--- title: "Rezerwat Białe Ługi - gmina Daleszyce, mapa i akty prawne" description: "Rezerwat przyrody Białe Ługi: 693 ha, uznany za rezerwat 14 października 1959. Gminy: Daleszyce, Raków. Akty prawne z rejestru GDOŚ, mapa i to, co ta forma oznacza dla budowy." url: "https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/rezerwat-przyrody-biale-lugi" lang: "pl" updated: "2026-10-06" source: "mScanner" --- # Rezerwat przyrody Białe Ługi > mScanner › Ochrona przyrody › Formy ochrony › Rezerwat przyrody Białe Ługi Rezerwat przyrody Białe Ługi zajmuje 693 ha w 2 gminach województwa świętokrzyskiego. Poniżej, jaka część każdej z nich leży w granicach, akty, które go utworzyły i zmieniały, oraz to, co ta forma ochrony oznacza dla budowy. ## W skrócie - Powierzchnia: **693 ha** według rejestru. - Leży w **2** gminach, najwięcej w gminie **Daleszyce**. - Uznany za rezerwat **14 października 1959**. - Najnowszy akt w rejestrze: **Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach** z 29 czerwca 2026. - Nadzór: **Regionalny Konserwator Przyrody w Kielcach**. ## Czym jest Rezerwat przyrody Białe Ługi Rezerwat przyrody obejmuje obszar zachowany w stanie naturalnym lub mało zmienionym, chroniony ze względu na ekosystemy, gatunki albo elementy przyrody nieożywionej (art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś rezerwat tworzy zarządzenie regionalnego dyrektora ochrony środowiska; starsze powoływał minister albo wojewoda, co widać w akcie o utworzeniu. Rejestr opisuje go jako rezerwat torfowiskowy (biocenoz naturalnych i półnaturalnych). ## Co ta forma oznacza dla budowy W rezerwacie przyrody art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zakazuje budowy i przebudowy obiektów budowlanych oraz urządzeń technicznych, poza tymi, które służą celom rezerwatu. Zakaz wynika wprost z ustawy. Odstępstwo może dopuścić tylko Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, w przypadkach, które ustawa wylicza wąsko. Forma ma otulinę o powierzchni 6,1 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz. Projekt decyzji o warunkach zabudowy dla terenu w rezerwacie uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). ## W których gminach leży Rezerwat przyrody Białe Ługi Granice rezerwatu przecinają 2 gminy w województwie świętokrzyskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje rezerwat i jaka część całego rezerwatu leży właśnie tam. - [Gmina Daleszyce](/ochrona-przyrody/daleszyce): 6,18 km², czyli 2,8% powierzchni gminy i 89% całego rezerwatu - [Gmina Raków](/ochrona-przyrody/rakow): 0,76 km², czyli 0,4% powierzchni gminy i 11% całego rezerwatu ## Akty prawne w rejestrze Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 4 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego. Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach. - Akt o utworzeniu: Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 19 września 1959 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody (M. P. z 1959 r. Nr 85, poz. 452). - Obwieszczenie Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 15 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia wykazu rezerwatów przyrody (Dz. Urz. z 2001 r. Nr 107, poz. 1270). - Zarządzenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach z dnia 20 września 2017 r. w sprawie rezerwatu przyrody Białe Ługi (Dz. Urz. z 2017 r. poz. 2909), ogłoszony 26 września 2017. - [ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W KIELCACH z dnia 29 czerwca 2026 r. zmieniające zarządzenie w sprawie rezerwatu przyrody „Białe Ługi”](https://edziennik.kielce.uw.gov.pl/legalact/2026/2221/) (Dz. Urz. z 2026 r. poz. 2221), ogłoszony 30 czerwca 2026. ## Plan ochrony Rejestr notuje, że dla rezerwatu obowiązuje plan ochrony. - Rozporządzenie Nr 5/2008 Wojewody Świętokrzyskiego z dnia 15 lipca 2008 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody "Białe Ługi". ## Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje **raport o nieruchomości mScanner**: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych. **Podgląd raportu jest darmowy** dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów. ## Skąd pochodzą te dane Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje [karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody](https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/widok/viewrezerwatprzyrody.jsf?fop=PL.ZIPOP.1393.RP.1437) prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę. - Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS - GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin - Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości ## Najczęściej zadawane pytania ### Czy w granicach rezerwatu można wybudować dom? Poza obiektami służącymi samej formie ochrony praktycznie nie: art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zakazuje tam budowy i przebudowy obiektów budowlanych. Zakaz wynika wprost z ustawy. Otulina nie jest częścią formy i tego zakazu nie niesie. ### W których gminach leży Rezerwat przyrody Białe Ługi? W 2 gminach. Najwięcej powierzchni rezerwatu przypada na: Daleszyce (89% formy) i Raków (11% formy). ### Który akt powołał Rezerwat przyrody Białe Ługi? Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Zarządzenie Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z 19 września 1959 (M. P. z 1959 r. Nr 85, poz. 452). Później wydano jeszcze 3 akty dotyczące tej formy. ### Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony? Według rejestru: Regionalny Konserwator Przyrody w Kielcach. To ten organ wydaje opinie i uzgodnienia, kiedy inwestycja może dotknąć formy. ## Powiązane strony - [Ochrona przyrody - gmina Daleszyce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/daleszyce) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Raków](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/rakow) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Cisowsko-Orłowiński Park Krajobrazowy](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/cisowsko-orlowinski-park-krajobrazowy) — 20 693 ha według rejestru. - [Rezerwat przyrody Cisów im. prof. Zygmunta Czubińskiego](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/rezerwat-przyrody-cisow-im-prof-zygmunta-czubinskiego) — 212 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Lasy Cisowsko-Orłowińskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-lasy-cisowsko-orlowinskie-plh260040) — 10 407 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Dolina Czarnej Nidy](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-dolina-czarnej-nidy-plh260016) — 1192 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Dolina Warkocza](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-dolina-warkocza-plh260021) — 338 ha według rejestru. - [Podkielecki Obszar Chronionego Krajobrazu](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/podkielecki-obszar-chronionego-krajobrazu) — 26 485 ha według rejestru. - [Ochrona przyrody - województwo świętokrzyskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/swietokrzyskie) — Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 województwa świętokrzyskiego. - [Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 w Polsce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/formy) — Lista form ochrony przyrody, które mają tu własną stronę. ## Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości Formy ochrony przyrody i 33 inne warstwy danych dla konkretnego adresu - hałas, pozwolenia na budowę, ryzyko powodziowe, dojazdy, uciążliwości. Darmowy podgląd pokaże, które z tych danych są dostępne dla Twojego adresu. **Sprawdź, czy działka leży w obszarze chronionym.** Wpisz adres albo numer działki - raport pokaże, czy punkt leży w parku, rezerwacie albo obszarze Natura 2000. [Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości](https://mscanner.pl/app/register?redirect=%2Fproperties%2Fnew)