--- title: "Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego - gminy i akty prawne" description: "Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego: 25 521 ha, utworzony 8 czerwca 1993. Gminy: Iława, Zalewo, Susz, Stary Dzierzgoń i kolejne. Akty prawne z rejestru GDOŚ, mapa i to, co ta forma oznacza dla budowy." url: "https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/park-krajobrazowy-pojezierza-ilawskiego" lang: "pl" updated: "2026-10-06" source: "mScanner" --- # Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego > mScanner › Ochrona przyrody › Formy ochrony › Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego zajmuje 25 521 ha w 5 gminach. Poniżej, jaka część każdej z nich leży w granicach, akty, które go utworzyły i zmieniały, oraz to, co ta forma ochrony oznacza dla budowy. ## W skrócie - Powierzchnia: **25 521 ha** według rejestru. - Leży w **5** gminach, najwięcej w gminie **Iława**. - Utworzony **8 czerwca 1993**. - Najnowszy akt w rejestrze: **UCHWAŁA NR XLIV/632/22 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego** z 29 listopada 2022. - Nadzór: **Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego i Marszałek Województwa Pomorskiego**. - Miejscowości, których punkt leży w granicach: **15**. ## Czym jest Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu. ## Co ta forma oznacza dla budowy Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to [UCHWAŁA NR XLIV/632/22 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego](https://edzienniki.olsztyn.uw.gov.pl/WDU_N/2022/5673/akt.pdf); pełną listę aktów podajemy niżej. Forma ma otulinę o powierzchni 174,58 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz. Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). ## W których gminach leży Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego Granice parku przecinają 5 gmin w 2 województwach. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam. - [Gmina Iława](/ochrona-przyrody/ilawa-280703): 106,48 km², czyli 25% powierzchni gminy i 42% całego parku - [Gmina Zalewo](/ochrona-przyrody/zalewo): 69,31 km², czyli 27% powierzchni gminy i 27% całego parku - [Gmina Susz](/ochrona-przyrody/susz): 52,01 km², czyli 20% powierzchni gminy i 20% całego parku - [Gmina Stary Dzierzgoń](/ochrona-przyrody/stary-dzierzgon): 27,04 km², czyli 15% powierzchni gminy i 11% całego parku - [Iława](/ochrona-przyrody/ilawa): 1,39 km², czyli 6,3% powierzchni miasta i 0,5% całego parku ## Miejscowości w granicach parku Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej. Miejscowości z punktem w granicach parku (15): Stary Dzierzgoń: Bądze, Bartne Łąki; Iława: Jeziorno, Łanioch, Sarnówek, Siemiany, Solniki; Susz: Dolina, Fabianki; Zalewo: Bukowiec, Jerzwałd, Likszany, Matyty, Rucewo, Witoszewo. Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (24): Stary Dzierzgoń: Przezmark; Iława: Gardzień, Jażdżówki, Jezierzyce, Kwiry, Makowo, Stęgwica, Szałkowo, Szczepkowo; Susz: Bornice, Kamieniec, Lisiec, Piaski, Rudniki, Zieleń; Zalewo: Bednarzówka, Dobrzyki, Gubławki, Jezierce, Kiemiany, Polajny, Rudnia, Skitławki, Wieprz. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie. ## Akty prawne w rejestrze Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 7 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego. Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach. - Akt o utworzeniu: [Rozporządzenie Nr 120 Wojewody Olsztyńskiego i Wojewody Elbląskiego z dnia 17 maja 1993 r. w sprawie utworzenia Parku Krajobrazowego Pojezierza Iławskiego](http://parkikrajobrazowewarmiimazur.pl/pojezierzailawskiego/upload/browser/poj/Utworzenie%20PKPI.pdf) (Dz. Urz. Woj. Olsztyńskiego Nr 19 poz. 226), ogłoszony 24 maja 1993. - Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 8/93 Wojewody Elbląskiego z dnia 18 maja 1993 r. w sprawie utworzenia Parku Krajobrazowego Pojezierza Iławskiego (Dz. Urz. Woj. Elbląskiego Nr 10, poz. 77 z 1993 r.). - ROZPORZĄDZENIE Nr 37 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 27 września 2005 r. w sprawie Parku Krajobrazowego Pojezierza Iławskiego w części dotyczącej województwa warmińsko-mazurskiego (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 140, poz. 1649), ogłoszony 5 października 2005. - Rozporządzenie Nr 60/06 Wojewody Pomorskiego z dnia 15 maja 2006 r. w sprawie Parku Krajobrazowego Pojezierza Iławskiego (Dz. Urz. z 2006 r. Nr 58, poz. 1197), ogłoszony 1 czerwca 2006. - ROZPORZĄDZENIE Nr 35 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 24 czerwca 2006 r. w sprawie zmiany rozporządzenia Wojewody Warmińsko-Mazurskiego w sprawie Parku Krajobrazowego Pojezierza Iławskiego w części dotyczącej województwa warmińsko-mazurskiego (Dz. Urz. z 2006 r. Nr 86, poz. 1472), ogłoszony 29 czerwca 2006. - Uchwała Nr 601/XLVIII/22 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 28 listopada 