--- title: "Obszar chronionego krajobrazu Borów Tucholskich - gminy" description: "Obszar Chronionego Krajobrazu Borów Tucholskich: 65 780 ha, wyznaczony 10 grudnia 1994. Gminy: Osiek, Osieczna, Lubichowo, Stara Kiszewa i kolejne. Akty prawne z rejestru GDOŚ, mapa i to, co ta forma oznacza dla budowy." url: "https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-chronionego-krajobrazu-borow-tucholskich" lang: "pl" updated: "2026-10-06" source: "mScanner" --- # Obszar Chronionego Krajobrazu Borów Tucholskich > mScanner › Ochrona przyrody › Formy ochrony › Obszar Chronionego Krajobrazu Borów Tucholskich Obszar Chronionego Krajobrazu Borów Tucholskich zajmuje 65 780 ha w 12 gminach województwa pomorskiego. Poniżej, jaka część każdej z nich leży w granicach, akty, które go utworzyły i zmieniały, oraz to, co ta forma ochrony oznacza dla budowy. ## W skrócie - Powierzchnia: **65 780 ha** według rejestru. - Leży w **12** gminach, najwięcej w gminie **Osiek**. - Wyznaczony **10 grudnia 1994**. - Najnowszy akt w rejestrze: **Uchwała Nr 259/XXIV/16 Sejmiku Województwa Pomorskiego** z 25 lipca 2016. - Nadzór: **Marszałek Województwa Pomorskiego**. - Miejscowości, których punkt leży w granicach: **72**. ## Czym jest Obszar Chronionego Krajobrazu Borów Tucholskich Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe. ## Co ta forma oznacza dla budowy Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to [Uchwała Nr 259/XXIV/16 Sejmiku Województwa Pomorskiego](https://edziennik.gdansk.uw.gov.pl/WDU_G/2016/2942/akt.pdf); pełną listę aktów podajemy niżej. Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). ## W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Borów Tucholskich Granice obszaru przecinają 12 gmin w województwie pomorskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam. - [Gmina Osiek](/ochrona-przyrody/osiek-221308): 153,03 km², czyli 98% powierzchni gminy i 23% całego obszaru - [Gmina Osieczna](/ochrona-przyrody/osieczna): 122,98 km², czyli 100% powierzchni gminy i 19% całego obszaru - [Gmina Lubichowo](/ochrona-przyrody/lubichowo): 109,5 km², czyli 68% powierzchni gminy i 17% całego obszaru - [Gmina Stara Kiszewa](/ochrona-przyrody/stara-kiszewa): 81,45 km², czyli 38% powierzchni gminy i 12% całego obszaru - [Gmina Kaliska](/ochrona-przyrody/kaliska): 78,32 km², czyli 71% powierzchni gminy i 12% całego obszaru - [Gmina Karsin](/ochrona-przyrody/karsin): 40,14 km², czyli 24% powierzchni gminy i 6,1% całego obszaru - [Gmina Zblewo](/ochrona-przyrody/zblewo): 29,53 km², czyli 21% powierzchni gminy i 4,5% całego obszaru - [Gmina Czarna Woda](/ochrona-przyrody/czarna-woda): 19,62 km², czyli 71% powierzchni gminy i 3% całego obszaru - [Gmina Smętowo Graniczne](/ochrona-przyrody/smetowo-graniczne): 12,87 km², czyli 15% powierzchni gminy i 1,9% całego obszaru - [Gmina Skórcz](/ochrona-przyrody/skorcz-221310): 11,61 km², czyli 12% powierzchni gminy i 1,8% całego obszaru - [Gmina Starogard Gdański](/ochrona-przyrody/starogard-gdanski-221312): 2,17 km², czyli 1,1% powierzchni gminy i 0,3% całego obszaru - [Skórcz](/ochrona-przyrody/skorcz): 0,21 km², czyli 5,8% powierzchni miasta i poniżej 0,1% całego obszaru ## Miejscowości w granicach obszaru Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej. Miejscowości z punktem w granicach obszaru (72, wymieniamy 60): Karsin: Bąk, Żebrowo; Stara Kiszewa: Bąk, Cięgardło, Wygonin; Czarna Woda: Huta Kalna, Kamionna, Lubiki, Lubiki Małe; Kaliska: Bartel Wielki, Cieciorka, Czarne, Czubek, Dunajki, Kazub, Lipska Karczma, Lipski Młyn, Młyńsk, Okoninki, Płociczno, Stara Lipa, Trzechowo; Lubichowo: Krępka, Krępki, Lasek, Mermet, Młynki, Ocypel, Osowo Leśne, Smolniki, Wda, Wdecki Młyn; Osieczna: Cisiny, Długie, Jastrzębie, Klaniny, Małe Krówno, Osieczna, Osieczna-Wybudowanie, Osówek, Pólka, Starzyska, Zdrójno, Zimne Zdroje; Osiek: Bukowiny, Cisowa Góra, Długolas, Gęby, Głuche, Grabowiec, Kałębnica, Karcznia, Karszanek, Kasparus, Komorze, Łuby, Markocin, Osiek, Piecki, Pieczyska. Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (49): Warlubie: Blizawy, Grabowa Góra; Śliwice: Brzeźno, Byłyczek; Karsin: Abisynia, Borsk, Karsin, Kąty, Miedzno; Stara Kiszewa: Bożepole Szlacheckie, Chwarzno, Konarzyny, Lipy, Olpuch, Olpuch-Dworzec, Stara Kiszewa, Struga; Czarna Woda: Podlesie; Kaliska: Biedaczek, Iwiczno, Kaliska, Łążek, Piece, Strych, Studzienice; Lubichowo: Szteklin, Wilcze Błota; Osieczna: Duże Krówno, Szary Kierz, Szlachta; Osiek: Cisowy, Dębia Góra, Jaszczerek, Jaszczerz, Jeżewnica, Okarpiec, Recice, Wymysłowo; Skórcz: Boraszewo, Mieliczki, Nowy Bukowiec, Zajączek; Smętowo Graniczne: Słuchacz, Stara Jania; Starogard Gdański: Sumin; Zblewo: Borzechowo, Cis, Pazda, Radziejewo. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie. ## Akty prawne w rejestrze Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 6 aktów: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego. Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach. - Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 5/94 z dnia 8 listopada 1994 r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i wyznaczenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich zakazów i ograniczeń (Dz. Urz. z 1994 r. Nr 27, poz. 139), ogłoszony 25 listopada 1994. - Rozporządzenie Nr 11/98 Wojewody Gdańskiego z dnia 3 września 1998 r. zmieniające rozporządzenie Nr 5/94 z dnia 8 listopada 1994 w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu, określenia granic parków krajobrazowych i utworzenia wokół nich otulin oraz wprowadzenia obowiązujących w nich zakazów i ograniczeń (Dz. Urz. z 1998 r. Nr 59, poz. 294), ogłoszony 14 września 1998. - [ROZPORZĄDZENIE Nr 66/05 Wojewody Pomorskiego z dnia 24 marca 2005 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim](http://www.beta.uw.iq.pl/du/2005/Nr_29_z_dnia_.pdf) (Dz. Urz. z 2005 r. Nr 29, poz. 585), ogłoszony 29 marca 2005. - [Rozporządzenie Nr 23/07 Wojewody Pomorskiego z dnia 6 lipca 2007 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim](http://www.beta.uw.iq.pl/du/2007/Nr%20117.pdf) (Dz. Urz. z 2007 r. Nr 117, poz. 2036), ogłoszony 13 lipca 2007. - [UCHWAŁA Nr 1161/XLVII/10 Sejmiku Województwa Pomorskiego z dnia 28 kwietnia 2010 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim](https://edziennik.gdansk.uw.gov.pl/GetActPdf.ashx?year=2010&book=80&position=1455&fileId=453) (Dz. Urz. z 2010 r. Nr 80, poz. 1455), ogłoszony 2 czerwca 2010. - [UCHWAŁA NR 259/XXIV/16 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO z dnia 25 lipca 2016 r. w sprawie obszarów chronionego krajobrazu w województwie pomorskim](https://edziennik.gdansk.uw.gov.pl/WDU_G/2016/2942/akt.pdf) (Dz. Urz. z 2016 r. poz. 2942), ogłoszony 16 sierpnia 2016. ## Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje **raport o nieruchomości mScanner**: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych. **Podgląd raportu jest darmowy** dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów. ## Skąd pochodzą te dane Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje [karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody](https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/widok/viewobszarchronionegokrajobrazu.jsf?fop=PL.ZIPOP.1393.OCHK.450) prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę. - Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS - GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin - Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości ## Najczęściej zadawane pytania ### Czy w granicach obszaru można wybudować dom? To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr 259/XXIV/16 Sejmiku Województwa Pomorskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska. ### W których gminach leży Obszar Chronionego Krajobrazu Borów Tucholskich? W 12 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Osiek (23% formy), Osieczna (19% formy), Lubichowo (17% formy) i Stara Kiszewa (12% formy). ### Który akt wyznaczył Obszar Chronionego Krajobrazu Borów Tucholskich? Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Nr 5/94 z 8 listopada 1994 (Dz. Urz. z 1994 r. Nr 27, poz. 139). Później wydano jeszcze 5 aktów dotyczących tej formy. ### Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony? Według rejestru: Marszałek Województwa Pomorskiego. ## Powiązane strony - [Ochrona przyrody - gmina Osiek](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/osiek-221308) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Osieczna](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/osieczna) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Lubichowo](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/lubichowo) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Stara Kiszewa](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/stara-kiszewa) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Kaliska](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/kaliska) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Karsin](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/karsin) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Zblewo](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/zblewo) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Czarna Woda](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/czarna-woda) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Rezerwat przyrody Krzywe Koło w pętli Wdy](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/rezerwat-przyrody-krzywe-kolo-w-petli-wdy) — 10 ha według rejestru. - [Rezerwat przyrody Czapli Wierch](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/rezerwat-przyrody-czapli-wierch) — 5,02 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Sandr Wdy](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-sandr-wdy-plh040017) — 7928 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Krzewiny](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-krzewiny-plh040022) — 595 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Bory Tucholskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-bory-tucholskie-plb220009) — 322 536 ha według rejestru. - [Wschodni Obszar Chronionego Krajobrazu Borów Tucholskich](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/wschodni-obszar-chronionego-krajobrazu-borow-tucholskich) — 25 645 ha według rejestru. - [Ochrona przyrody - województwo pomorskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/pomorskie) — Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 województwa pomorskiego. - [Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 w Polsce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/formy) — Lista form ochrony przyrody, które mają tu własną stronę. ## Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości Formy ochrony przyrody i 33 inne warstwy danych dla konkretnego adresu - hałas, pozwolenia na budowę, ryzyko powodziowe, dojazdy, uciążliwości. Darmowy podgląd pokaże, które z tych danych są dostępne dla Twojego adresu. **Sprawdź, czy działka leży w obszarze chronionym.** Wpisz adres albo numer działki - raport pokaże, czy punkt leży w parku, rezerwacie albo obszarze Natura 2000. [Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości](https://mscanner.pl/app/register?redirect=%2Fproperties%2Fnew)