--- title: "Krzyżany Obszar Chronionego Krajobrazu - gminy i akty prawne" description: "Krzyżany Obszar Chronionego Krajobrazu: 2765 ha, wyznaczony 27 sierpnia 2011. Gminy: Ryn, Mrągowo. Akty prawne z rejestru GDOŚ, mapa i to, co ta forma oznacza dla budowy." url: "https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/krzyzany-obszar-chronionego-krajobrazu" lang: "pl" updated: "2026-10-06" source: "mScanner" --- # Krzyżany Obszar Chronionego Krajobrazu > mScanner › Ochrona przyrody › Formy ochrony › Krzyżany Obszar Chronionego Krajobrazu Krzyżany Obszar Chronionego Krajobrazu zajmuje 2765 ha w 2 gminach województwa warmińsko-mazurskiego. Poniżej, jaka część każdej z nich leży w granicach, akty, które go utworzyły i zmieniały, oraz to, co ta forma ochrony oznacza dla budowy. ## W skrócie - Powierzchnia: **2765 ha** według rejestru. - Leży w **2** gminach, najwięcej w gminie **Ryn**. - Wyznaczony **27 sierpnia 2011**. - Najnowszy akt w rejestrze: **Uchwała Nr XX/328/25 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego** z 16 grudnia 2025. - Nadzór: **Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego**. - Miejscowości, których punkt leży w granicach: **3**. ## Czym jest Krzyżany Obszar Chronionego Krajobrazu Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe. ## Co ta forma oznacza dla budowy Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to [Uchwała Nr XX/328/25 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego](https://edzienniki.olsztyn.uw.gov.pl/WDU_N/2025/5245/akt.pdf); pełną listę aktów podajemy niżej. Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). ## W których gminach leży Krzyżany Obszar Chronionego Krajobrazu Granice obszaru przecinają 2 gminy w województwie warmińsko-mazurskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam. Karta w rejestrze wymienia 1 gmina. Różnica bierze się z kawałków przy granicy gminy mniejszych niż 0,1 ha, których nie liczymy, albo ze zmian granic gmin od czasu wpisu. - [Gmina Ryn](/ochrona-przyrody/ryn): 27,67 km², czyli 14% powierzchni gminy i 100% całego obszaru - [Gmina Mrągowo](/ochrona-przyrody/mragowo-281003): 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru ## Miejscowości w granicach obszaru Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej. Miejscowości z punktem w granicach obszaru (3): Ryn: Knis-Podewsie, Krzyżany, Słabowo. Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (5): Ryn: Głąbowo, Knis, Mleczkowo, Ryn; Mrągowo: Szczerzbowo. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie. ## Akty prawne w rejestrze Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 4 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego. Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach. - Akt o utworzeniu: UCHWAŁA Nr VIII/147/11 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Krzyżany (Dz.Urz. Woj Warmińsko-Mazurskiego Nr 115 poz. 1937 z dnia 12 sierpnia 2011r.). - Uchwała Nr XXX/594/13 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 24 września 2013 r. zmieniająca uchwałę Nr VIII/147/11 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Krzyżany (Dz. Urz. z 2013 r. poz. 2880). - Uchwała Nr XXXIX/797/14 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 26 sierpnia 2014 r. zmieniająca Uchwałę Nr VIII/147/11 z dnia 21 czerwca 2011 r. w sprawie wyznaczenia Obszaru Chronionego Krajobrazu Krzyżany (Dz. Urz. z 2014 r. poz. 3062). - [UCHWAŁA NR XX/328/25 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO z dnia 16 grudnia 2025 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu Krzyżany](https://edzienniki.olsztyn.uw.gov.pl/WDU_N/2025/5245/akt.pdf) (Dz. Urz. z 2025 r. poz. 5245), ogłoszony 29 grudnia 2025. ## Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje **raport o nieruchomości mScanner**: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych. **Podgląd raportu jest darmowy** dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów. ## Skąd pochodzą te dane Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje [karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody](https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/widok/viewobszarchronionegokrajobrazu.jsf?fop=PL.ZIPOP.1393.OCHK.269) prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę. - Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS - GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin - Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości ## Najczęściej zadawane pytania ### Czy w granicach obszaru można wybudować dom? To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Uchwała Nr XX/328/25 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska. ### W których gminach leży Krzyżany Obszar Chronionego Krajobrazu? W 2 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Ryn (100% formy) i Mrągowo (0% formy). ### Który akt wyznaczył Krzyżany Obszar Chronionego Krajobrazu? Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: UCHWAŁA Nr VIII/147/11 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z 21 czerwca 2011 (Dz.Urz. Woj Warmińsko-Mazurskiego Nr 115 poz. 1937 z dnia 12 sierpnia 2011r). Później wydano jeszcze 3 akty dotyczące tej formy. ### Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony? Według rejestru: Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego. ## Powiązane strony - [Ochrona przyrody - gmina Ryn](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/ryn) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Mrągowo](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/mragowo-281003) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Obszar Natura 2000 Ostoja Północnomazurska](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-ostoja-polnocnomazurska-plh280045) — 14 835 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Jezioro Dobskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-jezioro-dobskie-plb280012) — 6985 ha według rejestru. - [Obszar Chronionego Krajobrazu Krainy Wielkich Jezior Mazurskich](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-chronionego-krajobrazu-krainy-wielkich-jezior-mazurskich) — 85 580 ha według rejestru. - [Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Rzeki Guber](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-chronionego-krajobrazu-doliny-rzeki-guber) — 14 448 ha według rejestru. - [Obszar Chronionego Krajobrazu Kłos](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-chronionego-krajobrazu-klos) — 2227 ha według rejestru. - [Ochrona przyrody - województwo warmińsko-mazurskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/warminsko-mazurskie) — Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 województwa warmińsko-mazurskiego. - [Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 w Polsce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/formy) — Lista form ochrony przyrody, które mają tu własną stronę. ## Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości Formy ochrony przyrody i 33 inne warstwy danych dla konkretnego adresu - hałas, pozwolenia na budowę, ryzyko powodziowe, dojazdy, uciążliwości. Darmowy podgląd pokaże, które z tych danych są dostępne dla Twojego adresu. **Sprawdź, czy działka leży w obszarze chronionym.** Wpisz adres albo numer działki - raport pokaże, czy punkt leży w parku, rezerwacie albo obszarze Natura 2000. [Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości](https://mscanner.pl/app/register?redirect=%2Fproperties%2Fnew)