---
title: "Obszar chronionego krajobrazu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich"
description: "Obszar Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich: 85 580 ha, wyznaczony 1 stycznia 1998. Gminy: Giżycko, Ryn, Pozezdrze, Węgorzewo i kolejne. Akty prawne z rejestru GDOŚ, mapa i to, co ta forma oznacza dla budowy."
url: "https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-chronionego-krajobrazu-krainy-wielkich-jezior-mazurskich"
lang: "pl"
updated: "2026-10-06"
source: "mScanner"
---

# Obszar Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich

> mScanner › Ochrona przyrody › Formy ochrony › Obszar Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich

Obszar Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich zajmuje 85 580 ha w 12 gminach województwa warmińsko-mazurskiego. Poniżej, jaka część każdej z nich leży w granicach, akty, które go utworzyły i zmieniały, oraz to, co ta forma ochrony oznacza dla budowy.

## W skrócie

- Powierzchnia: **85 580 ha** według rejestru.
- Leży w **12** gminach, najwięcej w gminie **Giżycko**.
- Wyznaczony **1 stycznia 1998**.
- Najnowszy akt w rejestrze: **Uchwała Nr XX/327/25 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego** z 16 grudnia 2025.
- Nadzór: **Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego**.
- Miejscowości, których punkt leży w granicach: **75**.

## Czym jest Obszar Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich

Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe.

## Co ta forma oznacza dla budowy

Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to [Uchwała Nr XX/327/25 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego](https://edzienniki.olsztyn.uw.gov.pl/WDU_N/2025/5244/akt.pdf); pełną listę aktów podajemy niżej.

Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

## W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich

Granice obszaru przecinają 12 gmin w województwie warmińsko-mazurskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam.

- [Gmina Giżycko](/ochrona-przyrody/gizycko-280604): 187,63 km², czyli 63% powierzchni gminy i 22% całego obszaru
- [Gmina Ryn](/ochrona-przyrody/ryn): 146,28 km², czyli 72% powierzchni gminy i 17% całego obszaru
- [Gmina Pozezdrze](/ochrona-przyrody/pozezdrze): 125,24 km², czyli 71% powierzchni gminy i 15% całego obszaru
- [Gmina Węgorzewo](/ochrona-przyrody/wegorzewo): 107,69 km², czyli 32% powierzchni gminy i 13% całego obszaru
- [Gmina Miłki](/ochrona-przyrody/milki): 73,69 km², czyli 43% powierzchni gminy i 8,6% całego obszaru
- [Gmina Kruklanki](/ochrona-przyrody/kruklanki): 72,89 km², czyli 36% powierzchni gminy i 8,5% całego obszaru
- [Gmina Mikołajki](/ochrona-przyrody/mikolajki): 54,88 km², czyli 22% powierzchni gminy i 6,4% całego obszaru
- [Gmina Orzysz](/ochrona-przyrody/orzysz): 53,68 km², czyli 15% powierzchni gminy i 6,3% całego obszaru
- [Gmina Wydminy](/ochrona-przyrody/wydminy): 18,55 km², czyli 8% powierzchni gminy i 2,2% całego obszaru
- [Gmina Mrągowo](/ochrona-przyrody/mragowo-281003): 8,12 km², czyli 2,8% powierzchni gminy i 0,9% całego obszaru
- [Giżycko](/ochrona-przyrody/gizycko): 6,22 km², czyli 45% powierzchni miasta i 0,7% całego obszaru
- [Gmina Budry](/ochrona-przyrody/budry): 1,44 km², czyli 0,8% powierzchni gminy i 0,2% całego obszaru

## Miejscowości w granicach obszaru

Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej.