2022 r. w sprawie Parku Krajobrazowego Pojezierza Iławskiego (Dz. Urz. z 2022 r. poz. 5157), ogłoszony 15 grudnia 2022. - [UCHWAŁA NR XLIV/632/22 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 29 listopada 2022 r. w sprawie Parku Krajobrazowego Pojezierza Iławskiego](https://edzienniki.olsztyn.uw.gov.pl/WDU_N/2022/5673/akt.pdf) (Dz. Urz. z 2022 r. poz. 5673), ogłoszony 16 grudnia 2022. ## Plan ochrony Rejestr notuje, że dla parku nie obowiązuje plan ochrony. ## Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje **raport o nieruchomości mScanner**: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych. **Podgląd raportu jest darmowy** dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów. ## Skąd pochodzą te dane Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje [karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody](https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/widok/viewparkkrajobrazowy.jsf?fop=PL.ZIPOP.1393.PK.58) prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę. - Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS - GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin - Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości ## Najczęściej zadawane pytania ### Czy w granicach parku można wybudować dom? To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to UCHWAŁA NR XLIV/632/22 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska. ### W których gminach leży Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego? W 5 gminach. Najwięcej powierzchni parku przypada na: Iława (42% formy), Zalewo (27% formy), Susz (20% formy) i Stary Dzierzgoń (11% formy). ### Który akt powołał Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego? Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 120 Wojewody Olsztyńskiego i Wojewody Elbląskiego z 17 maja 1993 (Dz. Urz. Woj. Olsztyńskiego Nr 19 poz. 226). Później wydano jeszcze 6 aktów dotyczących tej formy. ### Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony? Według rejestru: Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego i Marszałek Województwa Pomorskiego. ## Powiązane strony - [Ochrona przyrody - gmina Iława](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/ilawa-280703) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Zalewo](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/zalewo) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Susz](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/susz) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Stary Dzierzgoń](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/stary-dzierzgon) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - Iława](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/ilawa) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Rezerwat przyrody Jezioro Karaś](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/rezerwat-przyrody-jezioro-karas) — 815 ha według rejestru. - [Rezerwat przyrody Jezioro Iłgi](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/rezerwat-przyrody-jezioro-ilgi) — 74,9 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Ostoja Iławska](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-ostoja-ilawska-plh280053) — 21 029 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Dolina Drwęcy](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-dolina-drwecy-plh280001) — 12 565 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Ostoja Radomno](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-ostoja-radomno-plh280035) — 929 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Jezioro Karaś](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-jezioro-karas-plh280003) — 815 ha według rejestru. - [Ochrona przyrody - województwo warmińsko-mazurskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/warminsko-mazurskie) — Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 województwa warmińsko-mazurskiego. - [Ochrona przyrody - województwo pomorskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/pomorskie) — Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 województwa pomorskiego. - [Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 w Polsce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/formy) — Lista form ochrony przyrody, które mają tu własną stronę. ## Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości Formy ochrony przyrody i 33 inne warstwy danych dla konkretnego adresu - hałas, pozwolenia na budowę, ryzyko powodziowe, dojazdy, uciążliwości. Darmowy podgląd pokaże, które z tych danych są dostępne dla Twojego adresu. **Sprawdź, czy działka leży w obszarze chronionym.** Wpisz adres albo numer działki - raport pokaże, czy punkt leży w parku, rezerwacie albo obszarze Natura 2000. [Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości](https://mscanner.pl/app/register?redirect=%2Fproperties%2Fnew)