--- title: "Rezerwat Spała - gmina Inowłódz, mapa i akty prawne" description: "Rezerwat przyrody Spała: 103 ha, uznany za rezerwat 29 października 1958. Leży w gminie Inowłódz. Akty prawne z rejestru GDOŚ, mapa i to, co ta forma oznacza dla budowy." url: "https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/rezerwat-przyrody-spala" lang: "pl" updated: "2026-10-06" source: "mScanner" --- # Rezerwat przyrody Spała > mScanner › Ochrona przyrody › Formy ochrony › Rezerwat przyrody Spała Rezerwat przyrody Spała zajmuje 103 ha w granicach gminy Inowłódz. Poniżej akty, które go utworzyły i zmieniały, organ nadzoru i to, co ta forma ochrony oznacza dla budowy. ## W skrócie - Powierzchnia: **103 ha** według rejestru. - Leży w całości w jednej gminie: **gmina Inowłódz**. - Uznany za rezerwat **29 października 1958**. - Najnowszy akt w rejestrze: **Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi** z 31 grudnia 2014. - Nadzór: **Regionalny Konserwator Przyrody w Łodzi**. ## Czym jest Rezerwat przyrody Spała Rezerwat przyrody obejmuje obszar zachowany w stanie naturalnym lub mało zmienionym, chroniony ze względu na ekosystemy, gatunki albo elementy przyrody nieożywionej (art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś rezerwat tworzy zarządzenie regionalnego dyrektora ochrony środowiska; starsze powoływał minister albo wojewoda, co widać w akcie o utworzeniu. Rejestr opisuje go jako rezerwat leśny (zbiorowisk leśnych). ## Co ta forma oznacza dla budowy W rezerwacie przyrody art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zakazuje budowy i przebudowy obiektów budowlanych oraz urządzeń technicznych, poza tymi, które służą celom rezerwatu. Zakaz wynika wprost z ustawy. Odstępstwo może dopuścić tylko Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, w przypadkach, które ustawa wylicza wąsko. Projekt decyzji o warunkach zabudowy dla terenu w rezerwacie uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). ## W których gminach leży Rezerwat przyrody Spała Cały rezerwat leży w granicach jednej gminy. Liczymy to z granic formy w usłudze GDOŚ, przyciętych do granicy gminy z Państwowego Rejestru Granic. - [Gmina Inowłódz](/ochrona-przyrody/inowlodz): 1,03 km², czyli 1,1% powierzchni gminy i 100% całego rezerwatu ## Miejscowości w granicach rezerwatu Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą rezerwatu. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej. Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (1): Spała. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie. ## Akty prawne w rejestrze Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 3 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego. Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach. - Akt o utworzeniu: [Zarządzenie nr 321 Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 30 września 1958 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody](https://monitorpolski.gov.pl/M1958081046701.pdf) (M.P. z 1958 r. Nr 81, poz. 467). - Obwieszczenia Nr 2/2001 Wojewody Łódzkiego z dnia 2 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia wykazu rezerwatów przyrody na terenie województwa łódzkiego utworzonych do dnia 31 grudnia 1998 r (Dz. Urz. z 2001 r. Nr 206, poz. 2976). - [Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Łodzi z dnia 31 grudnia 2014 r. w sprawie rezerwatu przyrody "Spała"](https://dziennik.lodzkie.eu/legalact/2015/124/) (Dz. Urz. z 2014 r. poz. 124), ogłoszony 19 stycznia 2015. ## Plan ochrony Rejestr notuje, że dla rezerwatu obowiązuje plan ochrony. - [Rozporządzenie Nr 54/2007 Wojewody Łódzkiego z dnia 28 listopada 2007 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody "Spała"](https://lodzkie.eu/data/dataPublicator/rozp.54.2007.pdf). ## Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje **raport o nieruchomości mScanner**: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych. **Podgląd raportu jest darmowy** dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów. ## Skąd pochodzą te dane Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje [karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody](https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/widok/viewrezerwatprzyrody.jsf?fop=PL.ZIPOP.1393.RP.113) prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę. - Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS - GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin - Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości ## Najczęściej zadawane pytania ### Czy w granicach rezerwatu można wybudować dom? Poza obiektami służącymi samej formie ochrony praktycznie nie: art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zakazuje tam budowy i przebudowy obiektów budowlanych. Zakaz wynika wprost z ustawy. ### W których gminach leży Rezerwat przyrody Spała? W całości w jednej: gmina Inowłódz. ### Który akt powołał Rezerwat przyrody Spała? Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Zarządzenie nr 321 Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z 30 września 1958 (M.P. z 1958 r. Nr 81, poz. 467). Później wydano jeszcze 2 akty dotyczące tej formy. ### Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony? Według rejestru: Regionalny Konserwator Przyrody w Łodzi. To ten organ wydaje opinie i uzgodnienia, kiedy inwestycja może dotknąć formy. ## Powiązane strony - [Ochrona przyrody - gmina Inowłódz](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/inowlodz) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Spalski Park Krajobrazowy](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/spalski-park-krajobrazowy) — 13 156 ha według rejestru. - [Rezerwat przyrody Żądłowice](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/rezerwat-przyrody-zadlowice) — 241 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Dolina Dolnej Pilicy](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-dolina-dolnej-pilicy-plh140016) — 31 822 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Lasy Spalskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-lasy-spalskie-plh100003) — 2049 ha według rejestru. - [Ochrona przyrody - województwo łódzkie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/lodzkie) — Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 województwa łódzkiego. - [Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 w Polsce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/formy) — Lista form ochrony przyrody, które mają tu własną stronę. ## Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości Formy ochrony przyrody i 33 inne warstwy danych dla konkretnego adresu - hałas, pozwolenia na budowę, ryzyko powodziowe, dojazdy, uciążliwości. Darmowy podgląd pokaże, które z tych danych są dostępne dla Twojego adresu. **Sprawdź, czy działka leży w obszarze chronionym.** Wpisz adres albo numer działki - raport pokaże, czy punkt leży w parku, rezerwacie albo obszarze Natura 2000. [Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości](https://mscanner.pl/app/register?redirect=%2Fproperties%2Fnew)