--- title: "Rezerwat Romanka - gmina Jeleśnia, mapa i akty prawne" description: "Rezerwat przyrody Romanka: 125 ha, uznany za rezerwat 27 sierpnia 1963. Gminy: Jeleśnia, Węgierska Górka. Akty prawne z rejestru GDOŚ, mapa i to, co ta forma oznacza dla budowy." url: "https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/rezerwat-przyrody-romanka" lang: "pl" updated: "2026-10-06" source: "mScanner" --- # Rezerwat przyrody Romanka > mScanner › Ochrona przyrody › Formy ochrony › Rezerwat przyrody Romanka Rezerwat przyrody Romanka zajmuje 125 ha w 2 gminach województwa śląskiego. Poniżej, jaka część każdej z nich leży w granicach, akty, które go utworzyły i zmieniały, oraz to, co ta forma ochrony oznacza dla budowy. ## W skrócie - Powierzchnia: **125 ha** według rejestru. - Leży w **2** gminach, najwięcej w gminie **Jeleśnia**. - Uznany za rezerwat **27 sierpnia 1963**. - Najnowszy akt w rejestrze: **Rozporządzenie Nr 9/05 Wojewody Śląskiego** z 30 maja 2005. - Nadzór: **Regionalny Konserwator Przyrody**. ## Czym jest Rezerwat przyrody Romanka Rezerwat przyrody obejmuje obszar zachowany w stanie naturalnym lub mało zmienionym, chroniony ze względu na ekosystemy, gatunki albo elementy przyrody nieożywionej (art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś rezerwat tworzy zarządzenie regionalnego dyrektora ochrony środowiska; starsze powoływał minister albo wojewoda, co widać w akcie o utworzeniu. Rejestr opisuje go jako rezerwat leśny (nie określono w akcie prawnym). ## Co ta forma oznacza dla budowy W rezerwacie przyrody art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zakazuje budowy i przebudowy obiektów budowlanych oraz urządzeń technicznych, poza tymi, które służą celom rezerwatu. Zakaz wynika wprost z ustawy. Odstępstwo może dopuścić tylko Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, w przypadkach, które ustawa wylicza wąsko. Projekt decyzji o warunkach zabudowy dla terenu w rezerwacie uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). ## W których gminach leży Rezerwat przyrody Romanka Granice rezerwatu przecinają 2 gminy w województwie śląskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje rezerwat i jaka część całego rezerwatu leży właśnie tam. - [Gmina Jeleśnia](/ochrona-przyrody/jelesnia): 0,64 km², czyli 0,4% powierzchni gminy i 52% całego rezerwatu - [Gmina Węgierska Górka](/ochrona-przyrody/wegierska-gorka): 0,6 km², czyli 0,8% powierzchni gminy i 48% całego rezerwatu ## Akty prawne w rejestrze Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 3 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego. Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach. - Akt o utworzeniu: Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 8 lipca 1963 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody (M.P. z 1963 r. Nr 57, poz. 293), ogłoszony 26 lipca 1963. - Obwieszczenie Wojewody Śląskiego z dnia 2 stycznia 2002 r. w sprawie ogłoszenia wykazu rezerwatów przyrody (Dz. Urz. z 2002 r. Nr 1, poz. 1), ogłoszony 18 stycznia 2002. - Rozporządzenie Nr 9/05 Wojewody Śląskiego z dnia 30 maja 2005 r. w sprawie rezerwatu przyrody "Romanka" (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 71, poz. 1888), ogłoszony 6 czerwca 2005. ## Plan ochrony Rejestr notuje, że dla rezerwatu obowiązuje plan ochrony. - Rozporządzenie Nr 49/06 Wojewody Śląskiego z dnia 21 września 2006 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody "Romanka". ## Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje **raport o nieruchomości mScanner**: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych. **Podgląd raportu jest darmowy** dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów. ## Skąd pochodzą te dane Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje [karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody](https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/widok/viewrezerwatprzyrody.jsf?fop=PL.ZIPOP.1393.RP.196) prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę. - Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS - GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin - Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości ## Najczęściej zadawane pytania ### Czy w granicach rezerwatu można wybudować dom? Poza obiektami służącymi samej formie ochrony praktycznie nie: art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zakazuje tam budowy i przebudowy obiektów budowlanych. Zakaz wynika wprost z ustawy. ### W których gminach leży Rezerwat przyrody Romanka? W 2 gminach. Najwięcej powierzchni rezerwatu przypada na: Jeleśnia (52% formy) i Węgierska Górka (48% formy). ### Który akt powołał Rezerwat przyrody Romanka? Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z 8 lipca 1963 (M.P. z 1963 r. Nr 57, poz. 293). Później wydano jeszcze 2 akty dotyczące tej formy. ### Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony? Według rejestru: Regionalny Konserwator Przyrody. To ten organ wydaje opinie i uzgodnienia, kiedy inwestycja może dotknąć formy. ## Powiązane strony - [Ochrona przyrody - gmina Jeleśnia](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/jelesnia) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Węgierska Górka](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wegierska-gorka) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Żywiecki Park Krajobrazowy](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/zywiecki-park-krajobrazowy) — 35 870 ha według rejestru. - [Rezerwat przyrody Pilsko](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/rezerwat-przyrody-pilsko) — 105 ha według rejestru. - [Rezerwat przyrody Pod Rysianką](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/rezerwat-przyrody-pod-rysianka) — 27 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Beskid Żywiecki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-beskid-zywiecki-plh240006) — 35 276 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Beskid Żywiecki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-beskid-zywiecki-plb240002) — 34 989 ha według rejestru. - [Ochrona przyrody - województwo śląskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/slaskie) — Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 województwa śląskiego. - [Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 w Polsce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/formy) — Lista form ochrony przyrody, które mają tu własną stronę. ## Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości Formy ochrony przyrody i 33 inne warstwy danych dla konkretnego adresu - hałas, pozwolenia na budowę, ryzyko powodziowe, dojazdy, uciążliwości. Darmowy podgląd pokaże, które z tych danych są dostępne dla Twojego adresu. **Sprawdź, czy działka leży w obszarze chronionym.** Wpisz adres albo numer działki - raport pokaże, czy punkt leży w parku, rezerwacie albo obszarze Natura 2000. [Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości](https://mscanner.pl/app/register?redirect=%2Fproperties%2Fnew)