--- title: "Ochrona przyrody gmina Olesno, powiat oleski - formy ochrony na 0,6% powierzchni" description: "Formy ochrony przyrody: Gmina Olesno, powiat oleski. Obejmują 0,6% powierzchni (1,34 km²), najsilniejsza to Rezerwat Przyrody „Osiczyńskie Modrzewie”. Co każda z nich oznacza dla budowy i które miejscowości leżą w ich granicach." url: "https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/olesno-160803" lang: "pl" updated: "2026-09-10" source: "mScanner" --- # Ochrona przyrody gmina Olesno, powiat oleski > mScanner › Ochrona przyrody › opolskie › Olesno Rejestr form ochrony przyrody mówi, gdzie państwo ograniczyło korzystanie z terenu i jak mocno. W gminie Olesno formy ochrony obejmują 0,6% powierzchni, a każda z nich rządzi się innymi zakazami. ## W skrócie - Formy ochrony przyrody obejmują **0,6%** powierzchni gminy (**1,34 km²**). - Najsilniejsza z nich: **Rezerwat Przyrody „Osiczyńskie Modrzewie”**. - Park narodowy albo rezerwat, czyli forma z ustawowym zakazem zabudowy: **0,4%** powierzchni. - Pomniki przyrody: **38**. - Otulina, czyli strefa ochronna wokół formy: **0,2%** powierzchni. - Liczby opisują całą jednostkę. O pojedynczej działce rozstrzyga jej położenie względem granicy formy. ## Czy w gminie Olesno są obszary chronione Formy ochrony przyrody wylicza art. 6 ustawy o ochronie przyrody: park narodowy, rezerwat, park krajobrazowy, obszar chronionego krajobrazu, obszar Natura 2000, pomnik przyrody, użytek ekologiczny, stanowisko dokumentacyjne i zespół przyrodniczo-krajobrazowy. Wszystkie trafiają do jednego rejestru prowadzonego przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska i stamtąd pochodzą liczby na tej stronie. W granicach gminy leży Rezerwat Przyrody „Osiczyńskie Modrzewie”, czyli forma, w której ustawa zakazuje zabudowy. Wszystkie formy ochrony przyrody obejmują tu razem 0,6% powierzchni, a 0,4% przypada na tę najsilniejszą część. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim tego, co dopiero przechodzi procedurę: zmiany granic obszarów Natura 2000 są w usłudze GDOŚ wydzielone jako konsultowane, a nowy użytek ekologiczny trafia do rejestru dopiero po uchwale rady gminy. Nie ma w nim też samych zakazów. Dla wszystkiego poza parkiem narodowym i rezerwatem wybiera je akt powołujący daną formę i ten akt trzeba przeczytać osobno. ## Które formy ochrony tu sięgają Rejestr wymienia tu 15 form ochrony: 2 rezerwaty przyrody, 11 użytków ekologicznych, 2 zespoły przyrodniczo-krajobrazowe. Otulina to strefa wokół formy ochrony, wyznaczona po to, żeby osłonić ją przed zagrożeniami z zewnątrz (art. 5 pkt 14 ustawy). Sama formą ochrony nie jest i nie niesie własnych zakazów, więc adres w otulinie nie leży w parku ani w rezerwacie. W gminie Olesno otuliny zajmują 0,2% powierzchni, czyli 0,37 km², i nie wliczamy ich do udziału podanego wyżej. - Rezerwat Przyrody „Osiczyńskie Modrzewie” - 0,3% powierzchni gminy - Rezerwat Przyrody „Kozłowickie Grądy” - 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Rozlewiska nad Zimną Wodą” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Siedem Źródeł” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Zbiornik Siachta” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Torfowisko” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Lęgowisko” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Suchy Staw” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Tarzanisko” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Uroczysko Dobra” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Stawek” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Bagienko” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Ostoja I” - poniżej 0,1% powierzchni gminy - Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy „Pradolina i źródliska rzeki Stobrawa” - 0,1% powierzchni gminy - Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy „Duży Park Miejski” - poniżej 0,1% powierzchni gminy ## Co ochrona przyrody oznacza dla budowy W parku narodowym i w rezerwacie przyrody zakaz zabudowy wynika wprost z ustawy. Art. 15 ust. 1 zabrania budowy i przebudowy obiektów budowlanych oraz urządzeń technicznych poza tymi, które służą samej formie ochrony, i nie zależy to od żadnej uchwały. Użytek