--- title: "Poleski Obszar Chronionego Krajobrazu - gminy, mapa i akty prawne" description: "Poleski Obszar Chronionego Krajobrazu: 41 000 ha, wyznaczony 23 marca 1983. Gminy: Sosnowica, Hańsk, Urszulin, Włodawa i kolejne. Akty prawne z rejestru GDOŚ, mapa i to, co ta forma oznacza dla budowy." url: "https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/poleski-obszar-chronionego-krajobrazu" lang: "pl" updated: "2026-10-06" source: "mScanner" --- # Poleski Obszar Chronionego Krajobrazu > mScanner › Ochrona przyrody › Formy ochrony › Poleski Obszar Chronionego Krajobrazu Poleski Obszar Chronionego Krajobrazu zajmuje 41 000 ha w 13 gminach województwa lubelskiego. Poniżej, jaka część każdej z nich leży w granicach, akty, które go utworzyły i zmieniały, oraz to, co ta forma ochrony oznacza dla budowy. ## W skrócie - Powierzchnia: **41 000 ha** według rejestru. - Leży w **13** gminach, najwięcej w gminie **Sosnowica**. - Wyznaczony **23 marca 1983**. - Najnowszy akt w rejestrze: **Rozporządzenie Nr 52 Wojewody Lubelskiego** z 28 lutego 2006. - Nadzór: **Dyrektor Zarządu Chełmskich Parków Krajobrazowych w Chełmie**. - Miejscowości, których punkt leży w granicach: **26**. ## Czym jest Poleski Obszar Chronionego Krajobrazu Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe. ## Co ta forma oznacza dla budowy Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Rozporządzenie Nr 52 Wojewody Lubelskiego; pełną listę aktów podajemy niżej. Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). ## W których gminach leży Poleski Obszar Chronionego Krajobrazu Granice obszaru przecinają 13 gmin w województwie lubelskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam. - [Gmina Sosnowica](/ochrona-przyrody/sosnowica): 137,08 km², czyli 80% powierzchni gminy i 28% całego obszaru - [Gmina Hańsk](/ochrona-przyrody/hansk): 85,69 km², czyli 48% powierzchni gminy i 18% całego obszaru - [Gmina Urszulin](/ochrona-przyrody/urszulin): 83,6 km², czyli 49% powierzchni gminy i 17% całego obszaru - [Gmina Włodawa](/ochrona-przyrody/wlodawa-061906): 65,79 km², czyli 27% powierzchni gminy i 14% całego obszaru - [Gmina Wola Uhruska](/ochrona-przyrody/wola-uhruska): 48,9 km², czyli 33% powierzchni gminy i 10% całego obszaru - [Gmina Stary Brus](/ochrona-przyrody/stary-brus): 45,27 km², czyli 34% powierzchni gminy i 9,4% całego obszaru - [Gmina Cyców](/ochrona-przyrody/cycow): 8,93 km², czyli 6% powierzchni gminy i 1,8% całego obszaru - [Włodawa](/ochrona-przyrody/wlodawa): 3,21 km², czyli 18% powierzchni miasta i 0,7% całego obszaru - [Gmina Wyryki](/ochrona-przyrody/wyryki): 2,6 km², czyli 1,2% powierzchni gminy i 0,5% całego obszaru - [Gmina Ludwin](/ochrona-przyrody/ludwin): 2,31 km², czyli 1,9% powierzchni gminy i 0,5% całego obszaru - [Gmina Sawin](/ochrona-przyrody/sawin): 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru - [Gmina Puchaczów](/ochrona-przyrody/puchaczow): 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru - [Gmina Uścimów](/ochrona-przyrody/uscimow): 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru ## Miejscowości w granicach obszaru Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej. Miejscowości z punktem w granicach obszaru (26): Sosnowica: Bohutyn, Górki, Izabelin, Komarówka, Lejno, Libiszów, Lipniak, Nowy Orzechów, Olchówka, Pasieka, Pieszowola, Sosnowica, Sosnowica-Dwór, Stary Orzechów; Hańsk: Szcześniki, Żdżarka; Stary Brus: Dominiczyn, Lubowierz; Urszulin: Grabniak, Kozubata, Sumin, Wytyczno; Włodawa: Luta, Okuninka, Sobibór, Wołczyny. Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (39): Cyców: Garbatówka, Ostrówek Podyski, Wólka Nadrybska; Ludwin: Jagodno; Sosnowica: Karolin, Kropiwki, Mościska, Walerianów, Zacisze, Zbójno, Zienki; Hańsk: Dubeczno, Hańsk-Kolonia, Krychów, Macoszyn Mały, Osowa; Stary Brus: Kołacze, Laski Bruskie, Nowiny, Stary Brus, Wołoskowola; Urszulin: Babsk, Dębowiec, Jamniki, Łowiszów, Nowe Załucze, Stare Załucze, Wola Wereszczyńska, Wólka Wytycka, Zabrodzie, Zawadówka; Włodawa: Orchówek; Wola Uhruska: Bytyń, Józefów, Majdan Stuleński, Małoziemce, Stulno, Zbereże; Wyryki: Suchawa. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie. ## Akty prawne w rejestrze Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 3 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego. Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach. - Akt o utworzeniu: Uchwała WRN w Chełmie Nr XVIII/89/83 z dnia 23 marca 1983 w sprawie ustanowienia parków krajobrazowych i obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa chełmskiego (Dz. Urz. Woj. Chełmskiego Nr 4, poz.24 z 1983 r.), ogłoszony 23 marca 1983. - Rozporządzenie Nr 53 Wojewody Chełmskiego z dnia 26 czerwca 1998 r. w sprawie Poleskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Chełm. Nr 10, poz. 89), ogłoszony 26 marca 1998. - ROZPORZĄDZENIE Nr 52 WOJEWODY LUBELSKIEGO z dnia 28 lutego 2006 r. w sprawie Poleskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2006 r. Nr 69, poz. 1290), ogłoszony 4 kwietnia 2006. ## Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje **raport o nieruchomości mScanner**: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych. **Podgląd raportu jest darmowy** dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów. ## Skąd pochodzą te dane Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje [karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody](https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/widok/viewobszarchronionegokrajobrazu.jsf?fop=PL.ZIPOP.1393.OCHK.172) prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Powierzchnię 41 000 ha podaje karta; z granic w usłudze GDOŚ wychodzi 48 339 ha, a różnica bierze się zwykle z tego, że kartę aktualizuje się osobno od mapy. Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę. - Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS - GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin - Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości ## Najczęściej zadawane pytania ### Czy w granicach obszaru można wybudować dom? To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Rozporządzenie Nr 52 Wojewody Lubelskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska. ### W których gminach leży Poleski Obszar Chronionego Krajobrazu? W 13 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Sosnowica (28% formy), Hańsk (18% formy), Urszulin (17% formy) i Włodawa (14% formy). ### Który akt wyznaczył Poleski Obszar Chronionego Krajobrazu? Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Uchwała WRN w Chełmie Nr XVIII/89/83 z 23 marca 1983 (Dz. Urz. Woj. Chełmskiego Nr 4, poz.24 z 1983 r). Później wydano jeszcze 2 akty dotyczące tej formy. ### Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony? Według rejestru: Dyrektor Zarządu Chełmskich Parków Krajobrazowych w Chełmie. ## Powiązane strony - [Ochrona przyrody - gmina Sosnowica](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/sosnowica) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Hańsk](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/hansk) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Urszulin](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/urszulin) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Włodawa](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wlodawa-061906) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Wola Uhruska](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wola-uhruska) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Stary Brus](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/stary-brus) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Cyców](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/cycow) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - Włodawa](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wlodawa) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Poleski Park Narodowy](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/poleski-park-narodowy) — 9760 ha według rejestru. - [Park Krajobrazowy Pojezierze Łęczyńskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/park-krajobrazowy-pojezierze-leczynskie) — 11 816 ha według rejestru. - [Poleski Park Krajobrazowy](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/poleski-park-krajobrazowy) — 5113 ha według rejestru. - [Rezerwat przyrody Torfowisko przy Jeziorze Czarnym](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/rezerwat-przyrody-torfowisko-przy-jeziorze-czarnym) — 133 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Ostoja Poleska](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-ostoja-poleska-plh060013) — 10 159 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Wrzosowisko w Orzechowie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-wrzosowisko-w-orzechowie-plh060098) — 18,8 ha według rejestru. - [Ochrona przyrody - województwo lubelskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/lubelskie) — Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 województwa lubelskiego. - [Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 w Polsce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/formy) — Lista form ochrony przyrody, które mają tu własną stronę. ## Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości Formy ochrony przyrody i 33 inne warstwy danych dla konkretnego adresu - hałas, pozwolenia na budowę, ryzyko powodziowe, dojazdy, uciążliwości. Darmowy podgląd pokaże, które z tych danych są dostępne dla Twojego adresu. **Sprawdź, czy działka leży w obszarze chronionym.** Wpisz adres albo numer działki - raport pokaże, czy punkt leży w parku, rezerwacie albo obszarze Natura 2000. [Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości](https://mscanner.pl/app/register?redirect=%2Fproperties%2Fnew)