--- title: "Białowieski Park Narodowy - gminy, mapa i akty prawne" description: "Białowieski Park Narodowy: 10 517 ha, utworzony 11 sierpnia 1932. Gminy: Białowieża, Narewka. Akty prawne z rejestru GDOŚ, mapa i to, co ta forma oznacza dla budowy." url: "https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/bialowieski-park-narodowy" lang: "pl" updated: "2026-10-06" source: "mScanner" --- # Białowieski Park Narodowy > mScanner › Ochrona przyrody › Formy ochrony › Białowieski Park Narodowy Białowieski Park Narodowy zajmuje 10 517 ha w 2 gminach województwa podlaskiego. Poniżej, jaka część każdej z nich leży w granicach, akty, które go utworzyły i zmieniały, oraz to, co ta forma ochrony oznacza dla budowy. ## W skrócie - Powierzchnia: **10 517 ha** według rejestru. - Leży w **2** gminach, najwięcej w gminie **Białowieża**. - Utworzony **11 sierpnia 1932**. - Najnowszy akt w rejestrze: **Rozporządzenie Ministra Środowiska** z 5 kwietnia 2011. - Nadzór: **Dyrektor Białowieskiego Parku Narodowego**. ## Czym jest Białowieski Park Narodowy Park narodowy to najsilniejsza obszarowa forma ochrony przyrody w Polsce (art. 8 ustawy o ochronie przyrody). Tworzy go i zmienia jego granice rozporządzenie Rady Ministrów, a parkiem zarządza jego dyrektor. ## Co ta forma oznacza dla budowy W parku narodowym art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zakazuje budowy i przebudowy obiektów budowlanych oraz urządzeń technicznych, poza tymi, które służą celom parku. Zakaz wynika wprost z ustawy, więc obowiązuje w całym parku bez względu na treść rozporządzenia. Forma ma otulinę o powierzchni 36,09 km². Otulina nie jest częścią formy i nie niesie jej zakazów; jest strefą, która ma ją osłaniać przed zagrożeniami z zewnątrz. Projekt decyzji o warunkach zabudowy dla terenu w parku narodowym i w jego otulinie uzgadnia dyrektor parku (art. 53 ust. 4 pkt 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). ## W których gminach leży Białowieski Park Narodowy Granice parku przecinają 2 gminy w województwie podlaskim. Przy każdej gminie podajemy dwie liczby: jaką część jej powierzchni zajmuje park i jaka część całego parku leży właśnie tam. - [Gmina Białowieża](/ochrona-przyrody/bialowieza): 60,55 km², czyli 30% powierzchni gminy i 58% całego parku - [Gmina Narewka](/ochrona-przyrody/narewka): 44,61 km², czyli 13% powierzchni gminy i 42% całego parku ## Miejscowości w granicach parku Rejestr TERYT podaje dla każdej miejscowości jeden punkt, a nie jej granice, więc to ten punkt porównujemy z granicą parku. Jeśli granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu, miejscowość trafia do osobnej grupy: tam część zabudowy może leżeć po jednej stronie granicy, a część po drugiej. Miejscowości, przy których granica przebiega bliżej niż 500 m od punktu (2): Białowieża: Zwierzyniec; Narewka: Stare Masiewo. Tu o konkretnej działce rozstrzyga jej własne położenie. ## Akty prawne w rejestrze Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody wymienia dla tej formy 4 akty: najpierw ten, który ją utworzył, potem kolejne, od najstarszego. Tytuł prowadzi do tekstu tam, gdzie rejestr podaje link do dziennika urzędowego. To w tekście aktu są granice i zakazy, a obowiązuje on w brzmieniu po wszystkich zmianach. - Akt o utworzeniu: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 4 sierpnia 1932 r. o utworzeniu z Nadleśnictwa Rezerwat w okręgu Dyrekcji Lasów Państwowych w Białowieży jednostki organizacyjnej szczególnej pod nazwą "Park Narodowy w Białowieży" (M.P. z 1932 r. Nr 183, poz. 219). - Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 listopada 1947 r. o utworzeniu Białowieskiego Parku Narodowego (Dz.U. z 1947 r. Nr 74, poz.469). - Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 lipca 1996 r. w sprawie Białowieskiego Parku Narodowego (Dz.U. z 1996 r. Nr 93, poz. 424). - [Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej zwierząt łownych w otulinie Białowieskiego Parku Narodowego](http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20110850465) (Dz. U. z 2011 r., Nr 85 poz. 465), ogłoszony 22 kwietnia 