--- title: "Ochrona przyrody Dąbrowa Górnicza - formy ochrony na 23% powierzchni" description: "Formy ochrony przyrody: Dąbrowa Górnicza. Obejmują 23% powierzchni (42,7 km²), najsilniejsza to Park Krajobrazowy „Orlich Gniazd”. Co każda z nich oznacza dla budowy i które miejscowości leżą w ich granicach." url: "https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/dabrowa-gornicza" lang: "pl" updated: "2026-09-10" source: "mScanner" --- # Ochrona przyrody Dąbrowa Górnicza > mScanner › Ochrona przyrody › śląskie › Dąbrowa Górnicza Rejestr form ochrony przyrody mówi, gdzie państwo ograniczyło korzystanie z terenu i jak mocno. W mieście Dąbrowa Górnicza formy ochrony obejmują 23% powierzchni, a każda z nich rządzi się innymi zakazami. ## W skrócie - Formy ochrony przyrody obejmują **23%** powierzchni miasta (**42,7 km²**). - Najsilniejsza z nich: **Park Krajobrazowy „Orlich Gniazd”**. - Pomniki przyrody: **30**. - Liczby opisują całą jednostkę. O pojedynczej działce rozstrzyga jej położenie względem granicy formy. ## Czy w mieście Dąbrowa Górnicza są obszary chronione Formy ochrony przyrody wylicza art. 6 ustawy o ochronie przyrody: park narodowy, rezerwat, park krajobrazowy, obszar chronionego krajobrazu, obszar Natura 2000, pomnik przyrody, użytek ekologiczny, stanowisko dokumentacyjne i zespół przyrodniczo-krajobrazowy. Wszystkie trafiają do jednego rejestru prowadzonego przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska i stamtąd pochodzą liczby na tej stronie. Formy ochrony przyrody obejmują 23% powierzchni miasta, czyli 42,7 km². Najsilniejsza z nich to Park Krajobrazowy „Orlich Gniazd”, a zakazy, które tam obowiązują, wybrał akt powołujący tę formę. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim tego, co dopiero przechodzi procedurę: zmiany granic obszarów Natura 2000 są w usłudze GDOŚ wydzielone jako konsultowane, a nowy użytek ekologiczny trafia do rejestru dopiero po uchwale rady gminy. Nie ma w nim też samych zakazów. Dla wszystkiego poza parkiem narodowym i rezerwatem wybiera je akt powołujący daną formę i ten akt trzeba przeczytać osobno. ## Które formy ochrony tu sięgają Rejestr wymienia tu 15 form ochrony: 1 park krajobrazowy, 4 siedliskowe obszary Natura 2000, 1 obszar chronionego krajobrazu, 6 użytków ekologicznych, 1 zespół przyrodniczo-krajobrazowy, 1 stanowisko dokumentacyjne, 1 obszarowy pomnik przyrody. - Park Krajobrazowy „Orlich Gniazd” - 2,1% powierzchni miasta - Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Dolina Białej Przemszy” (PLH240038) - 1,8% powierzchni miasta - Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Łąki Dąbrowskie” (PLH240041) - 1,7% powierzchni miasta - Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Lipienniki w Dąbrowie Górniczej” (PLH240037) - 1,7% powierzchni miasta - Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Pustynia Błędowska” (PLH120014) - 1,4% powierzchni miasta - Obszar Chronionego Krajobrazu „Otulina Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd i Parku Krajobrazowego Stawki” - 18% powierzchni miasta - Użytek Ekologiczny „Pogoria II” - 0,2% powierzchni miasta - Użytek Ekologiczny „Uroczysko Zielona” - 0,1% powierzchni miasta - Użytek Ekologiczny „Pustynia Błędowska” - 0,1% powierzchni miasta - Użytek Ekologiczny „Młaki nad Pogorią I” - poniżej 0,1% powierzchni miasta - Użytek Ekologiczny „Bagna w Antoniowie” - poniżej 0,1% powierzchni miasta - Użytek Ekologiczny „Źródliska w Zakawiu” - poniżej 0,1% powierzchni miasta - Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy „Wzgórze Gołonoskie” - poniżej 0,1% powierzchni miasta - Stanowisko Dokumentacyjne „Srocza Góra” - 0,1% powierzchni miasta - Pomnik Przyrody „Wywierzyska w Strzemieszycach Wielkich” - poniżej 0,1% powierzchni miasta ## Co ochrona przyrody oznacza dla budowy W parku krajobrazowym i na obszarze chronionego krajobrazu zakazy nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 i art. 24 ust. 1 podają