--- title: "Chełmski Obszar Chronionego Krajobrazu - gminy i akty prawne" description: "Chełmski Obszar Chronionego Krajobrazu: 30 420 ha, wyznaczony 23 marca 1983. Gminy: Wierzbica, Cyców, Kamień, Sawin i kolejne. Akty prawne z rejestru GDOŚ, mapa i to, co ta forma oznacza dla budowy." url: "https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/chelmski-obszar-chronionego-krajobrazu" lang: "pl" updated: "2026-10-06" source: "mScanner" --- # Chełmski Obszar Chronionego Krajobrazu > mScanner › Ochrona przyrody › Formy ochrony › Chełmski Obszar Chronionego Krajobrazu Chełmski Obszar Chronionego Krajobrazu zajmuje 30 420 ha w 12 gminach województwa lubelskiego. Poniżej, jaka część każdej z nich leży w granicach, akty, które go utworzyły i zmieniały, oraz to, co ta forma ochrony oznacza dla budowy. ## W skrócie - Powierzchnia: **30 420 ha** według rejestru. - Leży w **12** gminach, najwięcej w gminie **Wierzbica**. - Wyznaczony **23 marca 1983**. - Najnowszy akt w rejestrze: **Rozporządzenie Nr 49 Wojewody Lubelskiego** z 28 lutego 2006. - Nadzór: **Dyrektor Zarządu Chełmskich Parków Krajobrazowych w Chełmie**. - Miejscowości, których punkt leży w granicach: **30**. ## Czym jest Chełmski Obszar Chronionego Krajobrazu Obszar chronionego krajobrazu obejmuje teren o wyróżniającym się krajobrazie, cenny dla turystyki i wypoczynku albo jako korytarz ekologiczny (art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Wyznacza go uchwała sejmiku województwa; starsze obszary wyznaczali wojewodowie, a jeszcze wcześniej wojewódzkie rady narodowe. ## Co ta forma oznacza dla budowy Zakazy w tej formie nie wynikają wprost z ustawy. Art. 24 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody podaje katalog i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”, więc obowiązują te, które wybrał akt dotyczący tej formy, w brzmieniu po wszystkich zmianach. Najnowszy akt, jaki rejestr wymienia dla tego obszaru, to Rozporządzenie Nr 49 Wojewody Lubelskiego; pełną listę aktów podajemy niżej. Na działce w granicach obszaru projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska (art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). ## W których gminach leży Chełmski Obszar Chronionego Krajobrazu Granice obszaru przecinają 12 gmin w województwie lubelskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje obszar i jaka część całego obszaru leży właśnie tam. Karta w rejestrze wymienia 11 gmin. Różnica bierze się z kawałków przy granicy gminy mniejszych niż 0,1 ha, których nie liczymy, albo ze zmian granic gmin od czasu wpisu. - [Gmina Wierzbica](/ochrona-przyrody/wierzbica): 74,88 km², czyli 51% powierzchni gminy i 20% całego obszaru - [Gmina Cyców](/ochrona-przyrody/cycow): 57,77 km², czyli 39% powierzchni gminy i 15% całego obszaru - [Gmina Kamień](/ochrona-przyrody/kamien): 53,13 km², czyli 55% powierzchni gminy i 14% całego obszaru - [Gmina Sawin](/ochrona-przyrody/sawin): 45,35 km², czyli 24% powierzchni gminy i 12% całego obszaru - [Gmina Dorohusk](/ochrona-przyrody/dorohusk): 41,65 km², czyli 22% powierzchni gminy i 11% całego obszaru - [Gmina Żmudź](/ochrona-przyrody/zmudz): 34,7 km², czyli 26% powierzchni gminy i 9,3% całego obszaru - [Gmina Ruda-Huta](/ochrona-przyrody/ruda-huta): 23,51 km², czyli 21% powierzchni gminy i 6,3% całego obszaru - [Gmina Urszulin](/ochrona-przyrody/urszulin): 17,52 km², czyli 10% powierzchni gminy i 4,7% całego obszaru - [Gmina Chełm](/ochrona-przyrody/chelm): 12,02 km², czyli 5,4% powierzchni gminy i 3,2% całego obszaru - [Gmina Hańsk](/ochrona-przyrody/hansk): 8,39 km², czyli 4,7% powierzchni gminy i 2,2% całego obszaru - [Gmina Siedliszcze](/ochrona-przyrody/siedliszcze): 5,73 km², czyli 3,7% powierzchni gminy i 1,5% całego obszaru - [Gmina Puchaczów](/ochrona-przyrody/puchaczow): 0 km², czyli poniżej 0,1% powierzchni gminy i poniżej 0,1% całego obszaru ## Miejscowości w granicach obszaru Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą obszaru. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej. Miejscowości z punktem w granicach obszaru (30): Dorohusk: Brzeźno, Kroczyn, Olenówka, Rozkosz; Kamień: Andrzejów, Czerniejów, Majdan Pławanicki, Natalin, Pławanice, Pławanice-Kolonia; Ruda-Huta: Tarnówka; Sawin: Aleksandrówka, Serniawy-Kolonia; Wierzbica: Bakus-Wanda, Buza, Chylin Wielki, Karczunek, Syczyn, Tarnów, Wólka Tarnowska, Wygoda; Żmudź: Pobołowice-Kolonia; Cyców: Bekiesza, Ludwinów, Małków, Sewerynów, Stawek, Stawek-Kolonia; Urszulin: Przymiarki, Sęków. Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (84, wymieniamy 60): Chełm: Horodyszcze, Jagodne, Koza-Gotówka, Nowiny, Okszów, Okszów-Kolonia, Srebrzyszcze, Stańków, Wólka Czułczycka, Zarzecze; Dorohusk: Barbarówka, Dobryłówka, Ludwinów, Pogranicze, Puszki, Stefanów, Świerże, Świerże-Kolonia, Teosin, Wólka Okopska, Zamieście; Kamień: Haliczany, Ignatów-Kolonia, Kamień, Rudolfin, Strachosław, Wolawce; Ruda-Huta: Chromówka, Dobryłów, Gdola, Iłowa, Karolinów, Konotopa, Leśniczówka, Marynin, Poczekajka, Ruda, Ruda-Huta, Ruda-Kolonia, Ruda-Opalin, Żalin; Sawin: Bachus, Chutcze, Czułczyce, Czułczyce-Kolonia, Malinówka, Petryłów, Przysiółek, Radzanów, Sajczyce, Sawin, Serniawy; Siedliszcze: Kulik, Kulik-Kolonia; Wierzbica: Busówno, Busówno-Kolonia, Chylin, Chylin Mały, Helenów, Kamienna Góra. