--- title: "Poleski Park Narodowy - gminy, mapa i akty prawne" description: "Poleski Park Narodowy: 9760 ha, utworzony 1 maja 1990. Gminy: Urszulin, Sosnowica, Wierzbica, Hańsk i kolejne. Akty prawne z rejestru GDOŚ, mapa i to, co ta forma oznacza dla budowy." url: "https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/poleski-park-narodowy" lang: "pl" updated: "2026-10-06" source: "mScanner" --- # Poleski Park Narodowy > mScanner › Ochrona przyrody › Formy ochrony › Poleski Park Narodowy Poleski Park Narodowy zajmuje 9760 ha w 6 gminach województwa lubelskiego. Poniżej, jaka część każdej z nich leży w granicach, akty, które go utworzyły i zmieniały, oraz to, co ta forma ochrony oznacza dla budowy. ## W skrócie - Powierzchnia: **9760 ha** według rejestru. - Leży w **6** gminach, najwięcej w gminie **Urszulin**. - Utworzony **1 maja 1990**. - Najnowszy akt w rejestrze: **ROZPORZĄDZENIE Rady Ministrów** z 23 listopada 2017. - Nadzór: **Dyrektor Poleskiego Parku Narodowego**. - Miejscowości, których punkt leży w granicach: **1**. ## Czym jest Poleski Park Narodowy Park narodowy to najsilniejsza obszarowa forma ochrony przyrody w Polsce (art. 8 ustawy o ochronie przyrody). Tworzy go i zmienia jego granice rozporządzenie Rady Ministrów, a parkiem zarządza jego dyrektor. ## Co ta forma oznacza dla budowy W parku narodowym art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zakazuje budowy i przebudowy obiektów budowlanych oraz urządzeń technicznych, poza tymi, które służą celom parku. Zakaz wynika wprost z ustawy, więc obowiązuje w całym parku bez względu na treść rozporządzenia. Forma ma otulinę o powierzchni 136,94 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz. Projekt decyzji o warunkach zabudowy dla terenu w parku narodowym i w jego otulinie uzgadnia dyrektor parku (art. 53 ust. 4 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). ## W których gminach leży Poleski Park Narodowy Granice parku przecinają 6 gmin w województwie lubelskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam. - [Gmina Urszulin](/ochrona-przyrody/urszulin): 50,82 km², czyli 30% powierzchni gminy i 52% całego parku - [Gmina Sosnowica](/ochrona-przyrody/sosnowica): 24,42 km², czyli 14% powierzchni gminy i 25% całego parku - [Gmina Wierzbica](/ochrona-przyrody/wierzbica): 9,47 km², czyli 6,5% powierzchni gminy i 9,7% całego parku - [Gmina Hańsk](/ochrona-przyrody/hansk): 5,9 km², czyli 3,3% powierzchni gminy i 6% całego parku - [Gmina Stary Brus](/ochrona-przyrody/stary-brus): 4,88 km², czyli 3,7% powierzchni gminy i 5% całego parku - [Gmina Ludwin](/ochrona-przyrody/ludwin): 2,14 km², czyli 1,8% powierzchni gminy i 2,2% całego parku ## Miejscowości w granicach parku Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej. Miejscowości z punktem w granicach parku (1): Sosnowica: Lipniak. Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (16): Sawin: Aleksandrówka; Wierzbica: Karczunek; Ludwin: Jagodno; Sosnowica: Lejno, Pieszowola, Zbójno, Zienki; Hańsk: Kulczyn, Wojciechów; Urszulin: Babsk, Jamniki, Łowiszów, Urszulin, Wola Wereszczyńska, Wólka Wytycka, Zawadówka. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie. ## Akty prawne w rejestrze Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 4 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego. Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach. - Akt o utworzeniu: [ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 10 kwietnia 1990 r. w sprawie utworzenia Poleskiego Parku Narodowego](http://www.dziennikustaw.gov.pl/du/1990/155/D1990027015501.pdf) (Dz.U.z 1990 r. Nr 27, poz. 155), ogłoszony 26 kwietnia 1990. - [ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 17 stycznia 1994 r. w sprawie Poleskiego Parku Narodowego](http://www.dziennikustaw.gov.pl/du/1994/31/D1994009003101.pdf) (Dz.U. z 1994 r. Nr 9, poz. 31), ogłoszony 25 stycznia 1994. - [ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia 18 lutego 2013 r. w sprawie nadania statutu Poleskiemu Parkowi Narodowemu z siedzibą w Urszulinie](http://www.dziennikustaw.gov.pl/du/2013/294/D2013000029401.pdf) (Dz.U. z 2013 r. poz. 294), ogłoszony 5 marca 2013. - [ROZPORZĄDZENIE Rady Ministrów z dnia 23 listopada 2017 r. w sprawie Poleskiego Parku Narodowego](http://www.dziennikustaw.gov.pl/du/2017/2373/D2017000237301.pdf) (Dz.U.z 2017 r. poz. 2373), ogłoszony 20 grudnia 2017. ## Plan ochrony Rejestr notuje, że dla parku obowiązuje plan ochrony. - [Zarządzenie Nr 2 Ministra Środowiska z dnia 9 lutego 2000 r. w sprawie zatwierdzenia planu ochrony dla Poleskiego Parku