--- title: "Obszar chronionego krajobrazu Dolina rzeki Pilicy i Drzewiczki" description: "Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina rzeki Pilicy i Drzewiczki: 640 063 ha, wyznaczony 1 stycznia 1983. Gminy: Wyśmierzyce, Odrzywół, Białobrzegi, Stromiec i kolejne. Akty prawne z rejestru GDOŚ, mapa i to, co ta forma oznacza dla budowy." url: "https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-chronionego-krajobrazu-dolina-rzeki-pilicy-i-drzewiczki" lang: "pl" updated: "2026-10-06" source: "mScanner" --- # Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina rzeki Pilicy i Drzewiczki > mScanner › Ochrona przyrody › Formy ochrony › Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina rzeki Pilicy i Drzewiczki Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina rzeki Pilicy i Drzewiczki zajmuje 640 063 ha w 17 gminach. Poniżej, jaka część każdej z nich leży w granicach, akty, które go utworzyły i zmieniały, oraz to, co ta forma ochrony oznacza dla budowy. ## W skrócie - Powierzchnia: **640 063 ha** według rejestru. - Leży w **17** gminach, najwięcej w gminie **Wyśmierzyce**. - Wyznaczony **1 stycznia 1983**. - Najnowszy akt w rejestrze: **Uchwała Nr 136/25 Sejmiku Województwa Mazowieckiego** z 26 sierpnia 2025. - Nadzór: **Marszałek Województwa Mazowieckiego**. - Miejscowości, których punkt leży w granicach: **104**. ## Czym jest Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina rzeki Pilicy i Drzewiczki Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe. ## Co ta forma oznacza dla budowy Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to [Uchwała Nr 136/25 Sejmiku Województwa Mazowieckiego](https://edziennik.mazowieckie.pl/WDU_W/2025/7650/akt.pdf); pełną listę aktów podajemy niżej. Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). ## W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina rzeki Pilicy i Drzewiczki Granice obszaru przecinają 17 gmin w 2 województwach. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam. Karta w rejestrze wymienia 18 gmin. Różnica bierze się z kawałków przy granicy gminy mniejszych niż 0,1 ha, których nie liczymy, albo ze zmian granic gmin od czasu wpisu. - [Gmina Wyśmierzyce](/ochrona-przyrody/wysmierzyce): 102,73 km², czyli 97% powierzchni gminy i 16% całego obszaru - [Gmina Odrzywół](/ochrona-przyrody/odrzywol): 99,14 km², czyli 100% powierzchni gminy i 16% całego obszaru - [Gmina Białobrzegi](/ochrona-przyrody/bialobrzegi): 77,74 km², czyli 100% powierzchni gminy i 12% całego obszaru - [Gmina Stromiec](/ochrona-przyrody/stromiec): 64,54 km², czyli 41% powierzchni gminy i 10% całego obszaru - [Gmina Nowe Miasto nad Pilicą](/ochrona-przyrody/nowe-miasto-nad-pilica): 54,82 km², czyli 35% powierzchni gminy i 8,6% całego obszaru - [Gmina Warka](/ochrona-przyrody/warka): 51,36 km², czyli 25% powierzchni gminy i 8% całego obszaru - [Gmina Stara Błotnica](/ochrona-przyrody/stara-blotnica): 38,64 km², czyli 40% powierzchni gminy i 6% całego obszaru - [Gmina Radzanów](/ochrona-przyrody/radzanow): 36,38 km², czyli 44% powierzchni gminy i 5,7% całego obszaru - [Gmina Promna](/ochrona-przyrody/promna): 29,06 km², czyli 24% powierzchni gminy i 4,5% całego obszaru - [Gmina Mogielnica](/ochrona-przyrody/mogielnica): 21,15 km², czyli 15% powierzchni gminy i 3,3% całego obszaru - [Gmina Klwów](/ochrona-przyrody/klwow): 17,4 km², czyli 20% powierzchni gminy i 2,7% całego obszaru - [Gmina Grabów nad Pilicą](/ochrona-przyrody/grabow-nad-pilica): 16,61 km², czyli 13% powierzchni gminy i 2,6% całego obszaru - [Gmina Rusinów](/ochrona-przyrody/rusinow): 15,61 km², czyli 19% powierzchni gminy i 2,4% całego obszaru - [Gmina Magnuszew](/ochrona-przyrody/magnuszew): 13,56 km², czyli 9,6% powierzchni gminy i 2,1% całego obszaru - [Gmina Gielniów](/ochrona-przyrody/gielniow): 1,97 km², czyli 2,5% powierzchni gminy i 0,3% całego obszaru - [Gmina Drzewica](/ochrona-przyrody/drzewica): 0,02 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru - [Gmina Poświętne](/ochrona-przyrody/poswietne): 0,01 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru ## Miejscowości w granicach obszaru Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej. Miejscowości z punktem w granicach obszaru (104, wymieniamy 60): Białobrzegi: Białobrzegi, Brzeska Wola, Brzeźce, Budy Brankowskie, Dąbrówka, Jasionna, Kamień, Kolonia Brzeźce, Leopoldów, Mikówka, Okrąglik, Pohulanka, Stawiszyn, Sucha, Suski Młynek, Szczyty, Wojciechówka; Radzanów: Błeszno, Branica, Gołosze, Kępina, Ludwików, Podgórze, Smardzew, Wólka Kadłubska, Zacharzów; Stara Błotnica: Chruściechów, Jakubów, Nowy Kiełbów, Pągowiec, Pierzchnia, Ryki, Stare Siekluki, Wólka Pierzchnieńska; Stromiec: Biała Góra, Bobrek, Bobrek-Kolonia, Ducka Wola, Krzemień, Mokry Las, Nętne, Niedabyl, Pietrusin, Podgaje, Pokrzywna, Stara Wieś, Stromiecka Wola; Wyśmierzyce: Aleksandrów, Brodek, Górki, Grzmiąca, Jakubówka, Jeruzal, Kiedrzyn, Klamy, Korzeń, Kostrzyn, Kozłów, Kożuchów, Olszowa. Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (76, wymieniamy 60): Rzeczyca: Roszkowa Wola; Promna: Adamów, Biejków, Biejkowska Wola, Falęcice, Falęcice-Wola, Góry, Osuchów, Pacew, Promna, Przybyszew; Radzanów: Podlesie, Radzanów, Ratoszyn, Rogolin; Stara Błotnica: Nowy Kadłubek, Stara Błotnica, Stary Gózd, Stary Kadłubek, Stary Kiełbów; Stromiec: Boska Wola, Boże, Kalinów, Małe Boże, Marianki, Piróg, Stromiec; Wyśmierzyce: Jabłonna; Mogielnica: Borowe, Dębnowola, Michałowice, Stamirowice, Świdno, Tomczyce, Wólka Gostomska; Nowe Miasto nad Pilicą: Borowina, Domaniewice, Gostomia, Łęgonice, Nowe Miasto nad Pilicą, Pobiedna, Wola Pobiedzińska, Wólka Ligęzowska; Warka: Branków, Grzegorzewice, Lechanice, Michałów Dolny, Michałów Górny, Niwy Ostrołęckie, Ostrołęka, Ostrówek, Palczew, Pilica, Podgórzyce, Przylot, Stara Warka, Warka, Zastruże; Grabów nad Pilicą: Grabów, Zakrzew. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie. ## Akty prawne w rejestrze Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 9 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego. Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach. - Akt o utworzeniu: Uchwała Nr XV/69/83 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Radomiu z dnia 28 czerwca 1983 r. zmieniająca uchwałę nr VI/27/77 w sprawie planu przestrzennego zagospodarowania województwa radomskiego do 1990 r. oraz planu społeczno-gospodarczego rozwoju województwa w latach 1976-1980 i kierunków do roku 1985 (Dz. Urz. z 1983 r. Nr 9, poz. 51). - Rozporządzenie Nr 39 Wojewody Mazowieckiego z dnia 19 kwietnia 2002 r. w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa mazowieckiego (Dz. Urz. z 2002 r. Nr 109, poz. 2368), ogłoszony 26 kwietnia 2002. - Rozporządzenie Nr 10 Wojewody Mazowieckiego z dnia 8 marca 2004 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wprowadzenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa mazowieckiego (Dz. Urz. z 2004 r. Nr 57, poz. 1459), ogłoszony 15 marca 2004. - Rozporządzenie Nr 43 Wojewody Mazowieckiego z dnia 5 maja 2005 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina rzeki Pilicy i Drzewiczki (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 105, poz. 2950), ogłoszony 11 maja 2005. - Rozporządzenie Nr 11 Wojewody Mazowieckiego z dnia 3 kwietnia 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina rzeki Pilicy i Drzewiczki (Dz. Urz. z 2007 r. Nr 67, poz. 1526), ogłoszony 5 kwietnia 2007. - [Rozporządzenie Nr 1 Wojewody Mazowieckiego z dnia 6 stycznia 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina rzeki Pilicy i Drzewiczki](https://edziennik.mazowieckie.pl/GetActPdf.ashx?year=2009&book=1&position=1&fileId=215) (Dz. Urz. z 2009 r. Nr 1, poz. 1), ogłoszony 14 stycznia 2009. - [Uchwała Nr 34/13 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 18 lutego 2013 r. zmieniająca niektóre rozporządzenia Wojewody Mazowieckiego dotyczące obszarów chronionego krajobrazu](https://edziennik.mazowieckie.pl/WDU_W/2013/2486/akt.pdf) (Dz. Urz. z 2013 r. poz. 2486), ogłoszony 27 lutego 2013. - [Uchwała nr 29/18 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 19 grudnia 2018 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina rzeki Pilicy i Drzewiczki](https://edziennik.mazowieckie.pl/GetActPdf.ashx?year=2018&book=0&position=13182) (Dz. Urz. z 2018 r. poz. 13182), ogłoszony 28 grudnia 2018. - [UCHWAŁA NR 136/25 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO z dnia 26 sierpnia 2025 r. zmieniająca uchwałę w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Dolina rzeki Pilicy i Drzewiczki](https://edziennik.mazowieckie.pl/WDU_W/2025/7650/akt.pdf) (Dz. Urz. z 2025 r. poz. 7650), ogłoszony 2 września 2025. ## Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje **raport o