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie. ## Akty prawne w rejestrze Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 3 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego. Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach. - Akt o utworzeniu: Uchwała WRN w Chełmie Nr XVIII/89/83 z dnia 28 marca 1983 w sprawie ustanowienia parków krajobrazowych i obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa chełmskiego (Dz. Urz. Woj. Chełmskiego Nr 4, poz.24 z 1983 r.), ogłoszony 23 marca 1983. - Rozporządzenie Nr 50 Wojewody Chełmskiego z dnia 26 czerwca 1998 r. w sprawie Chełmskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Chełm. Nr 10, poz.86). - ROZPORZĄDZENIE Nr 49 WOJEWODY LUBELSKIEGO z dnia 28 lutego 2006 r. w sprawie Chełmskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2006 r. Nr 69, poz. 1287), ogłoszony 4 kwietnia 2006. ## Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje **raport o nieruchomości mScanner**: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych. **Podgląd raportu jest darmowy** dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów. ## Skąd pochodzą te dane Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje [karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody](https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/widok/viewobszarchronionegokrajobrazu.jsf?fop=PL.ZIPOP.1393.OCHK.175) prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Powierzchnię 30 420 ha podaje karta; z granic w usłudze GDOŚ wychodzi 37 465 ha, a różnica bierze się zwykle z tego, że kartę aktualizuje się osobno od mapy. Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę. - Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS - GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin - Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości ## Najczęściej zadawane pytania ### Czy w granicach obszaru można wybudować dom? To zależy od aktu, który dotyczy tej formy: ustawa podaje katalog zakazów, a obowiązują te, które akt wybrał, w brzmieniu po zmianach. Najnowszy akt w rejestrze to Rozporządzenie Nr 49 Wojewody Lubelskiego. Projekt decyzji o warunkach zabudowy uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska. ### W których gminach leży Chełmski Obszar Chronionego Krajobrazu? W 12 gminach. Najwięcej powierzchni obszaru przypada na: Wierzbica (20% formy), Cyców (15% formy), Kamień (14% formy) i Sawin (12% formy). ### Który akt wyznaczył Chełmski Obszar Chronionego Krajobrazu? Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Uchwała WRN w Chełmie Nr XVIII/89/83 z 28 marca 1983 (Dz. Urz. Woj. Chełmskiego Nr 4, poz.24 z 1983 r). Później wydano jeszcze 2 akty dotyczące tej formy. ### Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony? Według rejestru: Dyrektor Zarządu Chełmskich Parków Krajobrazowych w Chełmie. ## Powiązane strony - [Ochrona przyrody - gmina Wierzbica](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wierzbica) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Cyców](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/cycow) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Kamień](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/kamien) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Sawin](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/sawin) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Dorohusk](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/dorohusk) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Żmudź](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/zmudz) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Ruda-Huta](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/ruda-huta) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Urszulin](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/urszulin) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Poleski Park Narodowy](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/poleski-park-narodowy) — 9760 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Ostoja Poleska](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-ostoja-poleska-plh060013) — 10 159 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Sawin](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-sawin-plh060068) — 7,17 ha według rejestru. - [Obszar Natura 2000 Bagno Bubnów](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-bagno-bubnow-plb060001) — 2188 ha według rejestru. - [Ochrona przyrody - województwo lubelskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/lubelskie) — Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 województwa lubelskiego. - [Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 w Polsce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/formy) — Lista form ochrony przyrody, które mają tu własną stronę. ## Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości Formy ochrony przyrody i 33 inne warstwy danych dla konkretnego adresu - hałas, pozwolenia na budowę, ryzyko powodziowe, dojazdy, uciążliwości. Darmowy podgląd pokaże, które z tych danych są dostępne dla Twojego adresu. **Sprawdź, czy działka leży w obszarze chronionym.** Wpisz adres albo numer działki - raport pokaże, czy punkt leży w parku, rezerwacie albo obszarze Natura 2000. [Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości](https://mscanner.pl/app/register?redirect=%2Fproperties%2Fnew)