--- title: "Obszar chronionego krajobrazu Jezior Orzyskich - gminy" description: "Obszar Chronionego Krajobrazu Jezior Orzyskich: 21 099 ha, wyznaczony 11 lipca 1998. Gminy: Orzysz, Wydminy, Ełk, Stare Juchy i kolejne. Akty prawne z rejestru GDOŚ, mapa i to, co ta forma oznacza dla budowy." url: "https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-chronionego-krajobrazu-jezior-orzyskich" lang: "pl" updated: "2026-10-06" source: "mScanner" --- # Obszar Chronionego Krajobrazu Jezior Orzyskich > mScanner › Ochrona przyrody › Formy ochrony › Obszar Chronionego Krajobrazu Jezior Orzyskich Obszar Chronionego Krajobrazu Jezior Orzyskich zajmuje 21 099 ha w 6 gminach województwa warmińsko-mazurskiego. Poniżej, jaka część każdej z nich leży w granicach, akty, które go utworzyły i zmieniały, oraz to, co ta forma ochrony oznacza dla budowy. ## W skrócie - Powierzchnia: **21 099 ha** według rejestru. - Leży w **6** gminach, najwięcej w gminie **Orzysz**. - Wyznaczony **11 lipca 1998**. - Najnowszy akt w rejestrze: **Uchwała Nr XVIII/307/25 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego** z 28 października 2025. - Nadzór: **Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego**. - Miejscowości, których punkt leży w granicach: **18**. ## Czym jest Obszar Chronionego Krajobrazu Jezior Orzyskich Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe. ## Co ta forma oznacza dla budowy Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to [Uchwała Nr XVIII/307/25 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego](https://edzienniki.olsztyn.uw.gov.pl/WDU_N/2025/4083/akt.pdf); pełną listę aktów podajemy niżej. Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). ## W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Jezior Orzyskich Granice obszaru przecinają 6 gmin w województwie warmińsko-mazurskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam. - [Gmina Orzysz](/ochrona-przyrody/orzysz): 90,4 km², czyli 25% powierzchni gminy i 43% całego obszaru - [Gmina Wydminy](/ochrona-przyrody/wydminy): 46,18 km², czyli 20% powierzchni gminy i 22% całego obszaru - [Gmina Ełk](/ochrona-przyrody/elk-280502): 31,48 km², czyli 8,3% powierzchni gminy i 15% całego obszaru - [Gmina Stare Juchy](/ochrona-przyrody/stare-juchy): 29,26 km², czyli 15% powierzchni gminy i 14% całego obszaru - [Gmina Miłki](/ochrona-przyrody/milki): 9,67 km², czyli 5,7% powierzchni gminy i 4,6% całego obszaru - [Gmina Biała Piska](/ochrona-przyrody/biala-piska): 4,08 km², czyli 1% powierzchni gminy i 1,9% całego obszaru ## Miejscowości w granicach obszaru Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej. Miejscowości z punktem w granicach obszaru (18): Ełk: Bajtkowo, Klusy, Lipińskie, Rożyńsk; Stare Juchy: Ostrów, Rogalik, Skomack-Osada; Miłki: Danowo; Wydminy: Okrągłe, Pamry, Rostki, Talki; Orzysz: Kamieńskie, Klusy, Odoje, Ogródek, Rostki Skomackie, Strzelniki. Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (22): Ełk: Białojany, Karbowskie, Mostołty, Ruska Wieś, Suczki, Tracze, Zdedy; Stare Juchy: Grabnik-Osada, Płowce, Rogale, Skomack Wielki; Miłki: Bielskie, Wyłudki; Wydminy: Berkowo, Biała Giżycka, Pańska Wola, Siemionki, Skomack Mały; Orzysz: Czarne, Grądy, Sumki, Wierzbiny. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie. ## Akty prawne w rejestrze Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 5 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego. Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach. - Akt o utworzeniu: [ROZPORZĄDZENIE nr 82/98 WOJEWODY SUWALSKIEGO z dnia 15 czerwca 1998r. w sprawie zasad gospodarki przestrzennej na obszarach chronionego krajobrazu województwa suwalskiego](https://pbc.biaman.pl/Content/22665/DUWS_1998.06.26_nr36.pdf) (Dz. Urz. Woj. Suwalskiego Nr 36, poz. 194), ogłoszony 26 czerwca 1998. - Rozporządzenie Nr 37 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 12 lipca 2002 r. w sprawie wprowadzenia zakazów dotyczących obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa warmińsko-mazurskiego (Dz. Urz. z 2002 r. Nr 87, poz. 1272). - Rozporządzenie Nr 21 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 14 kwietnia 2003 r. w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa warmińsko-mazurskiego (Dz. Urz. z 2003 r. Nr 52, poz. 725). - Rozporządzenie Nr 152 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 13 listopada 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Jezior Orzyskich (Dz. Urz. z 2008 r. Nr 179, poz. 2637). - [UCHWAŁA NR XVIII/307/25 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO