--- title: "Ochrona przyrody gmina Chmielnik, powiat kielecki - formy ochrony na 87% powierzchni" description: "Formy ochrony przyrody: Gmina Chmielnik, powiat kielecki. Obejmują 87% powierzchni (123,49 km²), najsilniejsza to Szaniecki Park Krajobrazowy. Co każda z nich oznacza dla budowy i które miejscowości leżą w ich granicach." url: "https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/chmielnik-260404" lang: "pl" updated: "2026-09-10" source: "mScanner" --- # Ochrona przyrody gmina Chmielnik, powiat kielecki > mScanner › Ochrona przyrody › świętokrzyskie › Chmielnik Rejestr form ochrony przyrody mówi, gdzie państwo ograniczyło korzystanie z terenu i jak mocno. W gminie Chmielnik formy ochrony obejmują 87% powierzchni, a każda z nich rządzi się innymi zakazami. ## W skrócie - Formy ochrony przyrody obejmują **87%** powierzchni gminy (**123,49 km²**). - Najsilniejsza z nich: **Szaniecki Park Krajobrazowy**. - Pomniki przyrody: **24**. - Otulina, czyli strefa ochronna wokół formy: **13%** powierzchni. - Liczby opisują całą jednostkę. O pojedynczej działce rozstrzyga jej położenie względem granicy formy. ## Czy w gminie Chmielnik są obszary chronione Formy ochrony przyrody wylicza art. 6 ustawy o ochronie przyrody: park narodowy, rezerwat, park krajobrazowy, obszar chronionego krajobrazu, obszar Natura 2000, pomnik przyrody, użytek ekologiczny, stanowisko dokumentacyjne i zespół przyrodniczo-krajobrazowy. Wszystkie trafiają do jednego rejestru prowadzonego przez Generalną Dyrekcję Ochrony Środowiska i stamtąd pochodzą liczby na tej stronie. Formy ochrony przyrody obejmują 87% powierzchni gminy, czyli 123,49 km². Najsilniejsza z nich to Szaniecki Park Krajobrazowy, a zakazy, które tam obowiązują, wybrał akt powołujący tę formę. Rejestr obejmuje formy już ustanowione, więc nie widać w nim tego, co dopiero przechodzi procedurę: zmiany granic obszarów Natura 2000 są w usłudze GDOŚ wydzielone jako konsultowane, a nowy użytek ekologiczny trafia do rejestru dopiero po uchwale rady gminy. Nie ma w nim też samych zakazów. Dla wszystkiego poza parkiem narodowym i rezerwatem wybiera je akt powołujący daną formę i ten akt trzeba przeczytać osobno. ## Które formy ochrony tu sięgają Rejestr wymienia tu 8 form ochrony: 1 park krajobrazowy, 2 siedliskowe obszary Natura 2000, 3 obszary chronionego krajobrazu, 2 użytki ekologiczne. Otulina to strefa wokół formy ochrony, wyznaczona po to, żeby osłonić ją przed zagrożeniami z zewnątrz (art. 5 pkt 14 ustawy). Sama formą ochrony nie jest i nie niesie własnych zakazów, więc adres w otulinie nie leży w parku ani w rezerwacie. W gminie Chmielnik otuliny zajmują 13% powierzchni, czyli 18,09 km², i nie wliczamy ich do udziału podanego wyżej. - Szaniecki Park Krajobrazowy - 8,6% powierzchni gminy - Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Ostoja Stawiany” (PLH260033) - 4,7% powierzchni gminy - Obszar Natura 2000 (siedliskowy) „Ostoja Szaniecko-Solecka” (PLH260034) - 2,7% powierzchni gminy - Chmielnicko-Szydłowski Obszar Chronionego Krajobrazu - 66% powierzchni gminy - Szaniecki Obszar Chronionego Krajobrazu - 12% powierzchni gminy - Nadnidziański Obszar Chronionego Krajobrazu - 0,6% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Łąka w Jasieniu” - 0,1% powierzchni gminy - Użytek Ekologiczny „Oczko wodne w Sędziejowicach” - poniżej 0,1% powierzchni gminy ## Co ochrona przyrody oznacza dla budowy W parku krajobrazowym i na obszarze chronionego krajobrazu zakazy nie wynikają wprost z ustawy. Art. 17 ust. 1 i art. 24 ust. 1 podają katalog i mówią, że zakazy „mogą być wprowadzone”: obowiązują te, które wybrał akt powołujący daną formę. Przy zabudowie najczęściej chodzi o zakaz stawiania nowych obiektów budowlanych w pasie 100 metrów od brzegu rzeki, jeziora albo innego naturalnego zbiornika wodnego. Obszar Natura 2000 nie zakazuje budowania. Art. 33 zabrania działań, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a przedsięwzięcie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania na obszar Natura 2000. Rozstrzyga wpływ na siedliska i gatunki, dla których obszar wyznaczono, więc dom jednorodzinny i ferma to dwie zupełnie różne sprawy. Użytek ekologiczny, zespół przyrodniczo-krajobrazowy, stanowisko dokumentacyjne i pomnik przyrody chronią pojedynczy obiekt albo niewielki teren. Katalog z art. 45 ust. 1 nie wymienia zakazu