katalog i mówią, że zakazy „mogą być wprowadzone”: obowiązują te, które wybrał akt powołujący daną formę. Przy zabudowie najczęściej chodzi o zakaz stawiania nowych obiektów budowlanych w pasie 100 metrów od brzegu rzeki, jeziora albo innego naturalnego zbiornika wodnego. Obszar Natura 2000 nie zakazuje budowania. Art. 33 zabrania działań, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a przedsięwzięcie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania na obszar Natura 2000. Rozstrzyga wpływ na siedliska i gatunki, dla których obszar wyznaczono, więc dom jednorodzinny i ferma to dwie zupełnie różne sprawy. Użytek ekologiczny, zespół przyrodniczo-krajobrazowy, stanowisko dokumentacyjne i pomnik przyrody chronią pojedynczy obiekt albo niewielki teren. Katalog z art. 45 ust. 1 nie wymienia zakazu budowy, wymienia za to zakaz niszczenia i przekształcania samego obiektu oraz zakaz zmiany sposobu użytkowania ziemi, i na działce z taką formą to zwykle one decydują o inwestycji. Niezależnie od formy: projekt decyzji o warunkach zabudowy dla terenu objętego ochroną przyrody uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska, na co ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym daje mu 21 dni (art. 53 ust. 4 pkt 8). Teren parku narodowego i jego otuliny uzgadnia dyrektor parku. ## Pomniki przyrody Rejestr notuje w mieście Dąbrowa Górnicza 30 pomników przyrody. Każdy z nich to osobny wpis z własnym aktem powołującym i własną lokalizacją. Najczęściej chronione gatunki: Dąb szypułkowy (10), Buk pospolity (Buk zwyczajny) (5), Lipa drobnolistna (5). Najnowszy tutejszy pomnik przyrody ustanowiono 5 stycznia 2016. Pomnik ustanawia uchwała rady gminy, więc lista jest otwarta i bywa uzupełniana. ## Jak to wygląda na tle kraju Wśród 2199 gmin, w których rejestr notuje jakąkolwiek formę ochrony przyrody, Dąbrowa Górnicza zajmuje 1341. miejsce pod względem udziału chronionej powierzchni. W województwie śląskim jest to 56. miejsce spośród 127. W województwie śląskim formy ochrony sięgają 127 z 167 gmin, a mediana udziału wynosi tam 17%. W skali kraju obejmują 2199 gmin, mediana udziału to 33%, a ponad połowę swojej powierzchni ma chronioną 761 gmin. ## Jak sprawdzić konkretny adres w mieście Dąbrowa Górnicza Liczba na tej stronie opisuje całą jednostkę. O pojedynczym adresie rozstrzyga jego położenie względem granicy formy, a granicę rysowano po siedliskach, dolinach i kompleksach leśnych, więc sprawdza się to punktowo. - Geoserwis GDOŚ - urzędowa mapa wszystkich form ochrony przyrody, warstwa po warstwie - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody - karta każdej formy razem z aktem powołującym, a w nim lista zakazów, które tam faktycznie obowiązują - Raport mScanner - formy ochrony przyrody dla wpisanego adresu razem z pozostałymi warstwami; podgląd bezpłatny - Geoportal krajowy - ta sama warstwa razem z działkami ewidencyjnymi, więc widać, gdzie granica przecina parcelę - Wypis z planu miejscowego - jeśli teren ma plan, granica formy ochrony bywa w nim wprost narysowana - Regionalna dyrekcja ochrony środowiska - uzgadnia projekt decyzji o warunkach zabudowy na terenie chronionym, więc to tam trafia wniosek gminy ## Gdzie zobaczyć to dla konkretnego adresu Ta strona opisuje cały obszar. Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 32 innymi warstwami danych - pokazuje **raport o nieruchomości mScanner**: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych. **Podgląd raportu jest darmowy** dla każdego adresu w mieście Dąbrowa Górnicza - zobaczysz, co dla niego mamy, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 29,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów. ## Skąd pochodzą te liczby Udziały powierzchni policzyliśmy sami: pobraliśmy granice 11 688 form ochrony z usługi Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, a następnie przecięliśmy je z granicą miasta z Państwowego Rejestru Granic. Liczy się wyłącznie część leżąca