--- title: "Obszar chronionego krajobrazu Iłża-Makowiec - gminy i akty prawne" description: "Obszar Chronionego Krajobrazu Iłża-Makowiec: 17 967 ha, wyznaczony 1 stycznia 1983. Gminy: Iłża, Skaryszew, Wierzbica, Kowala. Akty prawne z rejestru GDOŚ, mapa i to, co ta forma oznacza dla budowy." url: "https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-chronionego-krajobrazu-ilza-makowiec" lang: "pl" updated: "2026-10-06" source: "mScanner" --- # Obszar Chronionego Krajobrazu Iłża-Makowiec > mScanner › Ochrona przyrody › Formy ochrony › Obszar Chronionego Krajobrazu Iłża-Makowiec Obszar Chronionego Krajobrazu Iłża-Makowiec zajmuje 17 967 ha w 4 gminach województwa mazowieckiego. Poniżej, jaka część każdej z nich leży w granicach, akty, które go utworzyły i zmieniały, oraz to, co ta forma ochrony oznacza dla budowy. ## W skrócie - Powierzchnia: **17 967 ha** według rejestru. - Leży w **4** gminach, najwięcej w gminie **Iłża**. - Wyznaczony **1 stycznia 1983**. - Najnowszy akt w rejestrze: **Uchwała nr 25/24 Sejmiku Województwa Mazowieckiego** z 25 czerwca 2024. - Nadzór: **Marszałek Województwa Mazowieckiego**. - Miejscowości, których punkt leży w granicach: **22**. ## Czym jest Obszar Chronionego Krajobrazu Iłża-Makowiec Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe. ## Co ta forma oznacza dla budowy Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Uchwała nr 25/24 Sejmiku Województwa Mazowieckiego; pełną listę aktów podajemy niżej. Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). ## W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Iłża-Makowiec Granice obszaru przecinają 4 gminy w województwie mazowieckim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam. - [Gmina Iłża](/ochrona-przyrody/ilza): 77,92 km², czyli 30% powierzchni gminy i 43% całego obszaru - [Gmina Skaryszew](/ochrona-przyrody/skaryszew): 71,64 km², czyli 42% powierzchni gminy i 40% całego obszaru - [Gmina Wierzbica](/ochrona-przyrody/wierzbica-142511): 27,69 km², czyli 29% powierzchni gminy i 15% całego obszaru - [Gmina Kowala](/ochrona-przyrody/kowala): 2,44 km², czyli 3,3% powierzchni gminy i 1,4% całego obszaru ## Miejscowości w granicach obszaru Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej. Miejscowości z punktem w granicach obszaru (22): Iłża: Białka, Budy, Kolonia Seredzice, Michałów, Płudnica, Seredzice, Seredzice-Zawodzie, Stanisławów-Młyn; Skaryszew: Antoniów, Chomentów-Puszcz, Chomentów-Socha, Chomentów-Szczygieł, Magierów, Modrzejowice, Modrzejowice-Kolonia, Podsuliszka, Stanisławów, Wilczna; Wierzbica: Łączany, Podgórki, Pomorzany, Suliszka. Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (19): Iłża: Iłża, Krzewa, Łąki, Pakosław, Pieńki, Piłatka; Kowala: Bardzice, Bukowiec, Józefów; Skaryszew: Bujak, Dzierzkówek Stary, Huta Skaryszewska, Skaryszew, Sołtyków, Zalesie; Wierzbica: Polany, Pomorzany-Kolonia, Zalesice; Mirzec: Krzewa. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie. ## Akty prawne w rejestrze Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 7 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego. Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach. - Akt o utworzeniu: Uchwała Nr XV/69/83 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Radomiu z dnia 28 czerwca 1983 r. zmieniająca uchwałę nr VI/27/77 w sprawie planu przestrzennego zagospodarowania województwa radomskiego do 1990 r. oraz planu społeczno-gospodarczego rozwoju województwa w latach 1976-1980 i kierunków rozwoju do roku 1985 (Dz. Urz. z 1983 r. Nr 9, poz. 51). - Rozporządzenie Nr 39 Wojewody Mazowieckiego z dnia 19 kwietnia 2002 r. w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa mazowieckiego (Dz. Urz. z dnia 26 kwietnia 2002 r. Nr 109, poz. 2368). - Rozporządzenie Nr 10 Wojewody Mazowieckiego z dnia 8 marca 2004 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa mazowieckiego (Dz. Urz. z dnia 15 marca 2004 r. Nr 57, poz. 1459). - Rozporządzenie Nr 41 Wojewody Mazowieckiego z dnia 5 maja 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Iłża-Makowiec (Dz. Urz. z dnia 11 maja 2005 r. Nr 105, poz. 2948). - Uchwała Nr 34/13 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 18 lutego 2013 r. zmieniająca niektóre rozporządzenia Wojewody Mazowieckiego dotyczące obszarów chronionego krajobrazu (Dz. Urz. z dnia 27 lutego 2013 r. poz. 2486). - Uchwała Nr 242/17 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 4 grudnia 2017 r. zmieniająca rozporządzenie Wojewody Mazowieckiego w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Iłża - Makowiec (Dz. Urz. z 2017 r. poz. 11537), ogłoszony 7 grudnia 2017. - Uchwała nr 25/24 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 25 czerwca 2024 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Iłża-Makowiec (Dz. Urz. z 2024 r. poz. 6619), ogłoszony 1 lipca 2024. ## Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje **raport o nieruchomości mScanner**: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych. **Podgląd raportu jest darmowy** dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów. ## Skąd pochodzą te dane Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje [karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody](https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/widok/viewobszarchronionegokrajobrazu.jsf?fop=PL.ZIPOP.1393.OCHK.171) prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę. - Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS - GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin - Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości ## Najczęściej zadawane pytania ### Czy w granicach obszaru można wybudować dom? To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała nr 25/24 Sejmiku Województwa Mazowieckiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska. ### W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Iłża-Makowiec? W 4 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Iłża (43% formy), Skaryszew (40% formy), Wierzbica (15% formy) i Kowala (1,4% formy). ### Który akt wyznaczył Obszar Chronionego Krajobrazu Iłża-Makowiec? Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Uchwała Nr XV/69/83 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Radomiu z 28 czerwca 1983 (Dz. Urz. z 1983 r. Nr 9, poz. 51). Później wydano jeszcze 6 aktów dotyczących tej formy. ### Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony? Według rejestru: Marszałek Województwa Mazowieckiego. ## Powiązane strony - [Ochrona przyrody - gmina Iłża](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/ilza) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Skaryszew](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/skaryszew) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Wierzbica](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wierzbica-142511) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Kowala](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/kowala) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Obszar Natura 2000 Uroczyska Lasów Starachowickich](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-uroczyska-lasow-starachowickich-plh260038) — 2349 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Pakosław](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-pakoslaw-plh140015) — 669 ha według rejestru. - [Ochrona przyrody - województwo mazowieckie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/mazowieckie) — Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 województwa mazowieckiego. - [Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 w Polsce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/formy) — Lista form ochrony przyrody, które mają tu własną stronę. ## Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości Formy ochrony przyrody i 33 inne warstwy danych dla konkretnego adresu - hałas, pozwolenia na budowę, ryzyko powodziowe, dojazdy, uciążliwości. Darmowy podgląd pokaże, które z tych danych są dostępne dla Twojego adresu. **Sprawdź, czy działka leży w obszarze chronionym.** Wpisz adres albo numer działki - raport pokaże, czy punkt leży w parku, rezerwacie albo obszarze Natura 2000. [Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości](https://mscanner.pl/app/register?redirect=%2Fproperties%2Fnew)