--- title: "Ochrona przyrody - powiat nowomiejski, formy ochrony gmina po gminie" description: "Formy ochrony przyrody w 5 gminach powiatu nowomiejskiego. Rejestr notuje je w 5 z nich. Które to formy, ile powierzchni obejmują i co znaczą przy budowie." url: "https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/nowomiejski" lang: "pl" updated: "2026-09-10" source: "mScanner" --- # Ochrona przyrody - powiat nowomiejski > mScanner › Ochrona przyrody › warmińsko-mazurskie › nowomiejski 5 gmin powiatu nowomiejskiego i to, co o nich mówi Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody. Obszarowe formy ochrony sięgają 5 z nich. ## W skrócie - Formy ochrony przyrody obejmują część terenu w **5** z 5 gmin. - Park narodowy albo rezerwat, czyli forma z ustawowym zakazem zabudowy: **5** gmin. - Mediana udziału chronionej powierzchni wśród gmin objętych ochroną: **37%**. ## Formy ochrony gmina po gminie Udział powierzchni objętej formami ochrony przyrody: Bratian 47%, Grodziczno 42%, Biskupiec 37%, Nowe Miasto Lubawskie 33%, Kurzętnik 29%. Udziały liczymy, przecinając granice form z granicą każdej gminy, więc obszar sąsiada nie powiększa tutejszego wyniku. Formy nakładają się na siebie, dlatego udział łączny to suma mnogościowa, a nie suma udziałów. ## Które formy ochrony leżą w powiecie nowomiejskim Rejestr wymienia tutaj między innymi: Rezerwat Przyrody „Rzeka Drwęca”, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Dolina Drwęcy”, Obszar Chronionego Krajobrazu „Dolina Dolnej Drwęcy”, Rezerwat Przyrody „Jezioro Karaś”, Rezerwat Przyrody „Uroczysko Piotrowice”, Rezerwat Przyrody „Łabędź”, Rezerwat Przyrody „Kociołek”, Brodnicki Park Krajobrazowy, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Dolina Kakaju”, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Ostoja Brodnicka”, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Jezioro Karaś”, Skarliński Obszar Chronionego Krajobrazu, Obszar Chronionego Krajobrazu „Jeziora Goryńskiego”, Użytek Ekologiczny „Bagna, łąki i oczka śródleśne Nadleśnictwa Jamy”, Użytek Ekologiczny „Śródleśne bagna na terenie Nadleśnictwa Brodnica.”, Użytek Ekologiczny „Iwanki-Zgniłki”, Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy „Oz Tymawski”, Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy „Las Słupnicki”, Rezerwat Przyrody „Piekiełko”, Welski Park Krajobrazowy, Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Przełomowa Dolina Rzeki Wel”, Obszar Chronionego Krajobrazu „Doliny Rzeki Wel”, Buchnowski Obszar Chronionego Krajobrazu, Zespół przyrodniczo-krajobrazowy Jeziora Zwiniarz, Rezerwat Przyrody „Jezioro Mścin”. Jedna forma ciągnie się zwykle przez kilka gmin naraz, więc ta sama nazwa wraca na kilku stronach poniżej. ## Gdzie zabudowa jest wykluczona wprost z ustawy Park narodowy albo rezerwat przyrody leży w tych gminach: Nowe Miasto Lubawskie 1,6%, Biskupiec 1,3%, Kurzętnik 0,9%, Grodziczno 0,2%, Bratian 0,2%. W parku narodowym i w rezerwacie przyrody zakaz zabudowy wynika wprost z ustawy. Art. 15 ust. 1 zabrania budowy i przebudowy obiektów budowlanych oraz urządzeń technicznych poza tymi, które służą samej formie ochrony, i nie zależy to od żadnej uchwały. ## Skąd pochodzą te liczby Granice form ochrony pochodzą z Centralnego Rejestru Form Ochrony Przyrody (usługa pobierania GDOŚ), przecięte z granicami gmin z Państwowego Rejestru Granic. Stan u nas: 10 września 2026. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim tego, co dopiero przechodzi procedurę: zmiany granic obszarów Natura 2000 są w usłudze GDOŚ wydzielone jako konsultowane, a nowy użytek ekologiczny trafia do rejestru dopiero po uchwale rady gminy. Nie ma w nim też samych zakazów. Dla wszystkiego poza parkiem narodowym i rezerwatem wybiera je akt powołujący daną formę i ten akt trzeba przeczytać osobno. ## Najczęściej zadawane pytania ### Które gminy powiatu nowomiejskiego leżą w formach ochrony przyrody? Rejestr notuje obszarowe formy ochrony w 5 z 5 gmin: Bratian (47% powierzchni), Grodziczno (42% powierzchni), Biskupiec (37% powierzchni), Nowe Miasto Lubawskie (33% powierzchni), Kurzętnik (29% powierzchni). ## Powiązane strony - [Ochrona przyrody - Bratian](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/bratian) — Formy ochrony na 47% powierzchni, 5 pomników przyrody. - [Ochrona przyrody - Grodziczno](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/grodziczno) — Formy ochrony na 42% powierzchni, 8 pomników przyrody. - [Ochrona przyrody - Biskupiec](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/biskupiec) — Formy ochrony na 37% powierzchni, 797 pomników przyrody. - [Ochrona przyrody - Nowe Miasto Lubawskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/nowe-miasto-lubawskie) — Formy ochrony na 33% powierzchni, 1 pomnik przyrody. - [Ochrona przyrody - Kurzętnik](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/kurzetnik) — Formy ochrony na 29% powierzchni, 5 pomników przyrody. - [Ochrona przyrody - województwo warmińsko-mazurskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/warminsko-mazurskie) — Zestawienie dla wszystkich gmin województwa warmińsko-mazurskiego. ## Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości Formy ochrony przyrody i 32 inne warstwy danych dla konkretnego adresu - hałas, pozwolenia na budowę, ryzyko powodziowe, dojazdy, uciążliwości. Darmowy podgląd pokazuje, które informacje mamy o Twoim adresie. [Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości](https://mscanner.pl/app/register?redirect=%2Fproperties%2Fnew)