--- title: "Chełmski Park Krajobrazowy - gminy, mapa i akty prawne" description: "Chełmski Park Krajobrazowy: 16 457 ha, utworzony 23 marca 1983. Gminy: Chełm, Sawin, Dorohusk, Ruda-Huta i kolejne. Akty prawne z rejestru GDOŚ, mapa i to, co ta forma oznacza dla budowy." url: "https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/chelmski-park-krajobrazowy" lang: "pl" updated: "2026-10-06" source: "mScanner" --- # Chełmski Park Krajobrazowy > mScanner › Ochrona przyrody › Formy ochrony › Chełmski Park Krajobrazowy Chełmski Park Krajobrazowy zajmuje 16 457 ha w 5 gminach województwa lubelskiego. Poniżej, jaka część każdej z nich leży w granicach, akty, które go utworzyły i zmieniały, oraz to, co ta forma ochrony oznacza dla budowy. ## W skrócie - Powierzchnia: **16 457 ha** według rejestru. - Leży w **5** gminach, najwięcej w gminie **Chełm**. - Utworzony **23 marca 1983**. - Najnowszy akt w rejestrze: **Rozporządzenie Nr 35 Wojewody Lubelskiego** z 26 lipca 2004. - Miejscowości, których punkt leży w granicach: **3**. ## Czym jest Chełmski Park Krajobrazowy Park krajobrazowy chroni wartości przyrodnicze, historyczne i kulturowe oraz walory krajobrazowe terenu (art. 16 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Dziś tworzy go uchwała sejmiku województwa; starsze parki tworzyli wojewodowie albo wojewódzkie rady narodowe, co widać w akcie o utworzeniu. ## Co ta forma oznacza dla budowy Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego parku, to Rozporządzenie Nr 35 Wojewody Lubelskiego; pełną listę aktów podajemy niżej. Forma ma otulinę o powierzchni 93,67 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz. Na działce w granicach parku projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). ## W których gminach leży Chełmski Park Krajobrazowy Granice parku przecinają 5 gmin w województwie lubelskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam. - [Gmina Chełm](/ochrona-przyrody/chelm): 47,24 km², czyli 21% powierzchni gminy i 29% całego parku - [Gmina Sawin](/ochrona-przyrody/sawin): 45,36 km², czyli 24% powierzchni gminy i 28% całego parku - [Gmina Dorohusk](/ochrona-przyrody/dorohusk): 38,79 km², czyli 20% powierzchni gminy i 24% całego parku - [Gmina Ruda-Huta](/ochrona-przyrody/ruda-huta): 27,91 km², czyli 25% powierzchni gminy i 17% całego parku - [Gmina Kamień](/ochrona-przyrody/kamien): 2,37 km², czyli 2,4% powierzchni gminy i 1,5% całego parku ## Miejscowości w granicach parku Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej. Miejscowości z punktem w granicach parku (3): Dorohusk: Kępa; Ruda-Huta: Gotówka, Zarudnia. Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (17): Chełm: Nowiny, Okszów, Okszów-Kolonia, Stańków, Wólka Czułczycka, Zarzecze; Dorohusk: Dobryłówka, Ludwinów; Ruda-Huta: Dobryłów, Gdola, Karolinów, Leśniczówka, Poczekajka; Sawin: Bachus, Chutcze, Radzanów, Sawin. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie. ## Akty prawne w rejestrze Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 4 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego. Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach. - Akt o utworzeniu: Uchwała WRN w Chełmie Nr XVIII/89/83 z dnia 23 marca 1983 w sprawie ustanowienia parków krajobrazowych i obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa chełmskiego (Dz. Urz. Woj. Chełmskiego Nr 4, poz.24 z 1983 r.), ogłoszony 23 marca 1983. - Rozporządzenie Nr 17 Wojewody Lubelskiego z dnia 25 marca 2003 r. w sprawie Chełmskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2003 r. Nr 39, poz. 1222), ogłoszony 3 kwietnia 2003. - Rozporządzenie Nr 78 Wojewody Lubelskiego z dnia 28 listopada 2003 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie Chełmskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2003 r. Nr 194, poz. 3732), ogłoszony 9 grudnia 2003. - Rozporządzenie Nr 35 Wojewody Lubelskiego z dnia 26 lipca 2004 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie Chełmskiego Parku Krajobrazowego (Dz. Urz. z 2004 r. Nr 147, poz. 2084), ogłoszony 17 sierpnia 2004. ## Plan ochrony Rejestr notuje, że dla parku obowiązuje plan ochrony. - Rozporządzenie Nr 77 Wojewody Lubelskiego z dnia 28 listopada 2003 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony Chełmskiego Parku Krajobrazowego. ## Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje **raport o nieruchomości mScanner**: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych. **Podgląd raportu jest darmowy** dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów. ## Skąd pochodzą te dane Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje [karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody](https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/widok/viewparkkrajobrazowy.jsf?fop=PL.ZIPOP.1393.PK.7) prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę. - Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS - GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin - Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości ## Najczęściej zadawane pytania ### Czy w granicach parku można wybudować dom? To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Rozporządzenie Nr 35 Wojewody Lubelskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska. ### W których gminach leży Chełmski Park Krajobrazowy? W 5 gminach. Najwięcej powierzchni parku przypada na: Chełm (29% formy), Sawin (28% formy), Dorohusk (24% formy) i Ruda-Huta (17% formy). ### Który akt powołał Chełmski Park Krajobrazowy? Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Uchwała WRN w Chełmie Nr XVIII/89/83 z 23 marca 1983 (Dz. Urz. Woj. Chełmskiego Nr 4, poz.24 z 1983 r). Później wydano jeszcze 3 akty dotyczące tej formy. ## Powiązane strony - [Ochrona przyrody - gmina Chełm](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/chelm) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Sawin](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/sawin) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Dorohusk](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/dorohusk) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Ruda-Huta](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/ruda-huta) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Kamień](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/kamien) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Rezerwat przyrody Brzeźno](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/rezerwat-przyrody-brzezno) — 158 ha według rejestru. - [Rezerwat przyrody Stawska Góra](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/rezerwat-przyrody-stawska-gora) — 4 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Torfowiska Chełmskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-torfowiska-chelmskie-plh060023) — 2124 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Siennica Różana](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-siennica-rozana-plh060090) — 183 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Torfowisko Sobowice](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-torfowisko-sobowice-plh060024) — 175 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Nowosiółki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-nowosiolki-plh060064) — 43,8 ha według rejestru. - [Ochrona przyrody - województwo lubelskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/lubelskie) — Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 województwa lubelskiego. - [Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 w Polsce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/formy) — Lista form ochrony przyrody, które mają tu własną stronę. ## Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości Formy ochrony przyrody i 33 inne warstwy danych dla konkretnego adresu - hałas, pozwolenia na budowę, ryzyko powodziowe, dojazdy, uciążliwości. Darmowy podgląd pokaże, które z tych danych są dostępne dla Twojego adresu. **Sprawdź, czy działka leży w obszarze chronionym.** Wpisz adres albo numer działki - raport pokaże, czy punkt leży w parku, rezerwacie albo obszarze Natura 2000. [Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości](https://mscanner.pl/app/register?redirect=%2Fproperties%2Fnew)