nieruchomości mScanner**: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych. **Podgląd raportu jest darmowy** dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów. ## Skąd pochodzą te dane Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje [karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody](https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/widok/viewobszarchronionegokrajobrazu.jsf?fop=PL.ZIPOP.1393.OCHK.169) prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Powierzchnię 640 063 ha podaje karta; z granic w usłudze GDOŚ wychodzi 64 073 ha, a różnica bierze się zwykle z tego, że kartę aktualizuje się osobno od mapy. Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę. - Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS - GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin - Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości ## Najczęściej zadawane pytania ### Czy w granicach obszaru można wybudować dom? To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr 136/25 Sejmiku Województwa Mazowieckiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska. ### W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina rzeki Pilicy i Drzewiczki? W 17 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Wyśmierzyce (16% formy), Odrzywół (16% formy), Białobrzegi (12% formy) i Stromiec (10% formy). ### Który akt wyznaczył Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina rzeki Pilicy i Drzewiczki? Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Uchwała Nr XV/69/83 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Radomiu z 28 czerwca 1983 (Dz. Urz. z 1983 r. Nr 9, poz. 51). Później wydano jeszcze 8 aktów dotyczących tej formy. ### Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony? Według rejestru: Marszałek Województwa Mazowieckiego. ## Powiązane strony - [Ochrona przyrody - gmina Wyśmierzyce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wysmierzyce) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Odrzywół](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/odrzywol) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Białobrzegi](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/bialobrzegi) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Stromiec](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/stromiec) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Nowe Miasto nad Pilicą](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/nowe-miasto-nad-pilica) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Warka](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/warka) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Stara Błotnica](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/stara-blotnica) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Radzanów](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/radzanow) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Obszar Natura 2000 Dolina Dolnej Pilicy](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-dolina-dolnej-pilicy-plh140016) — 31 822 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Dolina Pilicy](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-dolina-pilicy-plb140003) — 35 356 ha według rejestru. - [Ochrona przyrody - województwo mazowieckie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/mazowieckie) — Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 województwa mazowieckiego. - [Ochrona przyrody - województwo łódzkie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/lodzkie) — Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 województwa łódzkiego. - [Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 w Polsce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/formy) — Lista form ochrony przyrody, które mają tu własną stronę. ## Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości Formy ochrony przyrody i 33 inne warstwy danych dla konkretnego adresu - hałas, pozwolenia na budowę, ryzyko powodziowe, dojazdy, uciążliwości. Darmowy podgląd pokaże, które z tych danych są dostępne dla Twojego adresu. **Sprawdź, czy działka leży w obszarze chronionym.** Wpisz adres albo numer działki - raport pokaże, czy punkt leży w parku, rezerwacie albo obszarze Natura 2000. [Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości](https://mscanner.pl/app/register?redirect=%2Fproperties%2Fnew)