--- title: "Park Krajobrazowy Lasy nad Górną Liswartą - gminy i akty prawne" description: "Park Krajobrazowy Lasy nad Górną Liswartą: 38 731 ha, utworzony 21 grudnia 1998. Gminy: Herby, Kochanowice, Boronów, Ciasna i kolejne. Akty prawne z rejestru GDOŚ, mapa i to, co ta forma oznacza dla budowy." url: "https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/park-krajobrazowy-lasy-nad-gorna-liswarta" lang: "pl" updated: "2026-10-06" source: "mScanner" --- # Park Krajobrazowy Lasy nad Górną Liswartą > mScanner › Ochrona przyrody › Formy ochrony › Park Krajobrazowy Lasy nad Górną Liswartą Park Krajobrazowy Lasy nad Górną Liswartą zajmuje 38 731 ha w 12 gminach województwa śląskiego. Poniżej, jaka część każdej z nich leży w granicach, akty, które go utworzyły i zmieniały, oraz to, co ta forma ochrony oznacza dla budowy. ## W skrócie - Powierzchnia: **38 731 ha** według rejestru. - Leży w **12** gminach, najwięcej w gminie **Herby**. - Utworzony **21 grudnia 1998**. - Najnowszy akt w rejestrze: **Rozporządzenie Nr 55/08 Wojewody Śląskiego** z 25 sierpnia 2008. - Miejscowości, których punkt leży w granicach: **40**. ## Czym jest Park Krajobrazowy Lasy nad Górną Liswartą Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu. ## Co ta forma oznacza dla budowy Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to [Rozporządzenie Nr 55/08 Wojewody Śląskiego](https://dzienniki.slask.eu/legalact/2008/163/3071/); pełną listę aktów podajemy niżej. Forma ma otulinę o powierzchni 124 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz. Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). ## W których gminach leży Park Krajobrazowy Lasy nad Górną Liswartą Granice parku przecinają 12 gmin w województwie śląskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam. - [Gmina Herby](/ochrona-przyrody/herby): 85,88 km², czyli 100% powierzchni gminy i 22% całego parku - [Gmina Kochanowice](/ochrona-przyrody/kochanowice): 60,86 km², czyli 76% powierzchni gminy i 16% całego parku - [Gmina Boronów](/ochrona-przyrody/boronow): 57,42 km², czyli 100% powierzchni gminy i 15% całego parku - [Gmina Ciasna](/ochrona-przyrody/ciasna): 50,69 km², czyli 38% powierzchni gminy i 13% całego parku - [Gmina Konopiska](/ochrona-przyrody/konopiska): 32,43 km², czyli 41% powierzchni gminy i 8,4% całego parku - [Gmina Przystajń](/ochrona-przyrody/przystajn): 27,02 km², czyli 30% powierzchni gminy i 7% całego parku - [Gmina Wręczyca Wielka](/ochrona-przyrody/wreczyca-wielka): 24,63 km², czyli 17% powierzchni gminy i 6,3% całego parku - [Gmina Koszęcin](/ochrona-przyrody/koszecin): 18,26 km², czyli 14% powierzchni gminy i 4,7% całego parku - [Gmina Blachownia](/ochrona-przyrody/blachownia): 14,02 km², czyli 21% powierzchni gminy i 3,6% całego parku - [Gmina Woźniki](/ochrona-przyrody/wozniki): 8,79 km², czyli 6,9% powierzchni gminy i 2,3% całego parku - [Gmina Panki](/ochrona-przyrody/panki): 7,31 km², czyli 13% powierzchni gminy i 1,9% całego parku - [Gmina Starcza](/ochrona-przyrody/starcza): 0,54 km², czyli 2,7% powierzchni gminy i 0,1% całego parku ## Miejscowości w granicach parku Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej. Miejscowości z punktem w granicach parku (40): Konopiska: Aleksandria Druga, Aleksandria Pierwsza, Jamki, Korzonek, Kowale, Leśniaki; Przystajń: Kamińsko; Boronów: Boronów, Dębowa Góra, Doły, Grojec, Hucisko, Zumpy; Ciasna: Czarne, Zborowskie; Herby: Braszczok, Chwostek, Cztery Kopy, Głąby, Hadra, Herby, Kalina, Kierzki, Kolonia Lisów, Łebki, Lisów, Mochała, Olszyna, Pietrzaki, Piłka, Tanina; Kochanowice: Droniowice, Harbułtowice, Kochanowice, Lubockie, Ostrów, Pawełki; Koszęcin: Cieszowa; Woźniki: Niwy, Okrąglik. Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (10): Panki: Koski Drugie; Wręczyca Wielka: Kuleje, Nowiny; Boronów: Sitki; Ciasna: Molna, Panoszów; Kochanowice: Szklarnia; Koszęcin: Rzyce; Woźniki: Babienica, Drogobycza. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie. ## Akty prawne w rejestrze Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 2 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego. Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach. - Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 28/98 Wojewody Częstochowskiego z 21 grudnia 1998 r. w sprawie utworzenia Parku Krajobrazowego "Lasy nad Górną Liswartą" (Dz. Urz. Nr 25, poz. 269 z dnia 24 grudnia 1998 r.). - [Rozporządzenie Nr 55/08 Wojewody Śląskiego z dnia 25 sierpnia 2008 r. w sprawie Parku Krajobrazowego "Lasy nad Górną Liswartą"](https://dzienniki.slask.eu/legalact/2008/163/3071/) (Dz. Urz. Nr 163, poz. 3071), ogłoszony 2 września 2008. ## Plan ochrony Rejestr notuje, że dla parku obowiązuje plan ochrony. - [Uchwała nr VI/40/3/2022 Sejmiku Województwa Śląskiego z dnia 24 stycznia 2022 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla Parku Krajobrazowego „Lasy nad Górną Liswartą”](https://dzienniki.slask.eu/legalact/2022/536/). ## Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje **raport o nieruchomości mScanner**: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych. **Podgląd raportu jest darmowy** dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów. ## Skąd pochodzą te dane Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje [karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody](https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/widok/viewparkkrajobrazowy.jsf?fop=PL.ZIPOP.1393.PK.139) prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę. - Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS - GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin - Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości ## Najczęściej zadawane pytania ### Czy w granicach parku można wybudować dom? To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Rozporządzenie Nr 55/08 Wojewody Śląskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska. ### W których gminach leży Park Krajobrazowy Lasy nad Górną Liswartą? W 12 gminach. Najwięcej powierzchni parku przypada na: Herby (22% formy), Kochanowice (16% formy), Boronów (15% formy) i Ciasna (13% formy). ### Który akt powołał Park Krajobrazowy Lasy nad Górną Liswartą? Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 28/98 Wojewody Częstochowskiego z 21 grudnia 1998 (Dz. Urz. Nr 25, poz. 269 z dnia 24 grudnia 1998 r). Później wydano jeszcze jeden akt dotyczący tej formy. ## Powiązane strony - [Ochrona przyrody - gmina Herby](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/herby) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Kochanowice](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/kochanowice) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Boronów](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/boronow) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Ciasna](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/ciasna) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Konopiska](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/konopiska) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Przystajń](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/przystajn) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Wręczyca Wielka](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wreczyca-wielka) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Koszęcin](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/koszecin) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Rezerwat przyrody Cisy w Łebkach](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/rezerwat-przyrody-cisy-w-lebkach) — 55,5 ha według rejestru. - [Rezerwat przyrody Cisy nad Liswartą](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/rezerwat-przyrody-cisy-nad-liswarta) — 54 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Łęgi w lasach nad Liswartą](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-legi-w-lasach-nad-liswarta-plh240027) — 235 ha według rejestru. - [Ochrona przyrody - województwo śląskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/slaskie) — Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 województwa śląskiego. - [Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 w Polsce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/formy) — Lista form ochrony przyrody, które mają tu własną stronę. ## Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości Formy ochrony przyrody i 33 inne warstwy danych dla konkretnego adresu - hałas, pozwolenia na budowę, ryzyko powodziowe, dojazdy, uciążliwości. Darmowy podgląd pokaże, które z tych danych są dostępne dla Twojego adresu. **Sprawdź, czy działka leży w obszarze chronionym.** Wpisz adres albo numer działki - raport pokaże, czy punkt leży w parku, rezerwacie albo obszarze Natura 2000. [Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości](https://mscanner.pl/app/register?redirect=%2Fproperties%2Fnew)