budowy, wymienia za to zakaz niszczenia i przekształcania samego obiektu oraz zakaz zmiany sposobu użytkowania ziemi, i na działce z taką formą to zwykle one decydują o inwestycji. Niezależnie od formy: projekt decyzji o warunkach zabudowy dla terenu objętego ochroną przyrody uzgadnia regionalny dyrektor ochrony środowiska, na co ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym daje mu 21 dni (art. 53 ust. 4 pkt 8). Teren parku narodowego i jego otuliny uzgadnia dyrektor parku. ## Miejscowości gminy a granice form ochrony Policzyliśmy to dla każdej miejscowości osobno: punkt, który rejestr TERYT wyznacza dla miejscowości, przecięliśmy z granicami form ochrony. Tam, gdzie granica biegnie bliżej niż 500 metrów od tego punktu, przechodzi ona przez samą miejscowość i o pojedynczym adresie rozstrzyga jego położenie, więc takie miejscowości wymieniamy osobno. Chmielnicko-Szydłowski Obszar Chronionego Krajobrazu obejmuje tu: Grabowiec, Holendry, Jasień, Lipy, Lubania, Łagiewniki, Ługi, Minostowice, Piotrkowice, Suchowola, Suliszów, Śladków Mały, Zrecze Chałupczańskie, Zrecze Duże, Zrecze Małe. Granica formy ochrony biegnie bliżej niż 500 metrów od środka tych miejscowości: Borzykowa, Chomentówek, Ciecierze, Kotlice, Sędziejowice, Suskrajowice, Szyszczyce, Śladków Duży. Po której stronie tej granicy stoi konkretna działka, rozstrzyga jej położenie. Poza granicami wszystkich form ochrony leżą: Celiny, Chmielnik, Przededworze. ## Pomniki przyrody Rejestr notuje w gminie Chmielnik 24 pomniki przyrody. Każdy z nich to osobny wpis z własnym aktem powołującym i własną lokalizacją. Najczęściej chronione gatunki: Lipa drobnolistna (9), Lipa szerokolistna (8), Dąb szypułkowy (4). Najnowszy tutejszy pomnik przyrody ustanowiono 22 października 2019. Pomnik ustanawia uchwała rady gminy, więc lista jest otwarta i bywa uzupełniana. ## Sąsiednie gminy powiatu kieleckiego W tym samym powiecie formy ochrony przyrody obejmują: Bieliny 100%, Bodzentyn 100%, Daleszyce 100%, Górno 100%, Miedziana Góra 100%, Mniów 100%, Nowa Słupia 100%, Raków 100%, Zagnańsk 100%, Łagów 97%, Łopuszno 97%, Masłów 96%, Pierzchnica 95%, Strawczyn 87%, Chęciny 86%, Morawica 80%, Piekoszów 70%, Nowiny 57%. Granica gminy nie jest granicą parku ani obszaru siedliskowego. Ta sama forma ciągnie się przez kilka gmin naraz, więc sąsiednie strony warto przejrzeć razem z tą. ## Jak to wygląda na tle kraju Wśród 2199 gmin, w których rejestr notuje jakąkolwiek formę ochrony przyrody, gmina Chmielnik zajmuje 296. miejsce pod względem udziału chronionej powierzchni. W województwie świętokrzyskim jest to 46. miejsce spośród 96. W województwie świętokrzyskim formy ochrony sięgają 96 z 102 gmin, a mediana udziału wynosi tam 83%. W skali kraju obejmują 2199 gmin, mediana udziału to 33%, a ponad połowę swojej powierzchni ma chronioną 761 gmin. ## Jak sprawdzić konkretny adres w gminie Chmielnik Liczba na tej stronie opisuje całą jednostkę. O pojedynczym adresie rozstrzyga jego położenie względem granicy formy, a granicę rysowano po siedliskach, dolinach i kompleksach leśnych, więc sprawdza się to punktowo. - Geoserwis GDOŚ - urzędowa mapa wszystkich form ochrony przyrody, warstwa po warstwie - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody - karta każdej formy razem z aktem powołującym, a w nim lista zakazów, które tam faktycznie obowiązują - Raport mScanner - formy ochrony przyrody dla wpisanego adresu razem z pozostałymi warstwami; podgląd bezpłatny - Geoportal krajowy - ta sama warstwa razem z działkami ewidencyjnymi, więc widać, gdzie granica przecina parcelę - Wypis z planu miejscowego - jeśli teren ma plan, granica formy ochrony bywa w nim wprost narysowana - Regionalna dyrekcja ochrony środowiska - uzgadnia projekt decyzji o warunkach zabudowy na terenie chronionym, więc to tam trafia wniosek gminy ## Gdzie zobaczyć to dla konkretnego adresu Ta strona opisuje cały obszar. Formy ochrony przyrody dla pojedynczego adresu - razem z 32 innymi warstwami danych - pokazuje **raport o nieruchomości mScanner**: hałas, plan ogólny i miejscowy, pozwolenia na budowę w sąsiedztwie, ryzyko powodziowe, uciążliwości, dojazdy i realne ceny transakcyjne z aktów notarialnych. **Podgląd raportu jest darmowy** dla każdego adresu w gminie Chmielnik - zobaczysz, co dla niego mamy, zanim cokolwiek zapłacisz. Pełny raport kosztuje od 29,99 zł za adres, taniej