wewnątrz granicy, więc park sąsiedniej gminy nie powiększa tutejszego wyniku. Formy nakładają się na siebie, dlatego udział łączny liczymy jako sumę mnogościową, a nie jako sumę udziałów. Stan danych u nas: 10 września 2026. Najnowsza forma w naszej kopii rejestru pochodzi z 25 sierpnia 2026. Warstwy obszarowe GDOŚ udostępnia bez daty aktualizacji, więc innej daty źródła usługa nie podaje. - Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, usługa pobierania WFS - GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin - Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, wykaz miejscowości wraz z ich punktami ## Najczęściej zadawane pytania ### Czy w mieście Dąbrowa Górnicza są obszary chronione? Tak. Formy ochrony przyrody obejmują 23% powierzchni miasta, a najsilniejsza z nich to Park Krajobrazowy „Orlich Gniazd”. O konkretnym adresie rozstrzyga jego położenie względem granicy formy. ### Czy na obszarze Natura 2000 można budować dom? Sam obszar Natura 2000 nie zakazuje budowy. Zabronione są działania, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a zamierzenie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania. Dla domu jednorodzinnego kończy się to zwykle uzgodnieniem z regionalną dyrekcją ochrony środowiska przy decyzji o warunkach zabudowy; przy przedsięwzięciu o innej skali ocena bywa pełna. ### Jakie zakazy obowiązują w parku krajobrazowym i na obszarze chronionego krajobrazu? Te, które wybrał akt powołujący daną formę. Ustawa podaje katalog (art. 17 ust. 1 dla parku krajobrazowego, art. 24 ust. 1 dla obszaru chronionego krajobrazu) i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”. Najczęściej spotykany przy zabudowie to zakaz stawiania nowych obiektów budowlanych w pasie 100 metrów od brzegu rzeki, jeziora albo innego naturalnego zbiornika. Pełną listę dla konkretnej formy znajdziesz w jej karcie w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody. ### Gdzie sprawdzić, czy konkretna działka leży w formie ochrony przyrody? W Geoserwisie GDOŚ, który rysuje wszystkie formy na jednej mapie, oraz na Geoportalu krajowym, gdzie ta sama warstwa leży na działkach ewidencyjnych, więc widać przebieg granicy względem parceli. Zakazy obowiązujące w danej formie są w jej akcie powołującym, dostępnym z karty formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody. ## Powiązane strony - [Plan miejscowy - Dąbrowa Górnicza](https://mscanner.pl/mpzp/dabrowa-gornicza) — Ile terenu obejmują plany miejscowe i co z tego wynika dla działki. - [Warunki zabudowy - Dąbrowa Górnicza](https://mscanner.pl/warunki-zabudowy/dabrowa-gornicza) — Ile decyzji gmina wydaje i czy rozpatrzy dziś kolejny wniosek. - [Tereny zalewowe - Dąbrowa Górnicza](https://mscanner.pl/tereny-zalewowe/dabrowa-gornicza) — Druga warstwa, która ogranicza zabudowę na tym samym terenie. - [Ceny transakcyjne w mieście Dąbrowa Górnicza](https://mscanner.pl/ceny-transakcyjne-mieszkan/dabrowa-gornicza) — Kwoty z aktów notarialnych dla tej samej jednostki. - [Ochrona przyrody - województwo śląskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/slaskie) — Które gminy województwa śląskiego leżą w formach ochrony przyrody. - [Ochrona przyrody w Polsce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody) — Formy ochrony przyrody gmina po gminie. ## Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości Formy ochrony przyrody i 32 inne warstwy danych dla konkretnego adresu - hałas, pozwolenia na budowę, ryzyko powodziowe, dojazdy, uciążliwości. Darmowy podgląd pokazuje, które informacje mamy o Twoim adresie. Formy ochrony przyrody obejmują **23%** powierzchni miasta, a ich granice biegną po siedliskach i dolinach, nie po granicach działek. Park Krajobrazowy „Orlich Gniazd” kończy się gdzieś w terenie i dwa sąsiednie adresy potrafią stać po dwóch stronach tej granicy. [Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości](https://mscanner.pl/app/register?redirect=%2Fproperties%2Fnew)