Miejscowości z punktem w granicach obszaru (75, wymieniamy 60): Giżycko: Antonowo, Bogacko, Bogaczewo, Doba, Dziewiszewo, Fuleda, Guty, Kalinowo, Kamionki, Piękna Góra, Pierkunowo, Poganty, Róg Pierkunowski, Sterławki Małe, Sterławki Średnie, Wrony, Wrony Nowe; Kruklanki: Boćwinka, Brożówka, Jasieniec, Jeziorowskie, Kruklanki, Żabinka, Żywy; Miłki: Jagodne Małe, Kleszczewo-Osada, Ruda, Rydzewo; Ryn: Bachorza, Canki, Dzikowizna, Hermanowa Wola, Jeziorko, Kronowo, Ławki, Mioduńskie, Mrówki, Orło, Rybical, Ryński Dwór, Ryńskie Pole, Siejkowo, Skorupki, Sterławki Wielkie, Szymonka, Wejdyki, Zielony Lasek; Mikołajki: Cimowo, Lubiewo, Nowe Sady, Stare Sady, Tałty; Mrągowo: Notyst Dolny, Notyst Wielki; Orzysz: Buwełno, Cierzpięty, Drozdowo, Matyszczyki, Ublik, Zastrużne.

Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (65, wymieniamy 60): Giżycko: Bystry, Grajwo, Kąp, Kozin, Kożuchy Małe, Kruklin, Nowe Sołdany, Świdry, Upałty Małe, Wilkasy, Wronka; Kruklanki: Jurkowo, Możdżany, Podleśne, Żywki; Miłki: Borki, Jagodne Wielkie, Kleszczewo, Konopki Wielkie, Lipińskie, Lipowy Dwór, Marcinowa Wola, Miłki, Staświny, Wyłudki, Wyszowate; Ryn: Głąbowo, Prażmowo, Ryn, Tros; Wydminy: Malinka, Siemionki, Szczepanki; Mikołajki: Cudnochy, Faszcze, Górkło, Inulec, Jora Wielka, Kolonia Mikołajki, Lelek, Mateuszek, Prawdowo, Zełwągi; Mrągowo: Mierzejewo, Notyst Mały, Sądry; Orzysz: Osiki, Sumki; Budry: Kaczorowo; Pozezdrze: Gębałka, Jakunówko, Krzywińskie, Pieczarki, Piłaki Wielkie, Pozezdrze; Węgorzewo: Jerzykowo, Kalskie Nowiny, Kietlice, Łabapa, Pilwa. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie.

## Akty prawne w rejestrze

Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 7 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego.

Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach.

- Akt o utworzeniu: [ROZPORZĄDZENIE nr 82/98 WOJEWODY SUWALSKIEGO z dnia 15 czerwca 1998r. w sprawie zasad gospodarki przestrzennej na obszarach chronionego krajobrazu województwa suwalskiego](https://pbc.biaman.pl/Content/22665/DUWS_1998.06.26_nr36.pdf) (dz. urz. woj Suwalskiego z 1998, nr 36 poz. 194), ogłoszony 15 czerwca 1998.
- Rozporządzenie Nr 37 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 12 lipca 2002 r. w sprawie wprowadzenia zakazów dotyczących obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa warmińsko-mazurskiego (Dz. Urz. z 2002 r. Nr 87, poz. 1272), ogłoszony 16 lipca 2002.
- Rozporządzenie Nr 21 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 14 kwietnia 2003 r. w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa warmińsko-mazurskiego (Dz. Urz. z 2003 r. Nr 52, poz. 725), ogłoszony 22 kwietnia 2003.
- Rozporządzenie Nr 163 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 19 grudnia 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich (Dz. Urz. z 2008 r. Nr 201, poz. 3155), ogłoszony 31 grudnia 2008.
- [Uchwała Nr XXII/430/12 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 27 listopada 2012 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich](https://edzienniki.olsztyn.uw.gov.pl/WDU_N/2013/139/akt.pdf) (Dz. Urz. z 2013 r. poz. 139), ogłoszony 9 stycznia 2013.
- [Uchwała Nr XXXVII/753/14 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 26 maja 2014 r. zmieniająca uchwałę Nr XXII/430/12 z dnia 27 listopada 2012 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich](https://edzienniki.olsztyn.uw.gov.pl/WDU_N/2014/2256/akt.pdf) (Dz. Urz. z 2014 r. poz. 2256), ogłoszony 24 czerwca 2014.
- [UCHWAŁA NR XX/327/25 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO z dnia 16 grudnia 2025 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich](https://edzienniki.olsztyn.uw.gov.pl/WDU_N/2025/5244/akt.pdf) (Dz. Urz. z 2025 r. poz. 5244), ogłoszony 29 grudnia 2025.

## Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu

Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje **raport o nieruchomości mScanner**: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych.

**Podgląd raportu jest darmowy** dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów.

## Skąd pochodzą te dane

Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje [karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody](https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/widok/viewobszarchronionegokrajobrazu.jsf?fop=PL.ZIPOP.1393.OCHK.484) prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026.

Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę.

- Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS
- GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin
- Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości

## Najczęściej zadawane pytania

### Czy w granicach obszaru można wybudować dom?

To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr XX/327/25 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska.

### W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich?

W 12 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Giżycko (22% formy), Ryn (17% formy), Pozezdrze (15% formy) i Węgorzewo (13% formy).

### Który akt wyznaczył Obszar Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich?

Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 82/98 Wojewody Suwalskiego z 15 czerwca 1998 (dz. urz. woj Suwalskiego z 1998, nr 36 poz. 194). Później wydano jeszcze 6 aktów dotyczących tej formy.

### Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony?

Według rejestru: Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego.

## Powiązane strony

- [Ochrona przyrody - gmina Giżycko](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/gizycko-280604) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie.
- [Ochrona przyrody - gmina Ryn](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/ryn) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie.
- [Ochrona przyrody - gmina Pozezdrze](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/pozezdrze) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie.
- [Ochrona przyrody - gmina Węgorzewo](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wegorzewo) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie.
- [Ochrona przyrody - gmina Miłki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/milki) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie.
- [Ochrona przyrody - gmina Kruklanki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/kruklanki) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie.
- [Ochrona przyrody - gmina Mikołajki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/mikolajki) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie.
- [Ochrona przyrody - gmina Orzysz](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/orzysz) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie.
- [Rezerwat przyrody Wyspy na jeziorach Mamry i Kisajno](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/rezerwat-przyrody-wyspy-na-jeziorach-mamry-i-kisajno) — 364 ha według rejestru.
- [Rezerwat przyrody Jezioro Kożuchy](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/rezerwat-przyrody-jezioro-kozuchy) — 30,5 ha według rejestru.
- [Rezerwat przyrody Spytkowo](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/rezerwat-przyrody-spytkowo) — 3,7 ha według rejestru.
- [Rezerwat przyrody Perkuny](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/rezerwat-przyrody-perkuny) — 2,84 ha według rejestru.
- [Obszar Natura 2000 Ostoja Północnomazurska](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-ostoja-polnocnomazurska-plh280045) — 14 835 ha według rejestru.
- [Obszar Natura 2000 Jezioro Dobskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-jezioro-dobskie-plb280012) — 6985 ha według rejestru.
- [Ochrona przyrody - województwo warmińsko-mazurskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/warminsko-mazurskie) — Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 województwa warmińsko-mazurskiego.
- [Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 w Polsce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/formy) — Lista form ochrony przyrody, które mają tu własną stronę.

## Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości

Formy ochrony przyrody i 33 inne warstwy danych dla konkretnego adresu - hałas, pozwolenia na budowę, ryzyko powodziowe, dojazdy, uciążliwości. Darmowy podgląd pokaże, które z tych danych są dostępne dla Twojego adresu. **Sprawdź, czy działka leży w obszarze chronionym.** Wpisz adres albo numer działki - raport pokaże, czy punkt leży w parku, rezerwacie albo obszarze Natura 2000.

[Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości](https://mscanner.pl/app/register?redirect=%2Fproperties%2Fnew)