w pakiecie 2 lub 5 raportów. ## Skąd pochodzą te liczby Udziały powierzchni policzyliśmy sami: pobraliśmy granice 11 688 form ochrony z usługi Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, a następnie przecięliśmy je z granicą gminy z Państwowego Rejestru Granic. Liczy się wyłącznie część leżąca wewnątrz granicy, więc park sąsiedniej gminy nie powiększa tutejszego wyniku. Formy nakładają się na siebie, dlatego udział łączny liczymy jako sumę mnogościową, a nie jako sumę udziałów. Stan danych u nas: 10 września 2026. Najnowsza forma w naszej kopii rejestru pochodzi z 25 sierpnia 2026. Warstwy obszarowe GDOŚ udostępnia bez daty aktualizacji, więc innej daty źródła usługa nie podaje. - Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska - Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody, usługa pobierania WFS - GUGiK - Państwowy Rejestr Granic, granice gmin - Główny Urząd Statystyczny - rejestr TERYT, wykaz miejscowości wraz z ich punktami ## Najczęściej zadawane pytania ### Czy w gminie Chmielnik są obszary chronione? Tak. Formy ochrony przyrody obejmują 87% powierzchni gminy, a najsilniejsza z nich to Szaniecki Park Krajobrazowy. O konkretnym adresie rozstrzyga jego położenie względem granicy formy. ### Czy na obszarze Natura 2000 można budować dom? Sam obszar Natura 2000 nie zakazuje budowy. Zabronione są działania, które mogłyby znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru, a zamierzenie, które mogłoby tak oddziaływać, przechodzi ocenę oddziaływania. Dla domu jednorodzinnego kończy się to zwykle uzgodnieniem z regionalną dyrekcją ochrony środowiska przy decyzji o warunkach zabudowy; przy przedsięwzięciu o innej skali ocena bywa pełna. ### Jakie zakazy obowiązują w parku krajobrazowym i na obszarze chronionego krajobrazu? Te, które wybrał akt powołujący daną formę. Ustawa podaje katalog (art. 17 ust. 1 dla parku krajobrazowego, art. 24 ust. 1 dla obszaru chronionego krajobrazu) i mówi, że zakazy „mogą być wprowadzone”. Najczęściej spotykany przy zabudowie to zakaz stawiania nowych obiektów budowlanych w pasie 100 metrów od brzegu rzeki, jeziora albo innego naturalnego zbiornika. Pełną listę dla konkretnej formy znajdziesz w jej karcie w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody. ### Czym różni się otulina od samej formy ochrony? Otulina to strefa wokół formy, wyznaczona po to, żeby osłonić ją przed zagrożeniami z zewnątrz. Nie jest formą ochrony i nie niesie własnych zakazów, więc działka w otulinie nie leży w parku ani w rezerwacie. Wchodzi za to do uzgodnień: projekt decyzji o warunkach zabudowy dla terenu w otulinie parku narodowego uzgadnia dyrektor tego parku. ### Gdzie sprawdzić, czy konkretna działka leży w formie ochrony przyrody? W Geoserwisie GDOŚ, który rysuje wszystkie formy na jednej mapie, oraz na Geoportalu krajowym, gdzie ta sama warstwa leży na działkach ewidencyjnych, więc widać przebieg granicy względem parceli. Zakazy obowiązujące w danej formie są w jej akcie powołującym, dostępnym z karty formy w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody. ## Powiązane strony - [Plan miejscowy - gmina Chmielnik](https://mscanner.pl/mpzp/chmielnik-260404) — Ile terenu obejmują plany miejscowe i co z tego wynika dla działki. - [Ochrona przyrody - powiat kielecki](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/powiat/kielecki) — Formy ochrony w gminach powiatu kieleckiego. - [Ochrona przyrody - województwo świętokrzyskie](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody/wojewodztwo/swietokrzyskie) — Które gminy województwa świętokrzyskiego leżą w formach ochrony przyrody. - [Ochrona przyrody w Polsce](https://mscanner.pl/ochrona-przyrody) — Formy ochrony przyrody gmina po gminie. ## Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości Formy ochrony przyrody i 32 inne warstwy danych dla konkretnego adresu - hałas, pozwolenia na budowę, ryzyko powodziowe, dojazdy, uciążliwości. Darmowy podgląd pokazuje, które informacje mamy o Twoim adresie. Formy ochrony przyrody obejmują **87%** powierzchni gminy, a ich granice biegną po siedliskach i dolinach, nie po granicach działek. Szaniecki Park Krajobrazowy kończy się gdzieś w terenie i dwa sąsiednie adresy potrafią stać po dwóch stronach tej granicy. [Zobacz to w raporcie mScanner o nieruchomości](https://mscanner.pl/app/register?redirect=%2Fproperties%2Fnew)