--- title: "Park Krajobrazowy Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich" description: "Park Krajobrazowy Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich: 49 387 ha, utworzony 4 stycznia 1994. Gminy: Kuźnia Raciborska, Czerwionka-Leszczyny, Rybnik, Nędza i kolejne. Akty prawne z rejestru GDOŚ, mapa i to, co ta forma oznacza dla budowy." url: "https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/park-krajobrazowy-cysterskie-kompozycje-krajobrazowe-rud-wielkich" lang: "pl" updated: "2026-10-06" source: "mScanner" --- # Park Krajobrazowy Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich > mScanner › Ochrona przyrody › Formy ochrony › Park Krajobrazowy Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich Park Krajobrazowy Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich zajmuje 49 387 ha w 15 gminach województwa śląskiego. Poniżej, jaka część każdej z nich leży w granicach, akty, które go utworzyły i zmieniały, oraz to, co ta forma ochrony oznacza dla budowy. ## W skrócie - Powierzchnia: **49 387 ha** według rejestru. - Leży w **15** gminach, najwięcej w gminie **Kuźnia Raciborska**. - Utworzony **4 stycznia 1994**. - Najnowszy akt w rejestrze: **Rozporządzenie Nr 37/2000 Woj. Śląskiego** z 28 września 2000. - Miejscowości, których punkt leży w granicach: **29**. ## Czym jest Park Krajobrazowy Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu. ## Co ta forma oznacza dla budowy Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Rozporządzenie Nr 37/2000 Woj. Śląskiego; pełną listę aktów podajemy niżej. Forma ma otulinę o powierzchni 113,91 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz. Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). ## W których gminach leży Park Krajobrazowy Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich Granice parku przecinają 15 gmin w województwie śląskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam. - [Gmina Kuźnia Raciborska](/ochrona-przyrody/kuznia-raciborska): 126,07 km², czyli 100% powierzchni gminy i 25% całego parku - [Gmina Czerwionka-Leszczyny](/ochrona-przyrody/czerwionka-leszczyny): 84,41 km², czyli 74% powierzchni gminy i 17% całego parku - [Rybnik](/ochrona-przyrody/rybnik): 60,4 km², czyli 41% powierzchni miasta i 12% całego parku - [Gmina Nędza](/ochrona-przyrody/nedza): 56,87 km², czyli 100% powierzchni gminy i 12% całego parku - [Gmina Pilchowice](/ochrona-przyrody/pilchowice): 52,32 km², czyli 75% powierzchni gminy i 11% całego parku - [Gmina Lyski](/ochrona-przyrody/lyski): 41,25 km², czyli 72% powierzchni gminy i 8,3% całego parku - [Orzesze](/ochrona-przyrody/orzesze): 25,58 km², czyli 31% powierzchni miasta i 5,2% całego parku - [Gmina Sośnicowice](/ochrona-przyrody/sosnicowice): 21,24 km², czyli 18% powierzchni gminy i 4,3% całego parku - [Racibórz](/ochrona-przyrody/raciborz): 13,29 km², czyli 18% powierzchni miasta i 2,7% całego parku - [Żory](/ochrona-przyrody/zory): 8,81 km², czyli 14% powierzchni miasta i 1,8% całego parku - [Knurów](/ochrona-przyrody/knurow): 2,92 km², czyli 8,6% powierzchni miasta i 0,6% całego parku - [Gmina Suszec](/ochrona-przyrody/suszec): 1,83 km², czyli 2,4% powierzchni gminy i 0,4% całego parku - [Gmina Kornowac](/ochrona-przyrody/kornowac): 0,88 km², czyli 3,4% powierzchni gminy i 0,2% całego parku - [Gmina Gaszowice](/ochrona-przyrody/gaszowice): 0,57 km², czyli 2,9% powierzchni gminy i 0,1% całego parku - [Gmina Jejkowice](/ochrona-przyrody/jejkowice): 0,06 km², czyli 0,8% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego parku ## Miejscowości w granicach parku Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej. Miejscowości z punktem w granicach parku (29): Pilchowice: Pilchowice, Stanica, Wilcza; Sośnicowice: Bargłówka; Kuźnia Raciborska: Budziska, Jankowice, Kuźnia Raciborska, Ruda, Ruda Kozielska, Rudy, Siedliska; Nędza: Babice, Ciechowice, Górki Śląskie, Nędza, Orzeszków, Szymocice, Zawada Książęca; Czerwionka-Leszczyny: Jesionka, Książenice, Palowice, Przegędza, Stanowice, Szczejkowice; Lyski: Adamowice, Bogunice, Raszczyce, Zwonowice, Żytna. Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (13): Bierawa: Solarnia; Cisek: Przewóz; Pilchowice: Kuźnia Nieborowska, Leboszowice; Sośnicowice: Tworóg Mały; Kuźnia Raciborska: Turze; Nędza: Łęg; Rudnik: Lasaki; Czerwionka-Leszczyny: Bełk, Czerwionka-Leszczyny; Lyski: Lyski, Nowa Wieś, Sumina. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie. ## Akty prawne w rejestrze Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 2 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego. Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach. - Akt o utworzeniu: [Rozporządzenie nr 181/93 Woj. Katowickiego z 23 listopada 1993 r. w sprawie utworzenia parku Krajobrazowego: "Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich"](https://sbc.org.pl/Content/207137/iv4407-1993-15-0001.pdf) (Dz. Urz. Woj. Katowickiego Nr 15, poz . 130), ogłoszony 20 grudnia 1993. - Rozporządzenie Nr 37/2000 Woj. Śląskiego z 28 września 2000 r. w sprawie zmiany rozporządzenia nr 181/93 Wojewody Katowickiego z 23 listopada 1993 r. w sprawie utworzenia Parku Krajobrazowego "Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich" (Dziennik Urzędowy Województwa Katowickiego nr 15* z 1993 r. poz. 130) (Dz. Urz Woj. Śląskiego nr 35, poz. 548 z dnia 6 października 2000 r.), ogłoszony 6 października 2000. ## Plan ochrony Rejestr notuje, że dla parku nie obowiązuje plan ochrony. ## Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje **raport o nieruchomości mScanner**: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych. **Podgląd raportu jest darmowy** dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów. ## Skąd pochodzą te dane Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje [karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody](https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/widok/viewparkkrajobrazowy.jsf?fop=PL.ZIPOP.1393.PK.54) prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę. - Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS - GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin - Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości ## Najczęściej zadawane pytania ### Czy w granicach parku można wybudować dom? To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Rozporządzenie Nr 37/2000 Woj. Śląskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska. ### W których gminach leży Park Krajobrazowy Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich? W 15 gminach. Najwięcej powierzchni parku przypada na: Kuźnia Raciborska (25% formy), Czerwionka-Leszczyny (17% formy), Rybnik (12% formy) i Nędza (12% formy). ### Który akt powołał Park Krajobrazowy Cysterskie Kompozycje Krajobrazowe Rud Wielkich? Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie nr 181/93 Woj. Katowickiego z 23 listopada 1993 (Dz. Urz. Woj. Katowickiego Nr 15, poz . 130). Później wydano jeszcze jeden akt dotyczący tej formy. ## Powiązane strony - [Ochrona przyrody - gmina Kuźnia Raciborska](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/kuznia-raciborska) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Czerwionka-Leszczyny](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/czerwionka-leszczyny) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - Rybnik](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/rybnik) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Nędza](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/nedza) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Pilchowice](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/pilchowice) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Lyski](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/lyski) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - Orzesze](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/orzesze) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Sośnicowice](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/sosnicowice) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - województwo śląskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/slaskie) — Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 województwa śląskiego. - [Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 w Polsce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/formy) — Lista form ochrony przyrody, które mają tu własną stronę. ## Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości Formy ochrony przyrody i 33 inne warstwy danych dla konkretnego adresu - hałas, pozwolenia na budowę, ryzyko powodziowe, dojazdy, uciążliwości. Darmowy podgląd pokaże, które z tych danych są dostępne dla Twojego adresu. **Sprawdź, czy działka leży w obszarze chronionym.** Wpisz adres albo numer działki - raport pokaże, czy punkt leży w parku, rezerwacie albo obszarze Natura 2000. [Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości](https://mscanner.pl/app/register?redirect=%2Fproperties%2Fnew)