2011. ## Plan ochrony Rejestr notuje, że dla parku obowiązuje plan ochrony. - [Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 7 listopada 2014 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla Białowieskiego Parku Narodowego](https://www.dziennikustaw.gov.pl/D2014000173501.pdf). ## Jak to sprawdzić dla konkretnego adresu Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 33 innymi warstwami danych - pokazuje **raport o nieruchomości mScanner**: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych. **Podgląd raportu jest darmowy** dla każdego adresu na tym terenie - zobaczysz, jakie dane są dla niego dostępne, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 49,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów. ## Skąd pochodzą te dane Akty prawne, datę utworzenia, powierzchnię i organ nadzoru podaje [karta formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody](https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/widok/viewparknarodowy.jsf?fop=PL.ZIPOP.1393.PN.8) prowadzonym przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska. Kartę odczytaliśmy 6 października 2026. Granice formy pochodzą z usługi pobierania WFS tego samego rejestru (stan na 6 października 2026), granice gmin z Państwowego Rejestru Granic, a punkty miejscowości z rejestru TERYT. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim zmian, które dopiero przechodzą procedurę. - Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, karta formy i usługa WFS - GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin - Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, punkty miejscowości ## Najczęściej zadawane pytania ### Czy w granicach parku można wybudować dom? Poza obiektami służącymi samej formie ochrony praktycznie nie: art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zakazuje tam budowy i przebudowy obiektów budowlanych. Zakaz wynika wprost z ustawy. Otulina nie jest częścią formy i tego zakazu nie niesie. ### W których gminach leży Białowieski Park Narodowy? W 2 gminach. Najwięcej powierzchni parku przypada na: Białowieża (58% formy) i Narewka (42% formy). ### Który akt powołał Białowieski Park Narodowy? Rejestr podaje jako akt o utworzeniu: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z 4 sierpnia 1932 (M.P. z 1932 r. Nr 183, poz. 219). Później wydano jeszcze 3 akty dotyczące tej formy. ### Kto sprawuje nadzór nad tą formą ochrony? Według rejestru: Dyrektor Białowieskiego Parku Narodowego. ## Powiązane strony - [Ochrona przyrody - gmina Białowieża](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/bialowieza) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Ochrona przyrody - gmina Narewka](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/narewka) — Wszystkie formy ochrony w tej gminie i co znaczą przy budowie. - [Obszar Natura 2000 Puszcza Białowieska](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-natura-2000-puszcza-bialowieska-plc200004) — 63 148 ha według rejestru. - [Obszar Chronionego Krajobrazu Puszcza Białowieska](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/forma/obszar-chronionego-krajobrazu-puszcza-bialowieska) — 76 303 ha według rejestru. - [Ochrona przyrody - województwo podlaskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/podlaskie) — Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 województwa podlaskiego. - [Parki, rezerwaty i obszary Natura 2000 w Polsce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/formy) — Lista form ochrony przyrody, które mają tu własną stronę. ## Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości Formy ochrony przyrody i 33 inne warstwy danych dla konkretnego adresu - hałas, pozwolenia na budowę, ryzyko powodziowe, dojazdy, uciążliwości. Darmowy podgląd pokaże, które z tych danych są dostępne dla Twojego adresu. **Sprawdź, czy działka leży w obszarze chronionym.** Wpisz adres albo numer działki - raport pokaże, czy punkt leży w parku, rezerwacie albo obszarze Natura 2000. [Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości](https://mscanner.pl/app/register?redirect=%2Fproperties%2Fnew)