiskitki > mScanner › Ochrona przyrody › mazowieckie › Wiskitki Rejestr form ochrony przyrody mówi, gdzie państwo ograniczyło korzystanie z terenu i jak mocno. W gminie Wiskitki formy ochrony obejmują 46% powierzchni, a każda z nich rządzi się innymi zakazami. ## W skrócie - Formy ochrony przyrody obejmują **46%** powierzchni gminy (**68,95 km²**). - Najsilniejsza z nich: **Bolimowski Park Krajobrazowy**. - Pomniki przyrody: **25**. - Otulina, czyli strefa ochronna wokół formy: **2,3%** powierzchni. - Liczby opisują całą jednostkę. O pojedynczej działce rozstrzyga jej położenie względem granicy formy. ## Czy w gminie Wiskitki są obszary chronione Formy ochrony przyrody wylicza art. 6 ustawy o ochronie przyrody: park narodowy, rezerwat, park krajobrazowy, obszar chronionego krajobrazu, obszar Natura 2000, pomnik przyrody, użytek ekologiczny, stanowisko dokumentacyjne i zespół przyrodniczo-krajobrazowy. Wszystkie trafiają do jednego rejestru prowadzonego przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska i stamtąd pochodzą liczby na tej stronie. Formy ochrony przyrody obejmują 46% powierzchni gminy, czyli 68,95 km². Najsilniejsza z nich to Bolimowski Park Krajobrazowy, a zakazy, które tam obowiązują, wybrał akt powołujący tę formę. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim tego, co dopiero przechodzi procedurę: zmiany granic obszarów Natura 2000 są w usłudze GDOŚ wydzielone jako konsultowane, a nowy użytek ekologiczny trafia do rejestru dopiero po uchwale rady gminy. Nie ma w nim też samych zakazów. Dla wszystkiego poza parkiem narodowym i rezerwatem wybiera je akt powołujący daną formę i ten akt trzeba przeczytać osobno. ## Które formy ochrony tu sięgają Rejestr wymienia tu 44 formy ochrony: 1 park krajobrazowy, 1 obszar chronionego krajobrazu, 42 użytki ekologiczne. Poniżej wymieniamy 40 z nich, od najsilniejszej formy ochrony do najsłabszej. Otulina to strefa wokół formy ochrony, wyznaczona po to, żeby osłonić ją przed zagrożeniami z zewnątrz (art. 5 pkt 14 ustawy). Sama formą ochrony nie jest i nie niesie własnych zakazów, więc adres w otulinie nie leży w parku ani w rezerwacie. W gminie Wiskitki otuliny zajmują 2,3% powierzchni, czyli 3,53 km², i nie wliczamy ich do udziału podanego wyżej. - Bolimowski Park Krajobrazowy - 29% powierzchni gminy - Obszar Chronionego Krajobrazu „Bolimowsko-Radziejowicki z doliną Środkowej Rawki (woj. mazowieckie)” - 17% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Żyrardów 39g” - 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Żyrardów 49c” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Guzów 85d” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Żyrardów 66c” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Żyrardów 27 l” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Żyrardów 26 i” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Guzów 96d” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Guzów 92n” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Guzów 93i” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Żyrardów 42 f” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Guzów 97g” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Żyrardów 27 r” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Żyrardów 55c” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Guzów 98b” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Żyrardów 62b” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Żyrardów 53 f” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Żyrardów 70d” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Żyrardów 53 l” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Guzów 97a” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Guzów 85i” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Białe Błoto 197 f” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Żyrardów 35b” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Guzów 92d” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Żyrardów 42c” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Żyrardów 26g” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Żyrardów 28d” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Żyrardów 60 i” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Guzów 113 a” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Guzów 82f” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Żyrardów 54 i” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Guzów 102 m” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Białe Błoto 207 c” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Guzów 92i” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Białe Błoto 197 g” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Żyrardów 38d” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Guzów 92m” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Żyrardów 38 f” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Żyrardów 57d” - poniżej 0,1% powierzchni gminy ## Co ochrona przyrody oznacza dla budowy W parku krajobrazowym i na obszarze chronionego krajobrazu zakazy nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 i art. 24 ust. 1 podają katalog i mówią, że zakazy „mogą być wprowadzone”: obowiązują te, które wybrał akt powołujący daną formę. Przy zabudowie najczęściej chodzi o zakaz stawiania nowych obiektów budowlanych w pasie 100 metrów od brzegu rzeki, jeziora albo innego naturalnego zbiornika wodnego. Użytek ekologiczny, zespół przyrodniczo-krajobrazowy, stanowisko dokumentacyjne i pomnik przyrody chronią pojedynczy obiekt albo niewielki teren. Katalog z art. 45 ust. 1 nie wymienia zakazu budowy, wymienia za to zakaz niszczenia i przekształcania samego obiektu oraz zakaz zmiany sposobu użytkowania ziemi, i na działce z taką formą to zwykle one decydują o inwestycji. Niezależnie od formy: projekt decyzji o warunkach zabudowy dla terenu objętego ochroną przyrody uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska, na co ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym daje mu 21 dni (art. 53 ust. 4 pkt 8). Teren parku narodowego i jego otuliny uzgadnia dyrektor parku. ## Miejscowości gminy a granice form ochrony Policzyliśmy to dla każdej miejscowości osobno: punkt, który rejestr TERYT wyznacza dla miejscowości, przecięliśmy z granicami form ochrony. Tam, gdzie granica biegnie bliżej niż 500 metrów od tego punktu, przechodzi ona przez samą miejscowość i o pojedynczym adresie rozstrzyga jego położenie, więc takie miejscowości wymieniamy osobno. Bolimowski Park Krajobrazowy obejmuje tu: Antoniew, Franciszków, Jesionka, Kamionka, Łubno, Nowa Wieś, Popielarnia, Prościeniec, Smolarnia. Granica formy ochrony biegnie bliżej niż 500 metrów od środka tych miejscowości: Działki, Hipolitów, Józefów, Miedniewice, Sokule, Starowiskitki, Starowiskitki-Parcel, Tomaszew, Wola Miedniewska. Po której stronie tej granicy stoi konkretna działka, rozstrzyga jej położenie. Poza granicami wszystkich form ochrony leżą: Aleksandrów, Babskie Budy, Cyganka, Czerwona Niwa, Czerwona Niwa-Parcel, Duninopol, Feliksów, Guzów, Janówek, Morgi, Nowe Kozłowice, Nowy Drzewicz, Nowy Oryszew, Oryszew-Osada, Podbuszyce, Podoryszew, Różanów, Stara Wieś, Stare Kozłowice, Stary Drzewicz, Wiskitki. ## Pomniki przyrody Rejestr notuje w gminie Wiskitki 25 pomników przyrody. Każdy z nich to osobny wpis z własnym aktem powołującym i własną lokalizacją. Najczęściej chronione gatunki: Dąb szypułkowy (11), Wiąz szypułkowy (5), Jesion wyniosły (3). Najnowszy tutejszy pomnik przyrody ustanowiono 25 czerwca 2016. Pomnik ustanawia uchwała rady gminy, więc lista jest otwarta i bywa uzupełniana. ## Sąsiednie gminy powiatu żyrardowskiego W tym samym powiecie formy ochrony przyrody obejmują: Radziejowice 78%, Puszcza Mariańska 58%, Mszczonów 31%, Żyrardów 0,2%. Granica gminy nie jest granicą parku ani obszaru siedliskowego. Ta sama forma ciągnie się przez kilka gmin naraz, więc sąsiednie strony warto przejrzeć razem z tą. ## Jak to wygląda na tle kraju Wśród 2199 gmin, w których rejestr notuje jakąkolwiek formę ochrony przyrody, gmina Wiskitki zajmuje 840. miejsce pod względem udziału chronionej powierzchni. W województwie mazowieckim jest to 106. miejsce spośród 270. W województwie mazowieckim formy ochrony sięgają 270 z 314 gmin, a mediana udziału wynosi tam 36%. W skali kraju obejmują 2199 gmin, mediana udziału to 33%, a ponad połowę swojej powierzchni ma chronioną 761 gmin. ## Jak sprawdzić konkretny adres w gminie Wiskitki Liczba na tej stronie opisuje całą jednostkę. O pojedynczym adresie rozstrzyga jego położenie względem granicy formy, a granicę rysowano po siedliskach, dolinach i kompleksach leśnych, więc sprawdza się to punktowo. - Geoserwis GDOŚ - urzędowa mapa wszystkich form ochrony przyrody, warstwa po warstwie - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody - karta każdej formy razem z aktem powołującym, a w nim lista zakazów, które tam faktycznie obowiązują - Raport mScanner - formy ochrony przyrody dla wpisanego adresu razem z pozostałymi warstwami; podgląd bezpłatny - Geoportal krajowy - ta sama warstwa razem z działkami ewidencyjnymi, więc widać, gdzie granica przecina parcelę - Wypis z planu miejscowego - jeśli teren ma plan, granica formy ochrony bywa w nim wprost narysowana - Regionalna dyrekcja ochrony środowiska - uzgadnia projekt decyzji o warunkach zabudowy na terenie chronionym, więc to tam trafia wniosek gminy ## Gdzie zobaczyć to dla konkretnego adresu Ta strona opisuje cały obszar. Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 32 innymi warstwami danych - pokazuje **raport o nieruchomości mScanner**: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych. **Podgląd raportu jest darmowy** dla każdego adresu w gminie Wiskitki - zobaczysz, co dla niego mamy, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 29,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów. ## Skąd pochodzą te liczby Udziały powierzchni policzyliśmy sami: pobraliśmy granice 11 688 form ochrony z usługi Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, a następnie przecięliśmy je z granicą gminy z Państwowego Rejestru Granic. Liczy się wyłącznie część leżąca wewnątrz granicy, więc park sąsiedniej gminy nie powiększa tutejszego wyniku. Formy nakładają się na siebie, dlatego udział łączny liczymy jako sumę mnogościową, a nie jako sumę udziałów. Stan danych u nas: 10 września 2026. Najnowsza forma w naszej kopii rejestru pochodzi z 25 sierpnia 2026. Warstwy obszarowe GDOŚ udostępnia bez daty aktualizacji, więc innej daty źródła usługa nie podaje. - Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, usługa pobierania WFS - GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin - Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, wykaz miejscowości wraz z ich punktami ## Najczęściej zadawane pytania ### Czy w gminie Wiskitki są obszary chronione? Tak. Formy ochrony przyrody obejmują 46% powierzchni gminy, a najsilniejsza z nich to Bolimowski Park Krajobrazowy. O konkretnym adresie rozstrzyga jego położenie względem granicy formy. ### Jakie zakazy obowiązują w parku krajobrazowym i na obszarze chronionego krajobrazu? Te, które wybrał akt powołujący daną formę. Ustawa podaje katalog (art. 17 ust. 1 dla parku krajobrazowego, art. 24 ust. 1 dla obszaru chronionego krajobrazu) i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”. Najczęściej spotykany przy zabudowie to zakaz stawiania nowych obiektów budowlanych w pasie 100 metrów od brzegu rzeki, jeziora albo innego naturalnego zbiornika. Pełną listę dla konkretnej formy znajdziesz w jej karcie w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody. ### Czym różni się otulina od samej formy ochrony? Otulina to strefa wokół formy, wyznaczona po to, żeby osłonić ją przed zagrożeniami z zewnątrz. Nie jest formą ochrony i nie niesie własnych zakazów, więc działka w otulinie nie leży w parku ani w rezerwacie. Wchodzi za to do uzgodnień: projekt decyzji o warunkach zabudowy dla terenu w otulinie parku narodowego uzgadnia dyrektor tego parku. ### Gdzie sprawdzić, czy konkretna działka leży w formie ochrony przyrody? W Geoserwisie GDOŚ, który rysuje wszystkie formy na jednej mapie, oraz na Geoportalu krajowym, gdzie ta sama warstwa leży na działkach ewidencyjnych, więc widać przebieg granicy względem parceli. Zakazy obowiązujące w danej formie są w jej akcie powołującym, dostępnym z karty formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody. ## Powiązane strony - [Plan miejscowy - gmina Wiskitki](https://mscanner.pl/mpzp/wiskitki) — Ile terenu obejmują plany miejscowe i co z tego wynika dla działki. - [Warunki zabudowy - gmina Wiskitki](https://mscanner.pl/warunki-zabudowy/wiskitki) — Ile decyzji gmina wydaje i czy rozpatrzy dziś kolejny wniosek. - [Tereny zalewowe - gmina Wiskitki](https://mscanner.pl/tereny-zalewowe/wiskitki) — Druga warstwa, która ogranicza zabudowę na tym samym terenie. - [Ochrona przyrody - powiat żyrardowski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/zyrardowski) — Formy ochrony w gminach powiatu żyrardowskiego. - [Ochrona przyrody - województwo mazowieckie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/mazowieckie) — Które gminy województwa mazowieckiego leżą w formach ochrony przyrody. - [Ochrona przyrody w Polsce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody) — Formy ochrony przyrody gmina po gminie. ## Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości Formy ochrony przyrody i 32 inne warstwy danych dla konkretnego adresu - hałas, pozwolenia na budowę, ryzyko powodziowe, dojazdy, uciążliwości. Darmowy podgląd pokazuje, które informacje mamy o Twoim adresie. Formy ochrony przyrody obejmują **46%** powierzchni gminy, a ich granice biegną po siedliskach i dolinach, nie po granicach działek. Bolimowski Park Krajobrazowy kończy się gdzieś w terenie i dwa sąsiednie adresy potrafią stać po dwóch stronach tej granicy. [Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości](https://mscanner.pl/app/register?redirect=%2Fproperties%2Fnew)