ekologiczny, zespół przyrodniczo-krajobrazowy, stanowisko dokumentacyjne i pomnik przyrody chronią pojedynczy obiekt albo niewielki teren. Katalog z art. 45 ust. 1 nie wymienia zakazu budowy, wymienia za to zakaz niszczenia i przekształcania samego obiektu oraz zakaz zmiany sposobu użytkowania ziemi, i na działce z taką formą to zwykle one decydują o inwestycji. Niezależnie od formy: projekt decyzji o warunkach zabudowy dla terenu objętego ochroną przyrody uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska, na co ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym daje mu 21 dni (art. 53 ust. 4 pkt 8). Teren parku narodowego i jego otuliny uzgadnia dyrektor parku. ## Miejscowości gminy a granice form ochrony Policzyliśmy to dla każdej miejscowości osobno: punkt, który rejestr TERYT wyznacza dla miejscowości, przecięliśmy z granicami form ochrony. Tam, gdzie granica biegnie bliżej niż 500 metrów od tego punktu, przechodzi ona przez samą miejscowość i o pojedynczym adresie rozstrzyga jego położenie, więc takie miejscowości wymieniamy osobno. Granica formy ochrony biegnie bliżej niż 500 metrów od środka tych miejscowości: Cegielnia, Olesno, Stara Chudoba. Po której stronie tej granicy stoi konkretna działka, rozstrzyga jej położenie. Poza granicami wszystkich form ochrony leżą: Ameryka, Bodzanowice, Borki Małe, Borki Wielkie, Boroszów, Broniec, Flaki, Florczyzna, Gajdownia, Grodzisko, Kolonia Łomnicka, Kucoby, Leśna, Ligęzów, Łomnica, Łowoszów, Ługi, Rosocha, Smolarki, Sobisz, Sowczyce, Stare Kuczoby, Stare Olesno, Świercze, Wachowice, Wachów, Wojciechów, Wysoka, Zdunów. ## Pomniki przyrody Rejestr notuje w gminie Olesno 38 pomników przyrody. Każdy z nich to osobny wpis z własnym aktem powołującym i własną lokalizacją. Najczęściej chronione gatunki: Dąb szypułkowy (32), brak danych (2), Buk pospolity (Buk zwyczajny) (2). Najnowszy tutejszy pomnik przyrody ustanowiono 16 września 2023. Pomnik ustanawia uchwała rady gminy, więc lista jest otwarta i bywa uzupełniana. ## Sąsiednie gminy powiatu oleskiego W tym samym powiecie formy ochrony przyrody obejmują: Zębowice 100%, Rudniki 3,3%, Dobrodzień 1%, Gorzów Śląski 0,1%, Praszka poniżej 0,1%. Granica gminy nie jest granicą parku ani obszaru siedliskowego. Ta sama forma ciągnie się przez kilka gmin naraz, więc sąsiednie strony warto przejrzeć razem z tą. ## Jak to wygląda na tle kraju Wśród 2199 gmin, w których rejestr notuje jakąkolwiek formę ochrony przyrody, gmina Olesno zajmuje 2047. miejsce pod względem udziału chronionej powierzchni. W województwie opolskim jest to 58. miejsce spośród 66. W województwie opolskim formy ochrony sięgają 66 z 71 gmin, a mediana udziału wynosi tam 24%. W skali kraju obejmują 2199 gmin, mediana udziału to 33%, a ponad połowę swojej powierzchni ma chronioną 761 gmin. ## Jak sprawdzić konkretny adres w gminie Olesno Liczba na tej stronie opisuje całą jednostkę. O pojedynczym adresie rozstrzyga jego położenie względem granicy formy, a granicę rysowano po siedliskach, dolinach i kompleksach leśnych, więc sprawdza się to punktowo. - Geoserwis GDOŚ - urzędowa mapa wszystkich form ochrony przyrody, warstwa po warstwie - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody - karta każdej formy razem z aktem powołującym, a w nim lista zakazów, które tam faktycznie obowiązują - Raport mScanner - formy ochrony przyrody dla wpisanego adresu razem z pozostałymi warstwami; podgląd bezpłatny - Geoportal krajowy - ta sama warstwa razem z działkami ewidencyjnymi, więc widać, gdzie granica przecina parcelę - Wypis z planu miejscowego - jeśli teren ma plan, granica formy ochrony bywa w nim wprost narysowana - Regionalna dyrekcja ochrony środowiska - uzgadnia projekt decyzji o warunkach zabudowy na terenie chronionym, więc to tam trafia wniosek gminy ## Gdzie zobaczyć to dla konkretnego adresu Ta strona opisuje cały obszar. Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 32 innymi warstwami danych - pokazuje **raport o nieruchomości mScanner**: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych. **Podgląd raportu jest darmowy** dla każdego adresu w gminie Olesno - zobaczysz, co dla niego mamy, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 29,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów. ## Skąd pochodzą te liczby Udziały powierzchni policzyliśmy sami: pobraliśmy granice 11 688 form ochrony z usługi Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, a następnie przecięliśmy je z granicą gminy z Państwowego Rejestru Granic. Liczy się wyłącznie część leżąca wewnątrz granicy, więc park sąsiedniej gminy nie powiększa tutejszego wyniku. Formy nakładają się na siebie, dlatego udział łączny liczymy jako sumę mnogościową, a nie jako sumę udziałów. Stan danych u nas: 10 września 2026. Najnowsza forma w naszej kopii rejestru pochodzi z 25 sierpnia 2026. Warstwy obszarowe GDOŚ udostępnia bez daty aktualizacji, więc innej daty źródła usługa nie podaje. - Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, usługa pobierania WFS - GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin - Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, wykaz miejscowości wraz z ich punktami ## Najczęściej zadawane pytania ### Czy w gminie Olesno są obszary chronione? Tak. Formy ochrony przyrody obejmują 0,6% powierzchni gminy, a najsilniejsza z nich to Rezerwat Przyrody „Osiczyńskie Modrzewie”. O konkretnym adresie rozstrzyga jego położenie względem granicy formy. ### Czy w rezerwacie albo parku narodowym można cokolwiek wybudować? Poza obiektami służącymi samej formie ochrony praktycznie nie. Art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zakazuje tam budowy i przebudowy obiektów budowlanych oraz urządzeń technicznych, a zakaz obowiązuje wprost z ustawy i nie zależy od uchwały. Ustawa dopuszcza odstępstwa: w parku narodowym zezwala na nie minister właściwy do spraw środowiska, w rezerwacie Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Przy inwestycjach chodzi o wąską listę celów publicznych, i to przy braku rozwiązań alternatywnych oraz za kompensacją przyrodniczą. ### Czym różni się otulina od samej formy ochrony? Otulina to strefa wokół formy, wyznaczona po to, żeby osłonić ją przed zagrożeniami z zewnątrz. Nie jest formą ochrony i nie niesie własnych zakazów, więc działka w otulinie nie leży w parku ani w rezerwacie. Wchodzi za to do uzgodnień: projekt decyzji o warunkach zabudowy dla terenu w otulinie parku narodowego uzgadnia dyrektor tego parku. ### Gdzie sprawdzić, czy konkretna działka leży w formie ochrony przyrody? W Geoserwisie GDOŚ, który rysuje wszystkie formy na jednej mapie, oraz na Geoportalu krajowym, gdzie ta sama warstwa leży na działkach ewidencyjnych, więc widać przebieg granicy względem parceli. Zakazy obowiązujące w danej formie są w jej akcie powołującym, dostępnym z karty formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody. ## Powiązane strony - [Plan miejscowy - gmina Olesno](https://mscanner.pl/mpzp/olesno-160803) — Ile terenu obejmują plany miejscowe i co z tego wynika dla działki. - [Tereny zalewowe - gmina Olesno](https://mscanner.pl/tereny-zalewowe/olesno-160803) — Druga warstwa, która ogranicza zabudowę na tym samym terenie. - [Ceny transakcyjne w gminie Olesno](https://mscanner.pl/ceny-transakcyjne-mieszkan/olesno) — Kwoty z aktów notarialnych dla tej samej jednostki. - [Ochrona przyrody - powiat oleski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/oleski) — Formy ochrony w gminach powiatu oleskiego. - [Ochrona przyrody - województwo opolskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/opolskie) — Które gminy województwa opolskiego leżą w formach ochrony przyrody. - [Ochrona przyrody w Polsce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody) — Formy ochrony przyrody gmina po gminie. ## Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości Formy ochrony przyrody i 32 inne warstwy danych dla konkretnego adresu - hałas, pozwolenia na budowę, ryzyko powodziowe, dojazdy, uciążliwości. Darmowy podgląd pokazuje, które informacje mamy o Twoim adresie. Formy ochrony przyrody obejmują **0,6%** powierzchni gminy, a ich granice biegną po siedliskach i dolinach, nie po granicach działek. Rezerwat Przyrody „Osiczyńskie Modrzewie” kończy się gdzieś w terenie i dwa sąsiednie adresy potrafią stać po dwóch stronach tej granicy. [Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości](https://mscanner.pl/app/register?redirect=%2Fproperties%2Fnew)