Narodowego](https://dziennikurzedowy.mos.gov.pl/fileadmin/attachments/article/210/2%202000.pdf). - [Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 września 2020 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla Poleskiego Parku Narodowego](http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20200001966/O/D20201966.pdf). ## Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje **raport o nieruchomości mScanner**: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych. **Podgląd raportu jest darmowy** dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów. ## Skąd pochodzą te dane Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje [karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody](https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/widok/viewparknarodowy.jsf?fop=PL.ZIPOP.1393.PN.12) prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę. - Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS - GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin - Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości ## Najczęściej zadawane pytania ### Czy w granicach parku można wybudować dom? Poza obiektami służącymi samej formie ochrony praktycznie nie: art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zakazuje tam budowy i przebudowy obiektów budowlanych. Zakaz wynika wprost z ustawy. Otulina nie jest częścią formy i tego zakazu nie niesie. ### W których gminach leży Poleski Park Narodowy? W 6 gminach. Najwięcej powierzchni parku przypada na: Urszulin (52% formy), Sosnowica (25% formy), Wierzbica (9,7% formy) i Hańsk (6% formy). ### Który akt powołał Poleski Park Narodowy? Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Rady Ministrów z 10 kwietnia 1990 (Dz.U.z 1990 r. Nr 27, poz. 155). Później wydano jeszcze 3 akty dotyczące tej formy. ### Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony? Według rejestru: Dyrektor Poleskiego Parku Narodowego. ## Powiązane strony - [Ochrona przyrody - gmina Urszulin](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/urszulin) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Sosnowica](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/sosnowica) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Wierzbica](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wierzbica) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Hańsk](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/hansk) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Stary Brus](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/stary-brus) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Ludwin](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/ludwin) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Park Krajobrazowy Pojezierze Łęczyńskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/park-krajobrazowy-pojezierze-leczynskie) — 11 816 ha według rejestru. - [Poleski Park Krajobrazowy](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/poleski-park-krajobrazowy) — 5113 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Ostoja Poleska](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-ostoja-poleska-plh060013) — 10 159 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Jeziora Uściwierskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-jeziora-usciwierskie-plh060009) — 2066 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Krowie Bagno](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-krowie-bagno-plh060011) — 535 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Polesie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-polesie-plb060019) — 18 031 ha według rejestru. - [Ochrona przyrody - województwo lubelskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/lubelskie) — Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 województwa lubelskiego. - [Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 w Polsce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/formy) — Lista form ochrony przyrody, które mają tu własną stronę. ## Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości Formy ochrony przyrody i 33 inne warstwy danych dla konkretnego adresu - hałas, pozwolenia na budowę, ryzyko powodziowe, dojazdy, uciążliwości. Darmowy podgląd pokaże, które z tych danych są dostępne dla Twojego adresu. **Sprawdź, czy działka leży w obszarze chronionym.** Wpisz adres albo numer działki - raport pokaże, czy punkt leży w parku, rezerwacie albo obszarze Natura 2000. [Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości](https://mscanner.pl/app/register?redirect=%2Fproperties%2Fnew)