--- title: "Rezerwat Dolina Rzeki Wałszy - gmina Pieniężno, akty prawne" description: "Rezerwat przyrody Dolina Rzeki Wałszy: 206 ha, uznany za rezerwat 31 maja 1957. Leży w gminie Pieniężno. Akty prawne z rejestru GDOŚ, mapa i to, co ta forma oznacza dla budowy." url: "https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/rezerwat-przyrody-dolina-rzeki-walszy" lang: "pl" updated: "2026-10-06" source: "mScanner" --- # Rezerwat przyrody Dolina Rzeki Wałszy > mScanner › Ochrona przyrody › Formy ochrony › Rezerwat przyrody Dolina Rzeki Wałszy Rezerwat przyrody Dolina Rzeki Wałszy zajmuje 206 ha w granicach gminy Pieniężno. Poniżej akty, które go utworzyły i zmieniały, organ nadzoru i to, co ta forma ochrony oznacza dla budowy. ## W skrócie - Powierzchnia: **206 ha** według rejestru. - Leży w całości w jednej gminie: **gmina Pieniężno**. - Uznany za rezerwat **31 maja 1957**. - Najnowszy akt w rejestrze: **Zarządzenie Nr 68 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie** z 2 listopada 2010. - Nadzór: **Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Olsztynie**. ## Czym jest Rezerwat przyrody Dolina Rzeki Wałszy Rezerwat przyrody obejmuje obszar zachowany w stanie naturalnym lub mało zmienionym, chroniony ze względu na ekosystemy, gatunki albo elementy przyrody nieożywionej (art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś rezerwat tworzy zarządzenie regionalnego dyrektora ochrony środowiska; starsze powoływał minister albo wojewoda, co widać w akcie o utworzeniu. Rejestr opisuje go jako rezerwat krajobrazowy (krajobrazów naturalnych). ## Co ta forma oznacza dla budowy W rezerwacie przyrody art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zakazuje budowy i przebudowy obiektów budowlanych oraz urządzeń technicznych, poza tymi, które służą celom rezerwatu. Zakaz wynika wprost z ustawy. Odstępstwo może dopuścić tylko Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, w przypadkach, które ustawa wylicza wąsko. Projekt decyzji o warunkach zabudowy dla terenu w rezerwacie uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). ## W których gminach leży Rezerwat przyrody Dolina Rzeki Wałszy Cały rezerwat leży w granicach jednej gminy. Liczymy to z granic formy w usłudze GDOŚ, przyciętych do granicy gminy z Państwowego Rejestru Granic. - [Gmina Pieniężno](/ochrona-przyrody/pieniezno): 2,21 km², czyli 0,9% powierzchni gminy i 100% całego rezerwatu ## Miejscowości w granicach rezerwatu Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą rezerwatu. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej. Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (2): Kolonia Wojnicka, Pieniężno Pierwsze. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie. ## Akty prawne w rejestrze Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 3 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego. Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach. - Akt o utworzeniu: Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 30 kwietnia 1957 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody (M. P. z 1957 r. Nr 41, poz. 265). - Obwieszczenie Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 3 kwietnia 2001 r. w sprawie ogłoszenia wykazu rezerwatów przyrody utworzonych do dnia 31 grudnia 1998 r (Dz. Urz. z 2001 r. Nr 28, poz. 375), ogłoszony 9 kwietnia 2001. - Zarządzenie Nr 68 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie z dnia 2 listopada 2010 r. w sprawie rezerwatu przyrody "Dolina Rzeki Wałszy" (Dz. Urz. z 2010 r. Nr 182, poz. 2312), ogłoszony 16 listopada 2010. ## Plan ochrony Rejestr notuje, że dla rezerwatu nie obowiązuje plan ochrony. ## Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje **raport o nieruchomości mScanner**: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych. **Podgląd raportu jest darmowy** dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów. ## Skąd pochodzą te dane Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje [karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody](https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/widok/viewrezerwatprzyrody.jsf?fop=PL.ZIPOP.1393.RP.74) prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Powierzchnię 206 ha podaje karta; z granic w usłudze GDOŚ wychodzi 221 ha, a różnica bierze się zwykle z tego, że kartę aktualizuje się osobno od mapy. Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę. - Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS - GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin - Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości ## Najczęściej zadawane pytania ### Czy w granicach rezerwatu można wybudować dom? Poza obiektami służącymi samej formie ochrony praktycznie nie: art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zakazuje tam budowy i przebudowy obiektów budowlanych. Zakaz wynika wprost z ustawy. ### W których gminach leży Rezerwat przyrody Dolina Rzeki Wałszy? W całości w jednej: gmina Pieniężno. ### Który akt powołał Rezerwat przyrody Dolina Rzeki Wałszy? Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z 30 kwietnia 1957 (M. P. z 1957 r. Nr 41, poz. 265). Później wydano jeszcze 2 akty dotyczące tej formy. ### Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony? Według rejestru: Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Olsztynie. To ten organ wydaje opinie i uzgodnienia, kiedy inwestycja może dotknąć formy. ## Powiązane strony - [Ochrona przyrody - gmina Pieniężno](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/pieniezno) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Obszar Natura 2000 Rzeka Pasłęka](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-rzeka-pasleka-plh280006) — 8418 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Ostoja Warmińska](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-ostoja-warminska-plb280015) — 145 451 ha według rejestru. - [Obszar Chronionego Krajobrazu Równiny Orneckiej](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-chronionego-krajobrazu-rowniny-orneckiej) — 11 511 ha według rejestru. - [Obszar Chronionego Krajobrazu Rzeki Wałszy](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-chronionego-krajobrazu-rzeki-walszy) — 9835 ha według rejestru. - [Obszar Chronionego Krajobrazu Rzeki Banówki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-chronionego-krajobrazu-rzeki-banowki) — 4529 ha według rejestru. - [Ochrona przyrody - województwo warmińsko-mazurskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/warminsko-mazurskie) — Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 województwa warmińsko-mazurskiego. - [Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 w Polsce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/formy) — Lista form ochrony przyrody, które mają tu własną stronę. ## Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości Formy ochrony przyrody i 33 inne warstwy danych dla konkretnego adresu - hałas, pozwolenia na budowę, ryzyko powodziowe, dojazdy, uciążliwości. Darmowy podgląd pokaże, które z tych danych są dostępne dla Twojego adresu. **Sprawdź, czy działka leży w obszarze chronionym.** Wpisz adres albo numer działki - raport pokaże, czy punkt leży w parku, rezerwacie albo obszarze Natura 2000. [Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości](https://mscanner.pl/app/register?redirect=%2Fproperties%2Fnew)