z dnia 28 października 2025 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Jezior Orzyskich](https://edzienniki.olsztyn.uw.gov.pl/WDU_N/2025/4083/akt.pdf) (Dz. Urz. z 2025 r. poz. 4083), ogłoszony 7 listopada 2025. ## Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje **raport o nieruchomości mScanner**: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych. **Podgląd raportu jest darmowy** dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów. ## Skąd pochodzą te dane Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje [karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody](https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/widok/viewobszarchronionegokrajobrazu.jsf?fop=PL.ZIPOP.1393.OCHK.565) prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę. - Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS - GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin - Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości ## Najczęściej zadawane pytania ### Czy w granicach obszaru można wybudować dom? To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr XVIII/307/25 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska. ### W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Jezior Orzyskich? W 6 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Orzysz (43% formy), Wydminy (22% formy), Ełk (15% formy) i Stare Juchy (14% formy). ### Który akt wyznaczył Obszar Chronionego Krajobrazu Jezior Orzyskich? Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 82/98 Wojewody Suwalskiego z 15 czerwca 1998 (Dz. Urz. Woj. Suwalskiego Nr 36, poz. 194). Później wydano jeszcze 4 akty dotyczące tej formy. ### Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony? Według rejestru: Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego. ## Powiązane strony - [Ochrona przyrody - gmina Orzysz](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/orzysz) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Wydminy](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wydminy) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Ełk](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/elk-280502) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Stare Juchy](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/stare-juchy) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Miłki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/milki) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Biała Piska](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/biala-piska) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Mazurski Park Krajobrazowy](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/mazurski-park-krajobrazowy) — 56 258 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Mazurskie Bagna](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-mazurskie-bagna-plh280054) — 1569 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Murawy na Poligonie Orzysz](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-murawy-na-poligonie-orzysz-plh280056) — 1298 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Puszcza Piska](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-puszcza-piska-plb280008) — 172 802 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Ostoja Poligon Orzysz](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-ostoja-poligon-orzysz-plb280014) — 21 208 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Bagna Nietlickie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-bagna-nietlickie-plb280001) — 4081 ha według rejestru. - [Ochrona przyrody - województwo warmińsko-mazurskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/warminsko-mazurskie) — Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 województwa warmińsko-mazurskiego. - [Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 w Polsce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/formy) — Lista form ochrony przyrody, które mają tu własną stronę. ## Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości Formy ochrony przyrody i 33 inne warstwy danych dla konkretnego adresu - hałas, pozwolenia na budowę, ryzyko powodziowe, dojazdy, uciążliwości. Darmowy podgląd pokaże, które z tych danych są dostępne dla Twojego adresu. **Sprawdź, czy działka leży w obszarze chronionym.** Wpisz adres albo numer działki - raport pokaże, czy punkt leży w parku, rezerwacie albo obszarze Natura 2000. [Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości](https://mscanner.pl/app/register?redirect=%2Fproperties%2Fnew)